گوناگون
خشکی تالابها و تشدید گرد و غبار ناشی از کانونهای داخلی

پایگاه خبری DA1news: در حال حاضر بیش از ۷۰ درصد مساحت تالابهای کشور خشک شدهاند و از مساحت ۳.۴ میلیون هکتاری تالابهای کشور نزدیک به ۴۳ درصد در شدتهای متفاوت به منشأ و کانون برداشت گرد و غبار تبدیل شدهاند.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی به نقل از تسنیم، در سالهای اخیر همزمان با گرمشدن هوا در 6 ماهه اول سال و بهویژه در فصل تابستان کشور ما با هجوم ریزگردها روبهرو بوده است. ریزگردها پدیدهای جوی و مجموعهای از گرد و غبار، دود و دیگر ذرههای خشک معلق در هوا هستند که باعث کدر شدن آسمان و در اغلب موارد سبب کاهش دید نیز میشوند. خاستگاه ریزگرد آلایندههای صنعتی، آمدوشد خودروها، آتشسوزی جنگلها، بیابانزایی، فرسایش خاک و… است.
در سالهای پیش پدیده ریزگردها معمولاً جنوب، جنوب شرق و بخشهایی از استانهای جنوب غربی را تحت تأثیر قرار میداد اما سال گذشته شدت وقوع این پدیده افزایش پیدا کرد و شاهد بودیم که 26 استان کشور ازجمله تهران با این پدیده درگیر شدند. شدت این پدیده در تهران به حدی بود که شاخص آلودگی هوا در برخی مناطق به عدد 500 رسید. سایر استانها نیز شرایط بهتری نداشتند و استانهای جنوب نزدیک به کانون وقوع ریزگردها شاخصهای بالاتری را نیز تجربه کردند.
منشأ وقوع ریزگرد در کشور ما عمدتاً ناشی از کشورهای همسایه است و این کشورها 270 میلیون هکتار از کانونهایی غبارخیز تأثیرگذار بر کشور ما را تشکیل میهند. به گفته رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، کشورهای عراق، سوریه، عربستان و ترکمنستان در شمال شرق کشور، بیشترین تأثیر را در این موضوع دارند. در داخل کشور هم کانونهای داخلی را داریم که کشور را در 35 نقطه درگیر کرده و وسعت این کانونها به 34.6 میلیون هکتار میرسد.
به عقیده کارشناسان عواملی ازجمله تغییرات اقلیم، خشکسالی در سراسر جهان، تغییر پوشش زمین و پدیده بیابانزایی، قرار گرفتن ایران در کمربند خشک و نیمه خشک جهان و کمبود بارش سالیانه باعث افزایش پدیده گرد و خاک در استانهای مختلف کشور شده است اما در این میان سوء مدیریت آبی و در نتیجه آن خشک شدن تالابها و رودخانهها، نقش اصلی را در تشکیل کانونهای داخلی داشته است.
تالابها، پهنههای آبی هستند که در انتهای هر حوضه آبریز وجود دارند؛ زنده بودن تالابها نشان از مدیریت صحیح آب در آن حوضه آبریز دارد و خشک شدن آن برعکس این موضوع را نشان میدهد. بر اساس گزارش مرکز پژوهشهای مجلس شواری اسلامی در تابستان سال 1401، 75 درصد مساحت تالابهای کشور خشک شدهاند که این موضوع به خوبی نشان میدهد که بیتدبریی در خصوص مدیریت منابع آبی در کشور رخ داده است.
تالابهای ایران , بحران های محیط زیست ,
همچنین به گفته مدیرکل دفتر حفاظت و احیای تالابهای سازمان حفاظت محیط زیست از مساحت 3.4 میلیون هکتاری تالابهای کشور نزدیک به 43 درصد در شدتهای متفاوت به منشأ و کانون برداشت گرد و غبار تبدیل شدهاند.
عدم تخصیص حقابه و خشک شدن تالابها درحالی اتفاق میافتد که بر اساس قانون جامع آب، حقابه محیط زیست باید بعد از شرب و بهداشت و مقدم بر کشاورزی و صنعت و…، باشد اما در عمل خلاف این قانون اتفاق میافتد.
خشکی تالابها و رودخانهها کشور در چهارگوشه کشور مشکلساز شده است؛ در جنوب کشور کاهش آورده کارون و خشک شدن هورالعظیم، در جنوب شرق، خشک شدن تالاب هامون، خشکی 90 درصد از مساحت دریاچه ارومیه در شمال غربی کشور، خشک شدن تالاب صالحیه در کرج، خشکی گاوخونی در اصفهان و…، باعث شده تا با فرارسیدن تابستان، گرد و غبار کشور ما در هر 4 جهت جغرافیایی با ریزگردها درگیر شود.
با توجه به نقش کلیدی خشکی تالابها در وقوع پدیده ریزگردها به نظر میرسد که تأمین حقآبه تالابها باید در اولویت قرار بگیرد و با همکاری همه نهادهای مسئول از جمله سازمان حفاظت محیط زیست, وزارت نیرو, وزارت جهاد کشاورزی, وزارت صمت و …, قانون جامع آب اجرا شود. در صورت ادامه روند تبدیل تالابها به کانون ریزگرد، اقدامات بینالمللی درخصوص کاهش کانونهای ریزگرد ناشی از کشورهای همسایه نیز بیتأثیر خواهد بود چرا که هرچه قدر از کانونهای خارجی کم شود، کانونهای داخل کشور افزایش پیدا میکند.

تجارت
پیشبینی رشد ۶۰ درصدی بازار جهانی اصلاحکنندههای خاک تا ۲۰۳۱
جنگلزدایی، فرسایش و کاهش حاصلخیزی، سه چالش بزرگ قرن حاضر هستند؛ اما صنعت اصلاحکنندههای خاک با رشد سالانه نزدیک به ۵ درصد، پاسخ تازهای به این بحران جهانی داده است. گزارشهای جدید نشان میدهد که کشاورزی ارگانیک و توسعه کاربردهای ساختمانی، دو بال اصلی این تحول در افق ۲۰۳۱ خواهند بود.

پایگاه خبری داواننیوز: بازار جهانی مواد اصلاحکننده خاک (Soil Conditioners) در مسیری صعودی قرار گرفته و عواملی چون تشدید تخریب سرزمینها، گسترش بیابانزایی، و افزایش استقبال از روشهای نوین کشاورزی پایدار، موتور محرک این رشد بوده اند.
به گزارش خبرنگار داواننیوز، بر اساس جدیدترین گزارش تحلیلی مؤسسه «الاید مارکت ریسرچ» (Allied Market Research) با عنوان «بازار اصلاح کنندههای خاک بر اساس نوع محصول، نوع خاک، کاربرد و منطقه: تحلیل فرصتها و پیشبینی صنعت، ۲۰۲۱-۲۰۳۱»، ارزش این بازار در سال ۲۰۲۱ معادل ۲.۳ میلیارد دلار برآورد شده و پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۱ با نرخ رشد مرکب سالانه (CAGR) معادل ۴.۷ درصد به ۳.۷ میلیارد دلار برسد.
محرکهای کلیدی رشد: از احیای خاک تا امنیت غذایی
افزایش نگرانیها درباره پیامدهای مخرب جنگلزدایی، فرسایش آبی و بادی خاک، و کاهش مواد آلی زمینهای کشاورزی، ضرورت استفاده از اصلاح کنندهها را دوچندان کرده است. این محصولات با بهبود نفوذپذیری، افزایش ظرفیت نگهداری آب و تأمین عناصر غذایی، نقش کلیدی در بازگرداندن حاصلخیزی خاک ایفا میکنند. در همین حال، گرایش روزافزون کشاورزان و باغداران به استفاده از اصلاح کنندههای ارگانیک به عنوان جایگزینی ایمن و سازگار با محیطزیست برای کودهای شیمیایی، یکی از روندهای غالب بازار به شمار میرود.
با این حال، مسیر رشد با چالشهایی نظیر هزینه بالای اصلاح کنندههای معدنی، زمانبر بودن فرآیندهای ترمیم خاک، و همچنین آگاهی محدود کاربران نهایی در برخی مناطق در مورد مزایای بلندمدت این محصولات همراه است. با وجود این موانع، قابلیت منحصربه فرد اصلاح کنندههای معدنی در تأمین پایدار ریزمغذی ها و بهبود ساختار فیزیکی خاک، افق های تازه ای برای گسترش این صنعت گشوده است.
سلطه اصلاح کنندههای معدنی و صعود سریع بخش ارگانیک
بر اساس تفکیک نوع محصول، بخش مواد معدنی در سال ۲۰۲۱ با تصاحب نزدیک به سهپنجم از کل درآمد جهانی، جایگاه مسلط خود را تثبیت کرد. کاربرد گسترده این ترکیبات در بخشهای کشاورزی، ساختوساز، معدن و حتی صنایع سقفسازی، عامل اصلی این برتری عنوان شده است.
در نقطه مقابل، بخش اصلاح کنندههای ارگانیک به عنوان پرشتابترین بخش بازار شناخته میشود و پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۱ با نرخ رشد مرکب سالانه ۵.۰ درصد گسترش یابد. افزایش آگاهی مصرفکنندگان از تأثیرات مثبت کشاورزی ارگانیک بر سلامت انسان و محیطزیست، مهمترین محرک این روند صعودی است.
خاکهای شنی پیشتاز تقاضا؛ خاکهای رسی در کانون تحولات آینده
از نظر نوع خاک، بخش خاکهای شنی در سال ۲۰۲۱ با سهمی معادل دوپنجم از کل بازار، بیشترین تقاضا را به خود اختصاص داد. دلیل این امر، کارایی بالای اصلاح کنندهها در افزایش نگهداشت آب و مواد مغذی در این نوع خاکهای سبک و نفوذپذیر است.
در عین حال، پیشبینی میشود بخش خاکهای رسی با ثبت نرخ رشد مرکب سالانه ۵.۱ درصد در دوره پیشبینی، سریعترین رشد را تجربه کند. توسعه کاربردهای این نوع خاک در حوزههای ساخت وساز، سفالگری، محوطهسازی و باغبانی، از عوامل کلیدی این رشد برآورد شده است.
آسیا-اقیانوسیه؛ قطب رشد جهانی
منطقه آسیا-اقیانوسیه در سال ۲۰۲۱ با در اختیار داشتن سهمی معادل ۴۰ درصد از درآمد جهانی، به عنوان بزرگترین بازار منطقهای شناخته شد. همچنین پیشبینی میشود این منطقه با نرخ رشد مرکب سالانه ۵.۲ درصد، سریعترین رشد را در افق ۲۰۳۱ به ثبت برساند. توسعه سریع بخش کشاورزی، افزایش آگاهی عمومی نسبت به سلامت خاک، و سیاستهای حمایتی دولتها برای بهبود بهرهوری زمینهای زراعی، از ارکان اصلی این پیشتازی محسوب میشوند. بازارهای آمریکای شمالی، اروپا و منطقه LAMEA (آمریکای لاتین، خاورمیانه و آفریقا) نیز سهم قابلتوجهی در توسعه این صنعت خواهند داشت.
بازیگران اصلی و استراتژیهای رقابتی
بازار جهانی اصلاح کنندههای خاک توسط شرکتهای بزرگی همچون:
– BASF SE (آلمان)
– UPL Limited (هند)
– Gujarat State Fertilizers and Chemicals (GSFC) (هند)
– Jaipur Bio Fertilizers (هند)
– Novozymes A/S (دانمارک)
– Evonik Industries AG (آلمان)
– Greenfield Eco Solutions Pvt. Ltd. (هند)
– Oro Agri Europe S.A. (بلژیک)
– SANOWAY GmbH (اتریش)
– Saint-Gobain (فرانسه)
رهبری میشود. این شرکتها با تمرکز بر نوآوری در فرمولاسیون محصولات، توسعه فناوریهای زیستی و معدنی پیشرفته، و انعقاد مشارکتهای استراتژیک منطقهای، در تلاش برای پاسخگویی به تقاضای رو به رشد جهانی و تثبیت جایگاه خود در این عرصه رقابتی هستند.
سردبیر
منابع آزادشده؛ فرصت یا تهدید؟ / هشدار اتاق ایران درباره تکرار خطاهای برجام
رئیس مرکز پژوهشهای اتاق ایران با آسیبشناسی دوره برجام تأکید کرد: «موتور تابآوری اقتصاد در دوران تحریم، دیگر توان گذشته را ندارد» و خواستار مشارکت واقعی بخش خصوصی در سازماندهی سرمایههای آزادشده شد، تا رشد اقتصادیِ صرفاً آماری، جای خود را به توسعه عادلانه و اشتغالزایی پایدار بدهد.

پایگاه خبری داواننیوز: رئیس مرکز پژوهشهای اتاق ایران با هشدار نسبت به تکرار تجربه ناقص دوره برجام، اعلام کرد که ورود منابع مالی جدید به کشور، بدون «سازماندهی سرمایه با محوریت بخش خصوصی» و اصلاح نظام بانکی، نه تنها به رشد پایدار منجر نمیشود، بلکه به دلیل تمرکز ۸۵ درصدی سود در اختیار نهادهای عمومی، خطر تشدید ناترازیهای ساختاری را به همراه دارد.
به گزارش خبرنگار اقتصادی داواننیوز، سیوسومین نشست از دوره دهم هیات نمایندگان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران، میزبان ارائه گزارشی راهبردی از سوی عیسی منصوری، رئیس مرکز پژوهشهای اتاق ایران، با محوریت «ضرورت تخصیص بهینه منابع آزادشده» بود. منصوری با اشاره به چشمانداز ورود جریانهای مالی قابلتوجه به اقتصاد کشور در پی توافقات اخیر، بر ضرورت تدوین چارچوبی دقیق، شفاف و مشارکتمحور برای مدیریت این منابع تأکید کرد و هشدار داد که بدون بازطراحی نظام تخصیص، امکان هدررفت سرمایههای حیاتی وجود دارد.
سرمایهگذاری هوشمند؛ پیشنیاز بهرهوری ملی
منصوری در آغاز سخنان خود با یادآوری تجربه دوره برجام، خاطرنشان کرد که مرکز پژوهشهای اتاق ایران با واکاوی دقیق دادههای آن دوره، به این نتیجه رسیده است که صرفِ آزادسازی منابع بدون ایجاد سازوکار سازماندهی سرمایه با مشارکت فعال بخش خصوصی، نهتنها به رشد پایدار نمیانجامد، بلکه میتواند به ناترازیهای جدید دامن بزند. وی تأکید کرد:پیشبینی میشود به دنبال توافقات صورتگرفته، منابع قابلتوجهی به کشور وارد شود؛ بنابراین باید با دقتی بینظیر و بر اساس اولویتهای ازپیشتعیینشده، این منابع را بهگونهای تخصیص دهیم که بهرغم محدودیتها، بهرهوری ملی ارتقا یابد.
اصلاح نظام بانکی و اتصال زنجیرههای تولید؛ دو رکن کلیدی
رئیس مرکز پژوهشهای اتاق ایران، دو محور اساسی را برای موفقیت این فرآیند برشمرد:
۱. اصلاح نظام بانکی برای مدیریت ریسک و هدایت نقدینگی به سمت فعالیتهای مولد؛
۲. ایجاد پلهای ارتباطی میان بنگاههای داخلی و خارجی بهگونهای که زنجیره ارزش در اقتصاد ملی تقویت شود.
منصوری بر لزوم فراهمسازی «فرصت برابر برای همه فعالان اقتصادی» تأکید کرد و گفت: باید زمینهای ایجاد شود که بنگاهها، فارغ از اندازه، بتوانند مسیر توسعه خود را تعریف کنند و در این میان، نقش تسهیلگری دولت و اتاق بازرگانی حیاتی است.
رشد اقتصادی در سایه بنگاههای کوچک؛ اما سود در انحصار معدود نهادها
منصوری در بخش دیگری از گزارش خود، به بررسی ساختار بنگاههای اقتصادی ایران پرداخت و با استناد به آمارهای رسمی، اعلام کرد که ۹۶ درصد بنگاههای فعال در کشور، خرد و تنها نیمدرصد آنها بزرگ هستند. وی با اشاره به سهم ۸۵ درصدی بنگاههای کوچک و متوسط در اشتغالزایی، این گروه را موتور اصلی ایجاد شغل دانست، اما در عین حال هشدار داد: متأسفانه بیش از ۸۵ درصد سود شرکتهای سودده، به یک درصد از بنگاهها تعلق دارد که عمدتاً نهادهای عمومی غیردولتی هستند. این یعنی ساختار سود و قدرت اقتصادی در کشور به شدت متمرکز است و این تمرکز، تابآوری اقتصاد را در دوران تحریم کاهش داده است.
وی افزود که این بنگاههای یکدرصدی، پیش از تحریمها نقش موتور تابآوری دولت را ایفا میکردند، اما در سالهای اخیر، آسیبهای جدی دیدهاند و دیگر ظرفیت گذشته را ندارند؛ بنابراین نباید چشمانداز توسعه را منحصر به آنها دانست.
تجربه برجام؛ رشد نامتوازن و درسهای ناگفته
رئیس مرکز پژوهشهای اتاق ایران با اشاره به اینکه اوج رشد اقتصادی کشور در دو سال ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ (دوره برجام) ثبت شده و در آن بازه وضعیت اشتغال نیز بهبود یافته، اما تأکید کرد که بررسیهای دقیقتر نشان میدهد «بخش قابلتوجهی از این بهبود در حوزههایی رخ داده که رشد اقتصادی تأثیر مستقیمی بر آنها نداشته است.» به گفته منصوری، این ناهمگونی نشان میدهد که تخصیص منابع در آن دوره نیز با کاستیهایی همراه بوده و تکرار آن بدون اصلاح ساختاری، خطایی استراتژیک خواهد بود.
مالکیت و اندازه بنگاه؛ معیارهای اصلی تخصیص منابع
منصوری در جمعبندی گزارش خود، بر ضرورت شکلگیری «چارچوبی جامع» برای تخصیص منابع تأکید کرد و گفت: در زمان توزیع منابع آزادشده، نباید صرفاً به متغیرهای کلان اقتصادی توجه کنیم؛ بلکه نوع مالکیت، اندازه بنگاه و میزان اشتغالزایی هر واحد باید به عنوان شاخصهای کلیدی مدنظر قرار گیرد. سازماندهی سرمایه باید با مشارکت واقعی بخش خصوصی تعریف شود تا هم عدالت اقتصادی برقرار گردد و هم کارایی افزایش یابد.
وی در پایان از همه فعالان اقتصادی، نهادهای سیاستگذار و نمایندگان مجلس خواست تا با نگاه به آینده و عبرت از گذشته، مسیری را ترسیم کنند که در آن، منابع نهتنها به عنوان یک «فرصت»، بلکه بهمثابه «ابزاری برای تحول ساختاری» دیده شوند.
گوناگون
«سرخدار» به شبکه یک میآید؛ روایتی از تقابل جنگلبانان و قاچاقچیان چوب
مجموعه تلویزیونی «سرخدار» با مشارکت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور تولید و بهزودی از شبکه یک سیما پخش خواهد شد؛ داستانی که در آن، عمار تفتی و مجید پتکی در نقشهایی متضاد، نبرد میان حفاظت از طبیعت و تخریب آن را به تصویر میکشند.

پایگاه خبری داواننیوز: جنگلهای سرخدار این بار به تلویزیون میآیند؛ جایی که عمار تفتی برای نجات درختان میجنگد و مجید پتکی در نقش یک قاچاقچی، طبیعت را به بهای سود شخصی به آتش میکشد. سریال «سرخدار» بهزودی از شبکه یک، میزبان تقابلی نفسگیر میان سبز و سوداست.
به گزارش مرکز روابط عمومی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، مجموعه تلویزیونی «سرخدار» با محوریت کشمکش میان حافظان محیط زیست و متخلفان عرصه های طبیعی، به زودی از شبکه یک سیما پخش خواهد شد. این سریال که با مشارکت این سازمان و معاونت امور استانهای صدا و سیما تولید شده، نگاهی جدی به بحران های زیست محیطی و چالش های پیش روی جنگل های ایران دارد.
در این مجموعه، عمار تفتی در نقش یک جنگلبان متعهد ظاهر میشود که با تمام وجود برای حراست از جنگلهای سرخدار و منابع طبیعی کشور تلاش میکند. در سوی مقابل، مجید پتکی نقش سوداگری چوب را بر عهده دارد که با نادیده گرفتن اصول زیست محیطی، طبیعت را قربانی منافع شخصی خود میسازد. تقابل این دو شخصیت، به عنوان دو قطب خیر و شر، روایت اصلی داستان را شکل میدهد و مخاطبان را با فراز و نشیب های پرتنشی همراه خواهد کرد .
حضور این دو بازیگر در نقشهای مثبت و منفی، فضایی جذاب و متفاوت به سریال بخشیده و آن را به اثری قابل توجه در حوزه نمایشهای اجتماعی-زیستمحیطی تلویزیون تبدیل کرده است . سریال «سرخدار» با نگاهی مستندگونه و داستانی پرکشش، تلاش دارد تا اهمیت صیانت از عرصه های طبیعی و خطرات ناشی از تخریب و قاچاق چوب را به تصویر بکشد.
سنجش و تولید4 هفته پیشمدیرعامل مرغک: افق ۱۴۰۶ ما ارزشآفرینی منطقهای است / تورم متوقفمان نکرده است
بیمه4 هفته پیشبیمه گندمکاران: پوشش کامل، حق بیمه رایگان، غرامت ۱۵۰ درصدی
سنجش و تولید4 هفته پیشقیمت جدید شیر، ماست و پنیر اعلام شد / جدول نرخ مصوب چهار محصول لبنی پرمصرف
دانستنی ها2 هفته پیشمجموعۀ کامل ستون تغییر اقلیم نشریه طبیعت ایران منتشر شد
دانستنی ها3 هفته پیشهشدار سازمان حفظ نباتات: حذف قطعی علفکش «لینورون» از مزارع ایران
اصناف4 هفته پیشنهادههای مرغداری ۵ برابر شد، تسهیلات ۵۰ همتی بلاتکلیف ماند
سردبیر4 هفته پیشپارادوکس تنباکوی ایران: تولیدکننده سوم خاورمیانه، واردکننده خالص جهان
سرخط4 هفته پیشتسهیلات تشویقی برای اجرای آییننامه بند «خ» ماده ۷۱ قانون برنامه هفتم

























