گوناگون
نجات دریاچه ارومیه؛ از پایش ماهوارهای تا توقف برنامهها

پایگاه خبری داوان نیوز: دکتر محمدمسعود تجریشی، سرپرست دانشگاه صنعتی شریف، بر حل چالشهای پیشِ روی کشور با تمرکز بر چند محور اساسی تأکید کرد.
به گزارش داوان نیوز، سرپرست دانشگاه صنعتی شریف ، «هوش مصنوعی»، «فناوری و نوآوری»، «بهرهگیری از ظرفیت دانشگاهها» و «حفظ محیط زیست» را به عنوان ارکان اصلی پیشرفت ملی برشمردند. این سخنان، زمينهساز نگاهی دوباره به این چارچوب مهم و ضرورت توجه به آن شد. در ادامه، گزیدهای از سخنان عضو هیأت علمی و سرپرست دانشگاه صنعتی شریف که در بیست و دومین گردهمایی سالیانه اعضای هیأت علمی و پژوهشگران مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی را میخوانید.
هوش مصنوعی؛ یک تحول انقلابی
محمدمسعود تجریشی در بخشی از سخنان خود با اشاره به اهمیت هوش مصنوعی گفت: «ما اکنون ۷۲ نفر از رتبههای برتر کشور را وارد دانشکده کامپیوتر میکنیم.» وی افزود: «با آمدن هوش مصنوعی، زمزمه این است که بسیاری از دانشکدههای کامپیوتر باید منحل شوند؛ یعنی با یک دنیای کاملاً جدید روبرو هستیم.»
تجریشی اظهار داشت: «تصور زندگی قبل از اینترنت را با وضعیت کنونی مقایسه کنید. خواهش من از مسئولان این است که نسبت به بحث هوش مصنوعی توجه جدی کنند، زیرا جهتگیری آینده به سمت آن است.»
فناوری و نوآوری؛ ضرورتی انکارناپذیر
سرپرست دانشگاه صنعتی شریف، فناوری و نوآوری را نکته دوم و بسیار مهم برشمرد و گفت: «پس از جنگ ۱۲ روزه، اسرائیل به وضوح اعلام کرد که این جنگ، جنگی فناورانه بود و سرمایهگذاری خود را در بخشهای R&D و استارتآپها افزایش داد.» وی افزود: «خوشبختانه دانشگاه تهران در مجاورت شما قرار دارد و میتواند کمک کند.»
وی با اشاره به تجربه شخصی خود گفت: «زمانی که معاون پژوهشی بودم، مجوز پارک فناوری نداشتیم، اما امروز حدود ۷۷۰ شرکت فناور در اطراف دانشگاه شریف فعال هستند.» وی اظهار داشت: «این شرکتها برای ۴۷ هزار نفر اشتغال ایجاد کردهاند که ۱۲ هزار نفر از آنان در بخش R&D فعالند و ارزش افزوده اقتصادی آنان بالای ۸ هزار میلیارد تومان است.»
بهرهگیری از ظرفیت دانشگاهها
دکتر تجریشی بر بهرهگیری از ظرفیت دانشگاهها تأکید و بیان کرد: «ما ۵۰۰ نفر از دانشجویان مناطق محروم را بدون نیاز به دولت، حمایت مالی میکنیم.» وی افزود: «محرومیت این مناطق ناشی از نبود انسانهای توانمند در آنجاست. توصیه میکنم حتماً با معاون رئیسجمهور گفتوگویی داشته باشید تا مجتمع خدمات فناوری کشاورزی در نزدیکی شما ایجاد شود.»
توجه به محیط زیست و امنیت غذایی
وی توجه به محیط زیست را بسیار مهم خواند و گفت: «در بحث امنیت غذایی، علاوه بر قیمت و دسترسی، سلامت نیز مطرح است.» وی افزود: «ما کود اوره تولید، مصرف و دپو میکنیم، در حالی که بسیاری از آلودگیهای آبهای زیرزمینی ناشی از قلیایی بودن خاک است. این کود جذب گیاه نمیشود و به آبهای زیرزمینی نفوذ میکند.»
تجریشی اظهار داشت: «کافی است این کودها را اسیدی یا پوشش گوگردی کنیم. دو سال پیش که این موضوع را پیگیری میکردم، تمام ظرفیت آن در کشور وجود داشت. وقت تنگ است و مشکلات در حال افزایش.»
احیای دریاچه ارومیه؛ نمونهای از کاربرد فناوری
وی در بخش دیگری از سخنان خود به پروژه احیای دریاچه ارومیه اشاره و بیان کرد: «ما از فناوریهایی استفاده کردیم که در کنار یک پروژه سیستمی، به احیای دریاچه کمک کرد.» وی افزود: «با استفاده از سنجش از دور و تصاویر ماهوارهای، تغییرات سطح زیر کشت، میزان مصرف آب و پتانسیل صرفهجویی را بررسی کردیم.»
تجریشی بر حسابداری آب تأکید و اظهار داشت: «حسابداری آب به ما کمک کرد تحلیل واقعی داشته و وارد عملیات و اجرا شویم.» وی گفت: «با پایش ماهوارهای متوجه شدیم در سال ۹۷، بیش از ۲۱ هزار هکتار توسعه کشت غیرمجاز صورت گرفته که آن را به شورای عالی امنیت ملی گزارش دادیم.»
دستاوردهای پروژه احیای دریاچه ارومیه
وی به دستاوردهای پروژه اشاره و بیان کرد: «با استفاده از فناوری، توانستیم در منطقه “عسلو” مصرف آب را از ۴۷ میلیون مترمکعب به ۱۸ میلیون مترمکعب کاهش دهیم.» وی افزود: «با خروج کشت چغندرقند از حوزه آبریز و جایگزینی آن در مناطقی که مشکل آب نداشتند، معادل ۱۳۵ میلیون مترمکعب در مصرف آب صرفهجویی شد.»
تجریشی در پایان با بیان اینکه متأسفانه بسیاری از این برنامهها پس از تغییر ساختار ستاد احیا متوقف شد، گفت: «در سالهای پایانی فعالیت ستاد، صحتسنجی نشان داد حدود ۳۷۰ تا ۳۸۰ میلیون مترمکعب در مصرف آب صرفهجویی شده بود.» وی افزود: «بررسیها نشان میداد همچنان ۳۵۴ میلیون مترمکعب پتانسیل صرفهجویی دیگر وجود دارد که متأسفانه پیگیری نشد.
وی خاطرنشان کرد: «کلید موفقیت، افزایش بهرهوری آب است؛ یعنی تولید بیشتر با مصرف آب کمتر. این امر با فناوریهای نوین و تصمیمگیری دادهبنیان محقق میشود.»

تجارت
پیشبینی رشد ۶۰ درصدی بازار جهانی اصلاحکنندههای خاک تا ۲۰۳۱
جنگلزدایی، فرسایش و کاهش حاصلخیزی، سه چالش بزرگ قرن حاضر هستند؛ اما صنعت اصلاحکنندههای خاک با رشد سالانه نزدیک به ۵ درصد، پاسخ تازهای به این بحران جهانی داده است. گزارشهای جدید نشان میدهد که کشاورزی ارگانیک و توسعه کاربردهای ساختمانی، دو بال اصلی این تحول در افق ۲۰۳۱ خواهند بود.

پایگاه خبری داواننیوز: بازار جهانی مواد اصلاحکننده خاک (Soil Conditioners) در مسیری صعودی قرار گرفته و عواملی چون تشدید تخریب سرزمینها، گسترش بیابانزایی، و افزایش استقبال از روشهای نوین کشاورزی پایدار، موتور محرک این رشد بوده اند.
به گزارش خبرنگار داواننیوز، بر اساس جدیدترین گزارش تحلیلی مؤسسه «الاید مارکت ریسرچ» (Allied Market Research) با عنوان «بازار اصلاح کنندههای خاک بر اساس نوع محصول، نوع خاک، کاربرد و منطقه: تحلیل فرصتها و پیشبینی صنعت، ۲۰۲۱-۲۰۳۱»، ارزش این بازار در سال ۲۰۲۱ معادل ۲.۳ میلیارد دلار برآورد شده و پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۱ با نرخ رشد مرکب سالانه (CAGR) معادل ۴.۷ درصد به ۳.۷ میلیارد دلار برسد.
محرکهای کلیدی رشد: از احیای خاک تا امنیت غذایی
افزایش نگرانیها درباره پیامدهای مخرب جنگلزدایی، فرسایش آبی و بادی خاک، و کاهش مواد آلی زمینهای کشاورزی، ضرورت استفاده از اصلاح کنندهها را دوچندان کرده است. این محصولات با بهبود نفوذپذیری، افزایش ظرفیت نگهداری آب و تأمین عناصر غذایی، نقش کلیدی در بازگرداندن حاصلخیزی خاک ایفا میکنند. در همین حال، گرایش روزافزون کشاورزان و باغداران به استفاده از اصلاح کنندههای ارگانیک به عنوان جایگزینی ایمن و سازگار با محیطزیست برای کودهای شیمیایی، یکی از روندهای غالب بازار به شمار میرود.
با این حال، مسیر رشد با چالشهایی نظیر هزینه بالای اصلاح کنندههای معدنی، زمانبر بودن فرآیندهای ترمیم خاک، و همچنین آگاهی محدود کاربران نهایی در برخی مناطق در مورد مزایای بلندمدت این محصولات همراه است. با وجود این موانع، قابلیت منحصربه فرد اصلاح کنندههای معدنی در تأمین پایدار ریزمغذی ها و بهبود ساختار فیزیکی خاک، افق های تازه ای برای گسترش این صنعت گشوده است.
سلطه اصلاح کنندههای معدنی و صعود سریع بخش ارگانیک
بر اساس تفکیک نوع محصول، بخش مواد معدنی در سال ۲۰۲۱ با تصاحب نزدیک به سهپنجم از کل درآمد جهانی، جایگاه مسلط خود را تثبیت کرد. کاربرد گسترده این ترکیبات در بخشهای کشاورزی، ساختوساز، معدن و حتی صنایع سقفسازی، عامل اصلی این برتری عنوان شده است.
در نقطه مقابل، بخش اصلاح کنندههای ارگانیک به عنوان پرشتابترین بخش بازار شناخته میشود و پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۱ با نرخ رشد مرکب سالانه ۵.۰ درصد گسترش یابد. افزایش آگاهی مصرفکنندگان از تأثیرات مثبت کشاورزی ارگانیک بر سلامت انسان و محیطزیست، مهمترین محرک این روند صعودی است.
خاکهای شنی پیشتاز تقاضا؛ خاکهای رسی در کانون تحولات آینده
از نظر نوع خاک، بخش خاکهای شنی در سال ۲۰۲۱ با سهمی معادل دوپنجم از کل بازار، بیشترین تقاضا را به خود اختصاص داد. دلیل این امر، کارایی بالای اصلاح کنندهها در افزایش نگهداشت آب و مواد مغذی در این نوع خاکهای سبک و نفوذپذیر است.
در عین حال، پیشبینی میشود بخش خاکهای رسی با ثبت نرخ رشد مرکب سالانه ۵.۱ درصد در دوره پیشبینی، سریعترین رشد را تجربه کند. توسعه کاربردهای این نوع خاک در حوزههای ساخت وساز، سفالگری، محوطهسازی و باغبانی، از عوامل کلیدی این رشد برآورد شده است.
آسیا-اقیانوسیه؛ قطب رشد جهانی
منطقه آسیا-اقیانوسیه در سال ۲۰۲۱ با در اختیار داشتن سهمی معادل ۴۰ درصد از درآمد جهانی، به عنوان بزرگترین بازار منطقهای شناخته شد. همچنین پیشبینی میشود این منطقه با نرخ رشد مرکب سالانه ۵.۲ درصد، سریعترین رشد را در افق ۲۰۳۱ به ثبت برساند. توسعه سریع بخش کشاورزی، افزایش آگاهی عمومی نسبت به سلامت خاک، و سیاستهای حمایتی دولتها برای بهبود بهرهوری زمینهای زراعی، از ارکان اصلی این پیشتازی محسوب میشوند. بازارهای آمریکای شمالی، اروپا و منطقه LAMEA (آمریکای لاتین، خاورمیانه و آفریقا) نیز سهم قابلتوجهی در توسعه این صنعت خواهند داشت.
بازیگران اصلی و استراتژیهای رقابتی
بازار جهانی اصلاح کنندههای خاک توسط شرکتهای بزرگی همچون:
– BASF SE (آلمان)
– UPL Limited (هند)
– Gujarat State Fertilizers and Chemicals (GSFC) (هند)
– Jaipur Bio Fertilizers (هند)
– Novozymes A/S (دانمارک)
– Evonik Industries AG (آلمان)
– Greenfield Eco Solutions Pvt. Ltd. (هند)
– Oro Agri Europe S.A. (بلژیک)
– SANOWAY GmbH (اتریش)
– Saint-Gobain (فرانسه)
رهبری میشود. این شرکتها با تمرکز بر نوآوری در فرمولاسیون محصولات، توسعه فناوریهای زیستی و معدنی پیشرفته، و انعقاد مشارکتهای استراتژیک منطقهای، در تلاش برای پاسخگویی به تقاضای رو به رشد جهانی و تثبیت جایگاه خود در این عرصه رقابتی هستند.
سردبیر
منابع آزادشده؛ فرصت یا تهدید؟ / هشدار اتاق ایران درباره تکرار خطاهای برجام
رئیس مرکز پژوهشهای اتاق ایران با آسیبشناسی دوره برجام تأکید کرد: «موتور تابآوری اقتصاد در دوران تحریم، دیگر توان گذشته را ندارد» و خواستار مشارکت واقعی بخش خصوصی در سازماندهی سرمایههای آزادشده شد، تا رشد اقتصادیِ صرفاً آماری، جای خود را به توسعه عادلانه و اشتغالزایی پایدار بدهد.

پایگاه خبری داواننیوز: رئیس مرکز پژوهشهای اتاق ایران با هشدار نسبت به تکرار تجربه ناقص دوره برجام، اعلام کرد که ورود منابع مالی جدید به کشور، بدون «سازماندهی سرمایه با محوریت بخش خصوصی» و اصلاح نظام بانکی، نه تنها به رشد پایدار منجر نمیشود، بلکه به دلیل تمرکز ۸۵ درصدی سود در اختیار نهادهای عمومی، خطر تشدید ناترازیهای ساختاری را به همراه دارد.
به گزارش خبرنگار اقتصادی داواننیوز، سیوسومین نشست از دوره دهم هیات نمایندگان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران، میزبان ارائه گزارشی راهبردی از سوی عیسی منصوری، رئیس مرکز پژوهشهای اتاق ایران، با محوریت «ضرورت تخصیص بهینه منابع آزادشده» بود. منصوری با اشاره به چشمانداز ورود جریانهای مالی قابلتوجه به اقتصاد کشور در پی توافقات اخیر، بر ضرورت تدوین چارچوبی دقیق، شفاف و مشارکتمحور برای مدیریت این منابع تأکید کرد و هشدار داد که بدون بازطراحی نظام تخصیص، امکان هدررفت سرمایههای حیاتی وجود دارد.
سرمایهگذاری هوشمند؛ پیشنیاز بهرهوری ملی
منصوری در آغاز سخنان خود با یادآوری تجربه دوره برجام، خاطرنشان کرد که مرکز پژوهشهای اتاق ایران با واکاوی دقیق دادههای آن دوره، به این نتیجه رسیده است که صرفِ آزادسازی منابع بدون ایجاد سازوکار سازماندهی سرمایه با مشارکت فعال بخش خصوصی، نهتنها به رشد پایدار نمیانجامد، بلکه میتواند به ناترازیهای جدید دامن بزند. وی تأکید کرد:پیشبینی میشود به دنبال توافقات صورتگرفته، منابع قابلتوجهی به کشور وارد شود؛ بنابراین باید با دقتی بینظیر و بر اساس اولویتهای ازپیشتعیینشده، این منابع را بهگونهای تخصیص دهیم که بهرغم محدودیتها، بهرهوری ملی ارتقا یابد.
اصلاح نظام بانکی و اتصال زنجیرههای تولید؛ دو رکن کلیدی
رئیس مرکز پژوهشهای اتاق ایران، دو محور اساسی را برای موفقیت این فرآیند برشمرد:
۱. اصلاح نظام بانکی برای مدیریت ریسک و هدایت نقدینگی به سمت فعالیتهای مولد؛
۲. ایجاد پلهای ارتباطی میان بنگاههای داخلی و خارجی بهگونهای که زنجیره ارزش در اقتصاد ملی تقویت شود.
منصوری بر لزوم فراهمسازی «فرصت برابر برای همه فعالان اقتصادی» تأکید کرد و گفت: باید زمینهای ایجاد شود که بنگاهها، فارغ از اندازه، بتوانند مسیر توسعه خود را تعریف کنند و در این میان، نقش تسهیلگری دولت و اتاق بازرگانی حیاتی است.
رشد اقتصادی در سایه بنگاههای کوچک؛ اما سود در انحصار معدود نهادها
منصوری در بخش دیگری از گزارش خود، به بررسی ساختار بنگاههای اقتصادی ایران پرداخت و با استناد به آمارهای رسمی، اعلام کرد که ۹۶ درصد بنگاههای فعال در کشور، خرد و تنها نیمدرصد آنها بزرگ هستند. وی با اشاره به سهم ۸۵ درصدی بنگاههای کوچک و متوسط در اشتغالزایی، این گروه را موتور اصلی ایجاد شغل دانست، اما در عین حال هشدار داد: متأسفانه بیش از ۸۵ درصد سود شرکتهای سودده، به یک درصد از بنگاهها تعلق دارد که عمدتاً نهادهای عمومی غیردولتی هستند. این یعنی ساختار سود و قدرت اقتصادی در کشور به شدت متمرکز است و این تمرکز، تابآوری اقتصاد را در دوران تحریم کاهش داده است.
وی افزود که این بنگاههای یکدرصدی، پیش از تحریمها نقش موتور تابآوری دولت را ایفا میکردند، اما در سالهای اخیر، آسیبهای جدی دیدهاند و دیگر ظرفیت گذشته را ندارند؛ بنابراین نباید چشمانداز توسعه را منحصر به آنها دانست.
تجربه برجام؛ رشد نامتوازن و درسهای ناگفته
رئیس مرکز پژوهشهای اتاق ایران با اشاره به اینکه اوج رشد اقتصادی کشور در دو سال ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ (دوره برجام) ثبت شده و در آن بازه وضعیت اشتغال نیز بهبود یافته، اما تأکید کرد که بررسیهای دقیقتر نشان میدهد «بخش قابلتوجهی از این بهبود در حوزههایی رخ داده که رشد اقتصادی تأثیر مستقیمی بر آنها نداشته است.» به گفته منصوری، این ناهمگونی نشان میدهد که تخصیص منابع در آن دوره نیز با کاستیهایی همراه بوده و تکرار آن بدون اصلاح ساختاری، خطایی استراتژیک خواهد بود.
مالکیت و اندازه بنگاه؛ معیارهای اصلی تخصیص منابع
منصوری در جمعبندی گزارش خود، بر ضرورت شکلگیری «چارچوبی جامع» برای تخصیص منابع تأکید کرد و گفت: در زمان توزیع منابع آزادشده، نباید صرفاً به متغیرهای کلان اقتصادی توجه کنیم؛ بلکه نوع مالکیت، اندازه بنگاه و میزان اشتغالزایی هر واحد باید به عنوان شاخصهای کلیدی مدنظر قرار گیرد. سازماندهی سرمایه باید با مشارکت واقعی بخش خصوصی تعریف شود تا هم عدالت اقتصادی برقرار گردد و هم کارایی افزایش یابد.
وی در پایان از همه فعالان اقتصادی، نهادهای سیاستگذار و نمایندگان مجلس خواست تا با نگاه به آینده و عبرت از گذشته، مسیری را ترسیم کنند که در آن، منابع نهتنها به عنوان یک «فرصت»، بلکه بهمثابه «ابزاری برای تحول ساختاری» دیده شوند.
گوناگون
«سرخدار» به شبکه یک میآید؛ روایتی از تقابل جنگلبانان و قاچاقچیان چوب
مجموعه تلویزیونی «سرخدار» با مشارکت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور تولید و بهزودی از شبکه یک سیما پخش خواهد شد؛ داستانی که در آن، عمار تفتی و مجید پتکی در نقشهایی متضاد، نبرد میان حفاظت از طبیعت و تخریب آن را به تصویر میکشند.

پایگاه خبری داواننیوز: جنگلهای سرخدار این بار به تلویزیون میآیند؛ جایی که عمار تفتی برای نجات درختان میجنگد و مجید پتکی در نقش یک قاچاقچی، طبیعت را به بهای سود شخصی به آتش میکشد. سریال «سرخدار» بهزودی از شبکه یک، میزبان تقابلی نفسگیر میان سبز و سوداست.
به گزارش مرکز روابط عمومی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، مجموعه تلویزیونی «سرخدار» با محوریت کشمکش میان حافظان محیط زیست و متخلفان عرصه های طبیعی، به زودی از شبکه یک سیما پخش خواهد شد. این سریال که با مشارکت این سازمان و معاونت امور استانهای صدا و سیما تولید شده، نگاهی جدی به بحران های زیست محیطی و چالش های پیش روی جنگل های ایران دارد.
در این مجموعه، عمار تفتی در نقش یک جنگلبان متعهد ظاهر میشود که با تمام وجود برای حراست از جنگلهای سرخدار و منابع طبیعی کشور تلاش میکند. در سوی مقابل، مجید پتکی نقش سوداگری چوب را بر عهده دارد که با نادیده گرفتن اصول زیست محیطی، طبیعت را قربانی منافع شخصی خود میسازد. تقابل این دو شخصیت، به عنوان دو قطب خیر و شر، روایت اصلی داستان را شکل میدهد و مخاطبان را با فراز و نشیب های پرتنشی همراه خواهد کرد .
حضور این دو بازیگر در نقشهای مثبت و منفی، فضایی جذاب و متفاوت به سریال بخشیده و آن را به اثری قابل توجه در حوزه نمایشهای اجتماعی-زیستمحیطی تلویزیون تبدیل کرده است . سریال «سرخدار» با نگاهی مستندگونه و داستانی پرکشش، تلاش دارد تا اهمیت صیانت از عرصه های طبیعی و خطرات ناشی از تخریب و قاچاق چوب را به تصویر بکشد.
سنجش و تولید4 هفته پیشمدیرعامل مرغک: افق ۱۴۰۶ ما ارزشآفرینی منطقهای است / تورم متوقفمان نکرده است
بیمه4 هفته پیشبیمه گندمکاران: پوشش کامل، حق بیمه رایگان، غرامت ۱۵۰ درصدی
سنجش و تولید4 هفته پیشقیمت جدید شیر، ماست و پنیر اعلام شد / جدول نرخ مصوب چهار محصول لبنی پرمصرف
دانستنی ها2 هفته پیشمجموعۀ کامل ستون تغییر اقلیم نشریه طبیعت ایران منتشر شد
دانستنی ها3 هفته پیشهشدار سازمان حفظ نباتات: حذف قطعی علفکش «لینورون» از مزارع ایران
اصناف4 هفته پیشنهادههای مرغداری ۵ برابر شد، تسهیلات ۵۰ همتی بلاتکلیف ماند
سردبیر4 هفته پیشپارادوکس تنباکوی ایران: تولیدکننده سوم خاورمیانه، واردکننده خالص جهان
سرخط4 هفته پیشتسهیلات تشویقی برای اجرای آییننامه بند «خ» ماده ۷۱ قانون برنامه هفتم


























