بین الملل
افزایش تخریب زمین؛ مرمت زمین، نقاط روشن

پایگاه خبری DA1news: با تسریع تخریب زمین در سراسر آفریقا، آسیا و آمریکای لاتین، کنوانسیون سازمان ملل متحد برای مبارزه با بیابانزایی (UNCCD) فوراً خواستار افزایش تلاشهای بازسازی شده است.
در اکتبر 2023، کنوانسیون سازمان ملل برای مبارزه با بیابانزایی (UNCCD) یک داشبورد داده جدید را راهاندازی کرد که ارقام گزارشدهی ملی از 126 کشور را جمعآوری میکند که نشان میدهد تخریب زمین با سرعت شگفتآوری در همه مناطق در حال پیشرفت است.
بین سالهای 2015 تا 2019، جهان هر سال حداقل 100 میلیون هکتار زمین سالم و مولد را از دست میدهد که مجموعاً دو برابر گرینلند است. این آمارها بر نیاز به اقدام فوری تاکید میکند، زیرا افزایش تخریب زمین همچنان باعث بیثباتی بازارها، جوامع و اکوسیستمها در سراسر جهان میشود.
راه اندازی داشبورد داده UNCCD در مقطع حساسی انجام می شود زیرا رهبران و کارشناسان جهان به زودی در سمرقند، ازبکستان، از 13 تا 17 نوامبر 2023 برای بیست و یکمین جلسه کمیته UNCCD برای بررسی اجرای کنوانسیون گرد هم می آیند (CRIC 21). ). نمایندگان باید پیشرفت جهانی بهسوی بیطرفی تخریب زمین (LDN) را بررسی کنند و با مسائل مبرمی مانند افزایش انعطافپذیری در برابر خشکسالی، ترویج حقوق زمین زنان و مبارزه با طوفانهای شن و گرد و غبار مقابله کنند.
نابرابری های منطقه ای قابل توجه
داشبورد داده یک واقعیت هشدار دهنده را در سراسر جهان منعکس می کند و تفاوت های قابل توجهی را در مورد نسبت زمین های تخریب شده در هر منطقه نشان می دهد.
آسیای شرقی و مرکزی و آمریکای لاتین و مناطق دریای کارائیب شدیدترین تخریب را تجربه می کنند که حداقل 20 درصد از کل مساحت آنها را تحت تأثیر قرار می دهد.
در همین حال، کشورهای جنوب صحرای آفریقا، آسیای غربی و جنوبی، و آمریکای لاتین و کارائیب شاهد تخریب زمین با سرعتی سریعتر از میانگین جهانی بودند.
قابل ذکر است که در کشورهای جنوب صحرای آفریقا و در آمریکای لاتین و دریای کارائیب، به ترتیب 163 میلیون هکتار و 108 میلیون هکتار از سال 2015 در معرض تخریب زمین قرار گرفته اند.
مرمت زمین “نقاط روشن”
علیرغم یک تصویر تاریک جهانی، نمونه هایی از کشورها وجود دارد که به طور موثر با بیابان زایی، تخریب زمین و خشکسالی مقابله می کنند.
در جنوب صحرای آفریقا، بوتسوانا تخریب زمین را از 36 درصد به 17 درصد از قلمرو خود کاهش داد. این کشور در مجموع 45.3 میلیون هکتار را به بی طرفی تخریب اراضی متعهد کرده است که شامل هر دو اقدام برای جلوگیری از تخریب بیشتر و همچنین مداخلات بازسازی در نقاط منتخب تخریب زمین است. بوتسوانا همچنین 1.42 میلیون هکتار را به عنوان مناطق “نقطه روشن” یا مناطقی که با اجرای فعالیت های اصلاحی مناسب احیا شده اند، گزارش کرد.
در جمهوری دومینیکن، با تلاشهای مداوم برای بازسازی 240000 هکتار در حوضه رودخانه Yaque del Norte و در مناطق تولید کاکائو در استان San Francisco de Macoris، نسبت زمینهای تخریبشده از 49 درصد به 31 درصد بین سالهای 2015 و 2019 کاهش یافت.
هدف بی طرفی تخریب زمین هنوز در دسترس است
اگرچه روند تخریب زمین برحسب منطقه متفاوت است، دادههای UNCCD هشدار میدهند که در صورت تداوم روندهای کنونی، جهان باید تا سال 2030 1.5 میلیارد هکتار از زمینهای تخریب شده را بازسازی کند تا به اهداف LDN مندرج در اهداف توسعه پایدار (SDGs) برسد.
با این وجود، بارون اور، دانشمند ارشد UNCCD، گفت: «اگرچه روندهای جهانی در مسیر اشتباهی پیش میروند، اما هنوز هم میتوان نه تنها به اهداف بیطرفی تخریب زمین دست یافت، بلکه از آن فراتر رفت. این را می توان با توقف تخریب بیشتر و در عین حال تسریع تلاش ها برای تعهدات موجود برای احیای یک میلیارد هکتار زمین تا سال 2030 با بودجه و اقدامات دست در دست انجام داد.
109 کشور در تعهدی نویدبخش برای ساختن آینده ای انعطاف پذیرتر، اهداف داوطلبانه LDN را برای سال 2030 تعیین کرده اند و 21 کشور دیگر در حال انجام این کار هستند. بین سالهای 2016 و 2019، تقریباً 5 میلیارد دلار از منابع دوجانبه و چندجانبه به تلاشهای جهانی برای مبارزه با بیابانزایی، تخریب زمین و خشکسالی سرازیر شد. این به 124 کشور کمک کرد تا طیف گسترده ای از پروژه ها را با هدف دستیابی به بی طرفی تخریب زمین و مقابله با چالش های ناشی از بیابان زایی، تخریب زمین و خشکسالی اجرا کنند.

بین الملل
بازار جهانی سیب؛ نیمکره شمالی در حال اتمام ذخایر، نیمکره جنوبی درگیر طوفان هزینهها
افزایش سرسامآور هزینههای حملونقل، خسارتهای گسترده ناشی از سرمازدگی و تگرگ، و رقابت فزاینده بین تولیدکنندگان، سه ضلع مثلث چالشهای فصل جاری بازار جهانی سیب را تشکیل میدهند. در حالی که اروپا با کاهش موجودی انبارها و افت قیمتها دستوپنجه نرم میکند، صادرکنندگان نیمکره جنوبی برای جبران تعرفههای سنگین و رقابت با میوههای فصلی، راهی جز تمرکز بر بازارهای ممتاز ندارند.

پایگاه خبری داواننیوز: با نزدیک شدن به پایان فصل ذخیرهسازی در نیمکره شمالی و تشدید چالشهای لجستیکی و آبوهوایی در نیمکره جنوبی، بازار جهانی سیب در وضعیت گذار قرار گرفته است. کاهش ۵۰ درصدی موجودی «رد دلیشز» در ایتالیا و خسارت ۳۰ درصدی تگرگ به باغات آرژانتین در کنار افزایش تعرفه ۵۰ درصدی هند بر صادرات آفریقایجنوبی، نشاندهنده فصلی پرفرازونشیب برای تولیدکنندگان و صادرکنندگان سیب در سراسر جهان است.
به گزارش خبرنگار داواننیوز، فصل ذخیرهسازی سیب در نیمکره شمالی رو به پایان است و شرایط آبوهوایی نامساعد مانند سرمازدگی و تگرگ، چشمانداز برداشت آینده را با ابهام مواجه کرده است. در نیمکره جنوبی، صادرکنندگان با افزایش هزینههای تولید، رقابت شدید بینالمللی و تغییر در برآورد محصول دستوپنجه نرم میکنند. در ادامه، نگاهی به وضعیت بازار در مناطق کلیدی جهان خواهیم داشت.
ایتالیا: کاهش چشمگیر موجودی رد دلیشز
فصل سیب بهاره ایتالیا با رضایت کلی در حال پیشرفت است و پیشبینی میشود در ماههای آینده به پایان برسد. فروش ماه مه رضایتبخش بوده، به استثنای رد دلیشز و گالا که پیشبینی میشد زودتر به فروش برسند. موجودی رد دلیشز نسبت به سالهای گذشته بیش از ۵۰ درصد کاهش یافته است.
فروش کریپس پینک و ارقام جدید کلاب مطابق برنامه پیش میرود و کیفیت بالای میوه، آرامش خاطر را برای ادامه فصل فراهم کرده است. گلدن دلیشز با موجودی ۴۴۲,۵۶۵ تنی، نزدیک به میانگین سه ساله، و بازار سیب ارگانیک نیز مطابق پیشبینی عمل کرده است. بر اساس دادههای YouGov، ۸۴ درصد از خانوارهای ایتالیایی سیب خریداری میکنند و سوپرمارکتها همچنان کانال اصلی فروش هستند.
لهستان: تقاضای پایدار در واپسین روزهای فصل
در ماه گذشته، تحولات بازار مطابق انتظار بود و تقاضا پایدار، اما نه استثنایی، گزارش شد. آخرین محمولهها دستهبندی و صادرات تا اواسط ژوئن ادامه یافت. با وجود رقابت با میوههای فصلی، کشورهای اروپای غربی همچنان در اوایل ژوئن سیب داخلی داشتند و صادرات لهستان نسبت به فصل گذشته کاهش یافت.
هلند و بلژیک: فشار قیمت و نگرانی از موجودی انبارها
در هلند، بازار سیب تحت فشار قابلتوجهی بوده و قیمتها کاهش یافته است. سطح زیر کشت سیب از ۱۲,۰۰۰ هکتار در سال ۲۰۰۰ به کمی بیش از ۵,۰۰۰ هکتار رسیده است. در بلژیک، فصل جاری چالشبرانگیز بوده و قیمتها اغلب به زیر هزینه تولید سقوط کرده است. حجم بالای موجودی انبار، نگرانیهایی را برای عرضه قبل از برداشت جدید ایجاد کرده است. تگرگ محلی بهار، کیفیت برداشت آینده را تهدید میکند و برخی باغداران از آسیب به بیش از نیمی از باغات خود خبر میدهند.
آلمان و اتریش: ثبات بازار و نگرانی از سرمازدگی
در آلمان، سیبهای انباری داخلی مانند Elstar، Braeburn و Jonagold بر بازار مسلط هستند و قیمتها پایدار است. در اتریش، موجودی گلدن دلیشز و گالا در حال کاهش است و انتظار میرود گذر به برداشت جدید آرام باشد. با این حال، سرمازدگی شدید در استیریا، برداشت سال ۲۰۲۶ را تا ۲۵ تا ۳۰ درصد کاهش خواهد داد و فشار بر کشاورزان متوسط را افزایش داده است.
فرانسه: کندی فروش با شروع تابستان
با آغاز فصل میوههای هستهدار و موج گرما، تقاضا برای سیب کاهش یافته است. انواع کلاب مانند پینک لیدی همچنان مورد استقبال قرار میگیرند، اما فعالیت تجاری به دلیل تعطیلات مدارس و گرما کند شده است.
آمریکای شمالی: واردات تکمیلکننده عرضه داخلی
عرضه سیب در ساحل غربی قوی است و انواع هانیکریسپ به وفور یافت میشود. عرضه رد دلیشز و گالا به دلیل محصول کمتر، کاهش یافته است. در شرق، عرضه در حال کاهش است و میشیگان زودتر از نیویورک به پایان میرسد. واردات از شیلی و نیوزیلند، به ویژه برای سیب ارگانیک، در حال انجام است و تقاضا برای انواع ممتاز مانند کازمیک کریسپ همچنان بالاست.
آفریقای جنوبی: صادرات با تأخیر و هزینههای سرسامآور
فصل صادرات با یک ماه تأخیر نسبت به معمول آغاز شد. تعرفه ۵۰ درصدی هند برای سیب و افزایش دو برابری هزینه حمل به خاورمیانه، چالشهای جدی ایجاد کرده است. با وجود خسارات سیل و تگرگ، پیشبینی صادرات ۵۴ میلیون کارتن ۱۲.۵ کیلوگرمی برای سال ۲۰۲۶ است. در بازار داخلی، قیمت میانگین ۰.۵۰ یورو است و انتظار افزایش دارد.
استرالیا: تمرکز بر بازارهای ممتاز آسیا
با پایان برداشت، بازاریابی محصول در آسیا با محوریت میوههای درجه یک آغاز شده است. با وجود چالشهای آبوهوایی، میوهها بزرگ و خوشطعم هستند و تولیدکنندگان برای پاسخ به تقاضای رو به رشد، بلوکهای جدیدی را احداث میکنند.
شیلی و آرژانتین: کاهش برآورد صادرات و خسارت تگرگ
دومین برآورد رسمی شیلی، صادرات سیب را ۵۲۹,۴۹۴ تن پیشبینی میکند که کاهش ۱۵ درصدی پینک لیدی و ۳۰ درصدی فوجی را نشان میدهد. در آرژانتین، سه طوفان تگرگ در اکتبر، عرضه سیبهای مرغوب را کاهش داده و صادرات را به ۴۰,۰۰۰ تن محدود کرده است. هزینههای تولید همچنان چالش اصلی رقابت با شیلی و نیوزیلند است.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، بازار جهانی سیب در حال عبور از فصل انتقالی است. کاهش تولید در نیمکره شمالی به دلیل سرمازدگی و تگرگ میتواند به تعادل عرضه و تقاضا کمک کند، اما هزینههای صعودی در نیمکره جنوبی و نگرانیهای ژئوپلیتیکی، آینده صنعت را مبهم ساخته است.
بین الملل
خطای آزمایشگاهی در آمریکا؛ ۹۴ بیمار در ۵ ایالت و فراخوان کاهوی کوهیخی
سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) اعلام کرد که نمونههای اولیه کاهوی شرکت تیلور فارمز در مکزیک که موجب فراخوان داوطلبانه گسترده و توقف عرضه در رستورانهای تاکو بل شد، در آزمایشهای تکمیلی «مثبت کاذب» تشخیص داده شدهاند؛ با این حال، شیوع بیماری سیکلوسپوریازیس با ۹۴ مورد بستری در پنج ایالت همچنان تحت بررسی است و مقامات به مصرفکنندگان نسبت به مصرف کاهوی خردشده هشدار میدهند.

پایگاه خبری داواننیوز: در تازهترین تحول پیرامون شیوع سیکلوسپورا در آمریکا، تیلور فارمز بهعنوان بزرگترین تأمینکننده کاهوی آمریکای شمالی، با وجود اعلام «نتایج مثبت کاذب» توسط FDA، بر فراخوان داوطلبانه محصولات خود اصرار دارد؛ اقدامی که نگرانیها را دربارهٔ شکنندگی زنجیره تأمین محصولات تازه و کارایی روشهای تشخیصی در بحرانهای غذایی، دوچندان کرده است.
به زارش خبرنگار ما، شرکت تیلور فارمز اعلام کرد که بهدنبال هشدار سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) مبنی بر شناسایی احتمالی انگل سیکلوسپورا در نمونههایی از کاهوی کوهیخی تولید مکزیک، اقدام به فراخوان داوطلبانه تمام محمولههای این محصول از منطقه مرکزی مکزیک کرده است. این اقدام علیرغم آن صورت میگیرد که منبع احتمالی شیوع، کمتر از یک درصد از کل عرضهٔ کاهوی آمریکا را شامل میشود.
در بیانیهٔ شرکت آمده است: ما عمیقاً نگران بیماران، خانوادههای آنها و اعتماد عمومی به ایمنی محصولات تازه هستیم. اگرچه ردیابی FDA یک مزرعهٔ مستقل را نشان میدهد، ما تمام محصولات منطقه را تا اطلاع ثانوی جمعآوری کردهایم.» تأکید شده که هیچ یک از سالادها یا کیتهای سالاد با برند تیلور فارمز حاوی کاهوی کوهیخی نبوده و مرتبط با شیوع نیستند.
رستورانهای تاکو بل در کانون شیوع
پیشتر، مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا (CDC) اعلام کرده بود که ۹۴ نفر در پنج ایالت ایندیانا، کنتاکی، میشیگان، اوهایو و ویرجینیای غربی به دنبال مصرف کاهوی خردشدهٔ سروشده در شعبههای زنجیرهٔ تاکو بل، به سیکلوسپوریازیس مبتلا شدهاند. تاکو بل نیز فوراً استفاده از این مادهٔ اولیه را در تمام شعبهها متوقف و از تأمینکنندهٔ خود جدا کرده است.
با وجود فراخوان، FDA و CDC نامی از تأمینکننده نبردهاند، اما منابع خبری مزارع تیلور را مطرح کردهاند. همچنین، تحقیقات برای شناسایی سایر مشتریان احتمالی این تأمینکننده در بخش خدمات غذایی ادامه دارد.
علائم، تشخیص و چالشهای علمی
سیکلوسپورا کایتاننسیس، انگل میکروسکوپی عامل بیماری رودهای سیکلوسپوریازیس است که علائمی همچون اسهال آبکی، خستگی، گرفتگی عضلات و کاهش وزن را یک هفته پس از مواجهه ایجاد میکند. تشخیص آن نیاز به آزمایشهای ویژهٔ مدفوع دارد، چراکه آزمایشهای معمول همیشه آن را نشان نمیدهند.
در تحلیلی تخصصی، دکتر کیت وارینر، استاد میکروبیولوژی دانشگاه گوئلف کانادا، به نکات فنی اشاره کرد: «آزمایشهای مولکولی گاهی نتایج مثبت کاذب نشان میدهند و با توجه به عدم قابلیت کشت این انگل در آزمایشگاه، تأیید نهایی با دشواری همراه است.» وی همچنین تأکید کرد که آلودگی اغلب از طریق آب آبیاری و در مناطق گرمسیری رخ میدهد و اووسیستهای انگل در برابر کلر مقاوم هستند.
واکنش صنعت و توصیههای ایمنی
با افزایش نگرانی عمومی، وزارت بهداشت میشیگان به مصرفکنندگان توصیه کرده که به جای محصولات ازپیشبستهبندیشده، کاهوی کامل تهیه کنند. برخی تولیدکنندگان گلخانهای مانند KingsOne Farms نیز با صدور اطلاعیههایی، بر ایمنی محصولات خود با توجه به شرایط کنترلشدهٔ پرورش، تأکید کردهاند.
اگرچه هیچ مورد فوتی گزارش نشده و فراخوان رسمی صادر نشده است، اما کارشناسان نسبت به روند افزایشی شیوع سیکلوسپورا از سال ۲۰۱۵ هشدار داده و بر لزوم بهبود روشهای نظارتی، بازرسیهای میدانی و توسعهٔ آزمایشهای دقیقتر تأکید دارند.
بین الملل
پیشتازی چین در صادرات جهانی انگور با سهم ۱۷ درصدی در سال ۲۰۲۵
چین با صادرات ۸۵۷ هزار تنی انگور سفرهای در سال ۲۰۲۵، صدرنشین جدول صادرکنندگان جهان شد و آمریکا را به عنوان بزرگترین واردکننده با افزایش رقابت قیمتی میان پرو، شیلی و مکزیک مواجه کرد. جدیدترین دادههای فصل ۲۰۲۶ نشان میدهد قیمت انواع بیدانه سفید، قرمز و سیاه در بازار نقدی تحت تأثیر همپوشانی بیسابقه عرضهکنندگان، با نوسانات قابلتوجهی همراه بوده و جنگ قیمتی جدیدی را در این بازار ۱۰ میلیارد دلاری کلید زده است.

پایگاه خبری داواننیوز: بر اساس تازهترین گزارش سالنامه در سال ۲۰۲۶، جمهوری خلق چین با ثبت رکورد صادرات ۸۵۷ هزار تنی، جایگاه نخستین صادرکننده این محصول را در جهان تصاحب کرد. این گزارش که توسط مؤسسات معتبر iQonsulting، Frutas de Chile و تیم تحریریه +P منتشر شده، نشان میدهد حبازار بینالمللی انگورجم کل تجارت جهانی انگوردر سال گذشته به ۵.۱۱ میلیون تن و ارزشی معادل ۱۰.۲ میلیارد دلار رسیده است.
به گزارش خبرنگار ما، آمارها حاکی از آن است که چین با تخصیص ۱۷ درصد از کل حجم صادرات جهانی، موفق شده از رقبای سنتی خود همچون پرو با ۶۹۵ هزار تن (۱۴ درصد) و شیلی با ۵۶۰ هزار تن (۱۱ درصد) پیشی بگیرد. کارشناسان اقتصادی، ریشه این موفقیت را در رشد چشمگیر تولید داخلی چین طی یک دهه اخیر میدانند؛ روندی که وابستگی این کشور به واردات برای تأمین نیاز فصلی بازار را به شدت کاهش داده است. به طوری که سهم چین و منطقه هنگکنگ از کل واردات جهانی انگور، از ۱۲ درصد در سال ۲۰۱۶ به تنها ۴ درصد در سال ۲۰۲۵ تنزل یافته که بیانگر خودکفایی نسبی این کشور در تولید محصولات کشاورزی راهبردی است.
در سوی دیگر زنجیره تأمین، بازار ایالات متحده همچنان بزرگترین مقصد واردات انگور محسوب میشود و سهم ۱۷ درصدی از خریدهای جهانی را به خود اختصاص داده است. پس از آمریکا، کشورهای آلمان (۷ درصد)، هلند (۶ درصد) و بریتانیا (۵ درصد) در ردههای بعدی واردکنندگان قرار دارند. گزارش سالانه تأکید کرده است که فصل ۲۰۲۵-۲۰۲۶ در بازار آمریکا با رقابت فشردهتری میان تأمینکنندگان همراه بوده؛ به گونهای که برداشتهای زودهنگام در خود آمریکا و مکزیک، همراه با افزایش محمولههای صادراتی پرو در اواخر فصل، فشار نزولی قابلتوجهی بر قیمتها اعمال کرده است.
تحلیل تخصصی بازار انواع انگور:
بررسی جزئیات بازار نشان میدهد در بخش انگور سفید بیدانه، صادرات پرو با رشد ۱۱ درصدی نسبت به فصل قبل روبرو شده و قیمتهای نقدی آن در محدوده ۳.۱ تا ۴.۹ دلار به ازای هر کیلوگرم (FOT) معامله شده است. در مقابل، محمولههای شیلی از این رقم با کاهش ۱۵ درصدی مواجه شد، هرچند قیمتهای آن در اکثر دورههای فصل بالاتر از میانگین سال قبل باقی ماند. همچنین قیمت انگور سفید مکزیک با افتی قابلملاحظه به حدود ۲.۵ دلار در هر کیلوگرم رسید.
در حوزه انگور قرمز بیدانه، محصولات پرو با قیمت اولیه بیش از ۴ دلار در هر کیلوگرم (FOT) وارد بازار شدند که ناشی از تقاضای پرشور اولیه و کمبود عرضه بود. شیلی نیز در ادامه دوره بازاریابی، نقش تأمینکننده غالب این نوع انگور را ایفا کرد و نرخهای فروش آن بین ۲.۵ تا ۳.۵ دلار در نوسان بود.
در خصوص انگور سیاه بیدانه، گزارش حاکی از آن است که محصولات پرویی در ابتدای فصل با قیمتهای پایینتر از میانگین فصلی عرضه شدند و این روند تا هفته هفتم ادامه یافت. اما با کاهش تدریجی عرضه از سوی پرو و افزایش حضور انگورهای سیاه شیلیایی در بازار ایالات متحده، روند قیمتها صعودی شد و بازار به تعادل جدیدی دست یافت.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، این آمار نشاندهنده تحول عمیق در نقشآفرینی چین به عنوان یک قدرت صادراتی در محصولات کشاورزی باارزش است. کارشناسان پیشبینی میکنند با ادامه سرمایهگذاری در باغهای مدرن و بهبود زنجیره سرد، سهم چین در تجارت جهانی انگوردر سالهای آتی نیز رشد صعودی داشته باشد و ساختار رقابتی این بازار جهانی را بیش از پیش متحول کند.
آموزش4 هفته پیشانگورتان کشمشی نشود!؟ ۵ توصیه فوری برای باغداران انگور
خبرهای سازمانی2 هفته پیشدستورالعمل جدید پروانههای گلخانه به تمام استانها ابلاغ میشود
آموزش4 هفته پیشتشتک آبخور، یکی از ارکان مدیریت پایدار آب در باغهای مدرن
دانستنی ها4 هفته پیشبرنامه معاونت آموزش و ترویج کشاورزی برای بهینهسازی انرژی اعلام شد
خبرهای سازمانی4 هفته پیشسرمایه پنهان: آغاز برنامه ملی ثبت دانش بومی کشاورزان توسط سازمان تات
مقالات4 هفته پیشکشاورزیِ هوشمند در ایران؛ از آرمانِ «دادهمحوری» تا واقعیتِ «زیرساختگریز»
گزارش3 هفته پیشچالش گرانی، فرصت صادرات؛ صادرات ریگ دوسویه «کشت سبز طاها» به عراق و تاجیکستان
علوم و آموزش3 هفته پیشخیاری که میخواهد جای چیپس را بگیرد! پاپیتس هلندی وارد بازار شد




















