گوناگون
کنوانسیون تهران/ ۲۱ مرداد روز ملی دریای خزر
پایگاه خبری DA1news: دریای خزر به عنوان بزرگترین دریاچه جهان، یکی از ارزشمندترین مواهب طبیعی و گنجینه ای در شمال کشور بشمار میرود.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی به نقل از روابط عمومی موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، بعد از اجرایی شدن کنوانسیون منطقه ای حفاظت از محیط زیست دریای خزر، روز ۲۱ مرداد (12 آگوست) توسط کشورهای حاشیه این دریا به نام روز دریای خزر نامگذاری شد. پیمان نامه مشترک کشورهای حاشیه دریای خزر که به عنوان “کنوانسیون تهران ” شناخته می شود در سال 1382 امضاء و از ۲۱ مرداد سال 1385 اجرایی گردید. هدف این کنوانسیون حفاظت از محيط زيست درياي خزر از كليه منابع آلوده كننده و حفاظت، نگهداري، احيا و استفاده منطقي و پايدار از منابع زنده آن ميباشد. پنج کشور ساحلی دریای خزر با آگاهی از اثرات مخرب آلودگی ناشی از منابع مختلف فعالیت های انسانی، تصمیم خود را برای حفظ منابع زنده دریای خزر گرفتند تا این گنجینه ارزشمند برای نسل های حاضر و آینده حفظ شود و ساکنان آینده این منطقه نیز از وجود آن بهره ببرند. هدف از برگزاری روز ملی دریای خزر بعنوان رویداد فرهنگی و اجتماعی، شناساندن ظرفیت های دریای خزر و مخاطرات تهدید کننده این دریا می باشد. در حال حاضر مهمترین تهدیدات دریای خزر کاهش ذخایر ماهیان، تخریب سواحل، خطر کاهش تنوع زیستی، کاهش کیفیت محیط زیست و گونه های بیگانه-مهاجم را می توان برشمرد.
دریای خزر به عنوان بزرگترین دریاچه جهان، یکی از ارزشمندترین مواهب طبیعی و گنجینه ای در شمال کشور بشمار میرود. این دریا در گذشته بخشی از دریای تتیس بود که اقیانوس آرام را به اقیانوس اطلس متصل میکرد. از حدود ۵۰ تا ۶۰ میلیون سال پیش به تدریج راه این دریا به اقیانوس آرام و سپس به اقیانوس اطلس بسته شد. دریای خزر در گذشته به نام هایی از قبیل خاواینسکی، دریای هیرکانیان، دریای جرجان (گرگان)، بحر مازندران، بحر آبسکون، بحر قانیا و کاسپین نامیده میشد. خزر نام دریاچهای با وسعت تقریبی 360 هزار کیلومتر مربع و 740 هزار حجم آبی کیلومترمکعب است که طول سواحل آن به ۷۰۰۰ کیلومتر میرسد. کشورهای ایران، روسیه، جمهوری آذربایجان، جمهوریهای ترکمنستان و قزاقستان این دریاچه را در برگرفته اند و همگی از مواهب آن استفاده میکنند. بیش از 130 رودخانه به دریای خزر وارد می شوند. سهم ورودی رودخانه ولگا 80.7 درصد، کورا 6.1 درصد، اورال 9.2 درصد، ترک 2.8 درصد و رودخانه های ایران تقریبا 5 درصد از سهم سایر رودخانه ها (13.3 درصد) هست.
آنچه که ارزش بسیاری به این بدنه آبی میبخشد حضور بیش از۴۰۰ گونه آبزی در آن می باشد. دریای خزر دارای گونههای ارزشمندی از ذخایر زیستی است که شاخصترین آنها ماهیان خاویاری و فوک خزری (سمبل دریای خزر) است، از اینرو سلامت این دریا مساوی است با سلامت آبزیان، و سلامت انسان که از نعمتهای آن بهرهمند میشود. در حال حاضر با توجه به تحقیقات اتحادیه بین المللی حفاظت از طبیعت-IUCN- شش درصد از ماهیان دریای خزر در طبقه به شدت در معرض انقراض و مابقی در طبقات آسیب پذیر(2 درصد)، در معرض خطر انقراض(6 درصد)، در معرض تهدید(8 درصد)، نیازمند حفاظت (21 درصد)، کمترین نگرانی (36 درصد) و اطلاعات ناکافی (21 درصد) تعلق دارند. بنابراین حفظ ذخایر ژنتیکی و تنوع زیستی (گیاهی و جانوری) این دریا جهت پایداری زیست محیطی و توان زیستی بسیار مهم و ضروری می باشد.
در دو دهه اخیر بدلیل عوامل موثر انسانی از قبیل فعالیتهای صیادی بی رویه و تغییرشرایط اقلیمی و زیست محیطی و ورود گونه های غیر بومی مانند شانه دار بر ساختار جمعیت ماهیان استخوانی و کیلکا ماهیان اثرات نامطلوب گذاشته است. بطوریکه فقط دو گونه ماهی سفید و کفال طلائی به تنهائی حدود 90-70 درصد صید ماهیان استخوانی ایران را در دریای خزر تشکیل می دهند. در حالی که پیش از آن، از 126 گونه ماهی که در دریای خزر زیست می کنند، حدود 16 گونه آن از ارزش اقتصادی بالایی برخوردار بوده و اشتغال بیش از 10 هزار صیاد جهت امرار و معاش بوده است. همچنین در سال های اخیر با کاهش شدید جمعیت دو گونه چشم درشت و آنچوی میزان صید کیلکا ماهیان از 95 هزار تن در سال 1378 به حدود 20 هزار تن گونه کیلکای معمولی کاهش یافت داشته است. خوشبختانه با تحقیقات انجام شده توسط کارشناسان موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور و تعیین سطح مطلوب برداشت از ذخایر، میزان صید کیلکای معمولی در سواحل ایران در ده سال اخیر بطور میانگین به 23000 تن رسیده است. چالش های متعددی از جمله صید غیر مجاز، صید بیش از حد، برداشت از ذخایر مولدین و گله های جوان، تخریب محل های تخمریزی (زیستگاه های طبیعی)، تغییر اقلیم و آلودگیهای زیست محیطی (فیزیکی،شیمیایی و زیستی) ذخایر ماهیان دریای خزر را تهدید می کند. برای حفظ گونه های اقتصادی دریای خزر راهکارها و راهبردها عبارتند از: برنامه کوتاه مدت: (جلوگیری از صید غیرمجاز، رعایت استاندارهای ادوات صید، رعایت زمان شروع و خاتمه صید و…) و برنامه بلند مدت: از آنجایی که 79 درصد از ماهیان دریای خزر رودکوچ هستند احیای رودخانه ها برای تکثیر طبیعی ماهیان رودکوچ نیاز است تا به توسعه پایدار شیلاتی در دریای خزر دست یابیم.
در دهه اخیر براساس برنامه های ششم توسعه دولت و اقتصاد مقاومتی، بهره برداری از منابع آبهای دریایی کشور به دلیل محدودیت استفاده از منابع آب شیرین مورد توجه دستگاههای ذی ربط قرار گرفته است. این رویکرد دارای اهداف توسعه آبزی پروری دریایی به منظور کاهش فشار بر صید و حفظ گونه های با ارزش اقتصادی، افزایش سرانه مصرف آبزیان در کشور، توسعه اکوتوریسم دریایی و اشتغالزایی بوده که اهمیت دریای خزر را در شمال کشور دوچندان کرده است. همچنین با توجه به تحقیقات انجام شده ظرفیتهای خوب و مطمئن از قبیل پرورش ماهیان خاویاری در نقاط ساحلی دریای خزر و پرورش میگو در نواحی ساحلی از دیگر زمینههای توسعه در نوار ساحلی این موهبت می باشد. بر اساس تحقیقات موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، در دریای خزر بیش از 400 گونه میکروجلبک ها شناسایی شدندکه برخی از آنها (اسپیرولینا، کلرلا و …..) میتوانند تبدیل به ثروت شود. با پیشرفت های اخیر، زمینه استفاده از میکروجلبک ها و رنگدانه های آنها با توجه به ویژگی های آنتی اکسیدانی، ضد میکروبی و ضد سرطانی در جهان مهیا شده است. بنابراین از این ظرفیت دریای خزر میتوان با همکاری شرکت های دانش بنیان و استارت آپ ها در جهت اشتغالزایی و همچنین تولید نوشیدنی ها بر پایه رنگدانه میکروجلبک ها بر سلامت جامعه گامی های موثری برداشت.
سنجش و تولید
پایان تحقیق برای مقاله؛ دانش فنی اسید هیومیک به صنعت خوراک دام کارون رسید
مسئولان پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی با تأکید بر رویکرد «حل مسئله به جای تحقیق برای مقاله»، طی مراسم انعقاد قراردادی در شوشتر، از واگذاری دانش فنی تولید اسید هیومیک از کمپوست نیشکر به شرکت خوراک دام کارون خبر دادند.
پایگاه خبری داوان نیوز: پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی دانش فنی تولید اسید هیومیک از کمپوست باگاس نیشکر را همراه با راهاندازی پایلوت تولید، طی قراردادی به شرکت تهیه و تولید خوراک دام کارون واگذار کرد.
به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی، این قرارداد شامل انتقال دانش فنی تولید اسید هیومیک و اسید فولویک به روش کشت هوازی غوطهوری، همراه با طراحی و مشاوره برای ساخت و راهاندازی واحد پایلوت با ظرفیت تولید ۲۰۰۰ لیتر در روز در شهرستان شوشتر است.
این طرح توسط حسین قنواتی، مژگان کوثری و غلامرضا صالحی جوزانی، اعضای هیأت علمی پژوهشگاه، اجرایی شده است.
هدف: حل مسئله، نه تحقیق برای مقاله
محمدعلی ابراهیمی، رئیس پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی، در مراسم انعقاد این قرارداد گفت: سال ۱۴۰۵ را با چالشهای ناشی از جنگ تحمیلی ۴۰ روزه آغاز کردهایم، اما با انتقال دانش فنی به بخش خصوصی در مسیر حل مشکلات کشاورزی گام برمیداریم.
وی با تأکید بر مسئولیت اجتماعی پژوهشگاه افزود: هدف ما تحقیق برای تحقیق یا مقاله نیست، بلکه حل مشکلات کشور است.
ابراهیمی همچنین از تأکید معاون وزیر جهاد کشاورزی بر تدوین پیوست رسانهای برای پروژهها خبر داد و گفت: باید توانمندیهای پژوهشگاه را به سطح عموم جامعه ببریم.
راهاندازی پایلوت؛ گامی انقلابی در تولید اسید هیومیک
حسین قنواتی، مجری طرح، اظهار داشت: کشت و صنعت کارون در طول سالها اجرای این طرح در کنار ما بود. راهاندازی اولین پایلوت تولید اسید هیومیک از کمپوست باگاس نیشکر میتواند انقلابی در این حوزه ایجاد کند.»
مژگان کوثری، مدیرکل دفتر امور فناوری سازمان تات، نیز رویکرد این سازمان را مسئلهمحور دانست و تأکید کرد: «پژوهشها باید متقاضی از بخش خصوصی داشته باشد.»
انتخاب استراتژیک همکار صنعتی
موسیوند، رئیس بخش تحقیقات بیوتکنولوژی میکروبی پژوهشگاه، گفت: «چندین واحد خصوصی متقاضی این دانش فنی بودند، اما شرکت تهیه و تولید خوراک دام کارون به دلیل بهرهوری و پیوستگی در استفاده از این فناوری انتخاب شد.»
رستم علیپور، مدیرعامل شرکت تهیه و تولید خوراک دام کارون، نیز از سرمایهگذاری چندساله این شرکت در پروژه تولید اسید هیومیک خبر داد و گفت: «با انعقاد این قرارداد، زمینه تجاریسازی پروژه فراهم شده است.»
ملکمحمد مدملی، نایبرئیس هیئتمدیره این شرکت، نیز بر آمادگی زیرساختهای شرکت برای توسعه همکاریهای مشترک در حوزه تولید خوراک دام با روشهای نوین تأکید کرد.
تجارت
زعفران ایران تشنه برند ملی؛ صادرات ۳۲۵ تن، هویت جهانی صفر
بزرگترین صادرکننده زعفران جهان، کوچکترین سهم را از سود تجارت این محصول میبرد. نبود «برند ملی»، نوسانات شدید قیمت و مشکلات بازگشت ارز، «طلای سرخ» ایران را در مسیر قاچاق و صادرات غیررسمی قرار داده است؛ در حالی که شورای ملی زعفران از پذیرش نرخ پایه ارزی جدید توسط دولت خبر میدهد.
پایگاه خبری داوان نیوز: ایران با در اختیار داشتن بزرگترین بازار صادرات زعفران جهان و ثبت رکورد صادرات ۳۲۵ تنی، همچنان از ارزشافزوده نهایی «طلای سرخ» بیبهره است. شورای ملی زعفران از تلاش برای ثبت «برند ملی» در ۶۰ کشور هدف خبر میدهد تا پایانی بر هویتزدایی از محصول ایرانی در بازارهای جهانی باشد.
به گزارش خبرنگار داوان نیوز، زعفران که به دلیل ارزش اقتصادی و ارزآوری بالا به «طلای سرخ» شهرت دارد، گرانترین محصول کشاورزی جهان محسوب میشود. جمهوری اسلامی ایران با اختلاف، بزرگترین تولیدکننده و صادرکننده این محصول ارزشمند است. آمارها نشان میدهد که ایران سالانه حداقل ۲۲۰ تن زعفران صادر میکند؛ رقمی که در بیشتر سالها به ۲۶۰ تن رسیده و حداکثر تا ۳۲۵ تن نیز افزایش یافته است.
مزیت مطلق ایران در سایه نبود هویت جهانی
علیرغم اینکه زعفران تنها محصولی است که ایران در تولید و صادرات آن از مزیت مطلق برخوردار است، سهم ایران از ارزشافزوده نهایی زنجیره تجارت این محصول ناچیز است. بررسیها نشان میدهد که بیشتر مصرفکنندگان نهایی در بازارهای جهانی، کشورهای واسطه یا برندهای خصوصی دیگر را به جای مبدأ اصلی، تولیدکننده زعفران میشناسند؛ در حالی که این کشورها صرفاً زعفران ایرانی را بستهبندی مجدد کرده و با نام خود به بازار عرضه میکنند. این روند باعث شده تا کمترین سود و ارزشافزوده عاید تولیدکنندگان و صادرکنندگان ایرانی شود.
تلاش برای خلق «برند ملی زعفران ایران»
شورای ملی زعفران ایران به عنوان متولی اصلی ساماندهی این صنعت، سالهاست که بر ضرورت ایجاد یک هویت مستقل برای زعفران ایران در بازارهای بینالمللی تأکید دارد. در این راستا، «برند ملی زعفران ایران» در داخل کشور طراحی و به ثبت رسیده است.
علی شریعتیمقدم، رئیس شورای ملی زعفران ایران با اشاره به جزئیات اقدامات بینالمللی این شورا اظهار داشت: انجمن در حال پیگیری ثبت این برند در ۶۰ کشور هدف صادراتی زعفران ایران است. برای این منظور با سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO) وارد مذاکره شدهایم. پس از برگزاری نشست مشترک با حضور نمایندگان WIPO، سازمان مالکیت فکری ایران و اتاق بازرگانی مشهد، و همچنین برگزاری یک دوره دو ماهه آموزش مجازی برندینگ با تدریس اساتید WIPO، مدارک و درخواست ثبت برند به این سازمان ارسال شده است.
وی افزود: پیشبینی میکنیم ظرف سه ماه آینده پاسخ اولیه از سوی سازمان جهانی مالکیت فکری دریافت شود. اگرچه فرآیند انتقال هزینه ثبت برند به دلیل مشکلات ناشی از تحریمهای بانکی با کندی مواجه است، اما امیدواریم حداکثر تا اردیبهشتماه سال آینده این مهم محقق شود.
پس از ثبت جهانی، این برند ملی در کنار برندهای خصوصی روی بستهبندیها درج خواهد شد تا هویت کشور تولیدکننده و اصالت و خلوص زعفران ایرانی را تضمین کند.
قیمت پایه ارزی؛ چالش دیرینه صادرات رسمی
یکی دیگر از مسائل کلیدی در مسیر صادرات رسمی زعفران، تعیین قیمت پایه ارزی به عنوان مبنای تعهد بازگشت ارز حاصل از صادرات است. هرگونه خطا در تعیین این قیمت، فاصله میان ارز تعهدشده و ارز برگشتی را افزایش داده و به افزایش صادرات غیررسمی (قاچاق) و کاهش صادرات رسمی دامن میزند.
شریعتیمقدم در این خصوص توضیح داد: «در سالهای گذشته، اختلاف میان نرخ ارز رسمی و نرخ ارز بازار همواره دردسرساز بوده است. خوشبختانه هماکنون با حمایت وزارت جهاد کشاورزی، سازمان توسعه تجارت ایران و نماینده اتاق ایران در گروه تعیین ارزش گمرک، استدلالهای شورای ملی زعفران مورد پذیرش قرار گرفته و در تعیین قیمت پایه صادراتی لحاظ میشود.»
موانع پیشروی صادرات زعفران
شورای ملی زعفران ایران، موارد زیر را مهمترین چالشهای جاری در مسیر صادرات این محصول استراتژیک برشمرده است:
1. نوسانات شدید قیمت در بازار داخلی که صادرکنندگان را از ارائه قیمتهایی با اعتبار حتی یک هفته عاجز کرده است.
2. مشکلات بازگشت ارز حاصل از صادرات به دلیل محدودیتهای بانکی و تحریمها.
3. پیوند شرط معافیت مالیاتی صادرات با ایفای تعهد ارزی که منجر به اخذ مالیات از صادرات میشود.
4. عدم حمایت از صادرات زعفران در بستهبندیهای زیر ۱۰ گرم که مستقیماً وارد سبد مصرفی مشتری نهایی میشود.
5. کمبود تبلیغات هدفمند در بازارهای جهانی برای تبیین کیفیت و خلوص زعفران ایرانی.
6. عدم تأمین منابع مالی کافی برای حضور مؤثر در نمایشگاههای بینالمللی مواد غذایی.
کارشناسان صنعت زعفران معتقدند تا زمانی که زنجیره ارزش این محصول از تولید تا بازاریابی جهانی ساماندهی نشود، ایران علیرغم داشتن مزیت مطلق تولید، همچنان سهمی ناچیز از سود نهایی «طلای سرخ» خواهد برد.
—
برچسبهای پیشنهادی (Tags):
زعفران ایران، صادرات زعفران، طلای سرخ، برند ملی زعفران، شورای ملی زعفران، سازمان جهانی مالکیت فکری، WIPO، بازگشت ارز صادراتی، قیمت پایه ارزی، مزیت مطلق، بستهبندی زعفران
آب و انرژی
واکنش زنجیرهای آسیب پتروشیمی به امنیت غذایی/ آیا سند دانشبنیان کشاورزی زمینگیر میشود؟
فریبرز عباسی، مشاور وزیر جهاد کشاورزی، از مکاتبه با وزارت صمت برای اختصاص سهمیه ویژه مواد اولیه پلیاتیلن خبر داد و گفت: با وجود مصوبه ممنوعیت صادرات محصولات پلیمری، همچنان کمبود عرضه و افزایش ۲ برابری قیمت، آبیاری نوین را تهدید میکند.
پایگاه خبری داوان نیوز: مشاور وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به آسیب به برخی مجتمعهای پتروشیمی و در نتیجه اختلال در زنجیره تأمین، از جهش دو برابری قیمت مواد اولیه پلیاتیلن نسبت به سال گذشته خبر داد و گفت: کمبود عرضه این ماده راهبردی، اجرای طرح توسعه سالانه ۳۵۰ هزار هکتاری آبیاری نوین در کشور را با چالش جدی مواجه کرده است.
به گزارش خبرنگار ما، فریبرز عباسی، مشاور وزیر جهاد کشاورزی، با اعلام این مطلب توضیح داد که خوشبختانه زیرساختهای تولید در بخش کشاورزی آسیب مستقیمی از حوادث اخیر ندیدهاند، اما به دلیل خسارت وارد شده به برخی کارخانجات پتروشیمی، دسترسی به ماده اولیه پلیاتیلن که رکن اصلی تولید لوله و تجهیزات سامانههای نوین آبیاری است، دشوار شده است.
وی با اشاره به وضعیت نامناسب بازار این محصول افزود: در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، قیمت تهیه مواد اولیه پلیاتیلن حدود ۲ برابر افزایش یافته و در کنار این گرانی بیسابقه، با کمبود عرضه در بازار نیز مواجه هستیم.
عباسی با تأکید بر نقش کلیدی آبیاری نوین در تحقق اسناد بالادستی، گفت: ما در حال مکاتبه با وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) هستیم تا با توجه به تکالیف سنگین سند دانشبنیان امنیت غذایی و برنامه هفتم توسعه، سهمیههای خاص و تضمینشدهای برای تأمین مواد اولیه این طرحهای اولویتدار اختصاص یابد.
وی یادآور شد که بر اساس برنامههای راهبردی کشور، توسعه سالانه حدود ۳۵۰ هزار هکتار از انواع روشهای آبیاری نوین پیشبینی شده که محقق کردن این اهداف بلندپروازانه، مستلزم دسترسی بیوقفه و پایدار به مواد خام پلیمری است.
مشاور وزیر جهاد کشاورزی در ادامه به تغییر ضوابط بودجهایی اشاره کرد و اظهار داشت: در سالهای گذشته، دولت حدود ۸۵ درصد هزینههای توسعه سامانههای آبیاری را تأمین میکرد، اما طبق ضوابط بودجه سال جاری، این مشارکت به مدل ۵۰-۵۰ تغییر یافته است.
عباسی با بیان اینکه افزایش قیمت مواد اولیه از یک سو و کاهش سهم دولت از سوی دیگر، فشار سنگینی را به کشاورزان وارد کرده، هشدار داد: به ویژه خردهمالکان که وسعت مالی محدودی دارند، با فشار اقتصادی مضاعفی روبرو هستند. این روند میتواند منجر به تعویق در اجرای کامل طرحهای توسعه آبیاری و کاهش انگیزه مشارکت مردم شود.
وی در پایان با اشاره به تصمیم دولت مبنی بر ممنوعیت صادرات برخی محصولات پلیاتیلنی، از این اقدام به عنوان راهکاری برای حفظ مواد اولیه در بازار داخل یاد کرد و ابراز امیدواری نمود: با این تدبیر، انتظار میرود مواد اولیه مورد نیاز بخش کشاورزی به میزان کافی و با قیمت مناسبتر در دسترس قرار گیرد و از این طریق بتوانیم برنامه توسعه آبیاری نوین را بدون وقفه ادامه دهیم.
-
دانستنی ها3 هفته پیشتغییر در نرم مبارزه؛ دستورالعمل فنی و اجرايي مبارزه با سن غلات
-
سرخط3 هفته پیشالگوی کشت محصولات گلخانه و محیط های کنترل شده تدوین شد
-
استان ها4 هفته پیشهزار جریبی: افزایش 50 درصدی تولید گندم، عدم ممنوعیت کشت برنج
-
آموزش4 هفته پیشکرم گلوگاه انار؛ مدیریت تلفیقی راهکاری مؤثر
-
خبرهای سازمانی3 هفته پیشسال 1405 در سازمان تات: سال آموزش و ترویج یافتهها و فناوریها
-
استان ها2 هفته پیشنشست فنی گیاهپزشکی مازندران؛ بیماریهای غلات و علفهای هرز کشت پاییزه بررسی شد
-
پرونده ویژه4 هفته پیشپژوهشهای حشرهشناسی، بیمهی آیندهی کشاورزی ایران
-
علوم و آموزش2 هفته پیشرقم «لاهیج»؛ تقویت انگیزه نوسازی باغها با معرفی رقم جدید چای

