آموزش
هرس درختان و نکات مهم/ فواید، بهبود رشد جوانههای گل و میوهها
پایگاه خبری داوان نیوز: از نظر لغوی در بسیاری منابع واژه هَرَس یعنی حذف شاخههای اضافی در درختان که عملیاتی است که از قدیم مورد توجه باغداران بوده است. در واقع هرس یعنی بخشی از درخت مانند شاخه، ریشه، برگ و گل را حذف کنیم. در کنار واژه هرس، واژه تربیت را نیز داریم که در واقع با هرس به تربیت درخت نیز کمک میکنیم.
به گزارش محسن شکربیگی خبرنگار داوان نیوز، امروزه عملیات هرس درختان در برخی کشورها با دستگاههای خاص و مدرن انجام میشود ولی مهمترین نکته آن، زمان هرس است که باعث نتیجه مطلوب شود.
اهمیت هرس درختان
در درختان میوه، رشد رویشی طی فصل رشد اگر بطور مناسبی صورت نگیرد باعث برخی مشکلات از جمله کاهش باردهی درخت میشود و باغدار با یک سری عملیات مانند هرس این مسئله را مدیریت میکند. در واقع با هرس درختان، بین رشد رویشی و زایشی تعادل برقرار میکنید تا رشد شاخه و برگها مانع تولید جوانههای گل و سپس میوه نشود. علاوه بر این از نظر بهبود شرایط درخت باید شاخههای بیمار و غیربارده که فقط انرژی درخت را گرفته و ثمری ندارند نیز حذف شوند تا نتیجه بگیرید. در هرس به این موضوع نیز توجه کنید که هرس شدید منجر به از دست دادن بسیاری از ذخایر درخت شده و متاسفانه رشد جدید در فصل بعد بسیار با تاخیر خواهد بود و قطعا عملکرد هم کم است (استثنا در مورد انگور و کیوی وجود دارد).
نکته: در درختان میوه، محل قرار گرفتن جوانههای زایشی بسته به گونه متفاوت است (در برخی گونهها روی شاخه یکساله ولی در برخی دیگر بر روی شاخه دو ساله جوانههای زایشی رشد میکنند) و در هرس باید به این مورد توجه کافی داشته باشید زیرا اگر شاخههایی که جوانه زایشی دارند، قطع شوند مطمئنا تعداد میوه سال جاری شما کم خواهد بود.
فواید هرس درختان
تمام مواردی که یک باغدار برای میوه دادن درختانش انجام میدهد باید با هدفی باشد تا نتیجه درست را بدهد.
بهبود رشد رویشی
هرس نکردن درختان میوه باعث میشود که نور به شاخههای پایین و درون درخت نرسد در نتیجه این شاخهها از بین میروند.
بطور کلی یکی از مهمترین اهداف هرس کمک به بهتر شدن رشد جوانههای رویشی و افزایش نفوذ نور به داخل درخت است تا رشد زایشی مطلوب باشد. از آنجاییکه اولین فلشهای رشدی هم در درختان شامل رشد رویشی است، پس با هرس درست به یکی از کلیدیترین اهداف هرس که بهتر شدن شرایط رشد و فرم درخت است، میرسید و در ادامه نیز شاهد بهبود عملکرد خواهید بود. علاوه براین شرایط رشد و نمو بهتر شاخهها در درختان میوه به گردش هوا درون تاج درخت نیز کمک شایانی میکند و در نتیجه احتمال بروز بیماریها و رشد آفات نیز کم تر میشود.
بهبود رشد جوانههای گل و میوهها
هدف نهایی باغدار افزایش تعداد میوهها و البته افزایش کیفیت میوهها نیز است که یکی از فواید هرس درختان همین مسئله بوده و خواهد بود. زمانیکه باغدار عزیز، هرس درختان را در زمان درست و به روشی اصولی انجام دهد، رشد برگها و شاخهها در جهت بهتر شدن شرایط زایش درخت است و در نتیجه شاهد بهبود عملکرد و کیفیت خواهد بود. اینکه رشد رویشی چطور به رشد زایشی کمک میکند، سوالی است که برای برخی مطرح میشود. بهتر است بدانید زمانیکه شما شاخههای اضافی و بیمار را حذف میکنید، در واقع درخت به دنبال تولید جدید میرود و با شروع فصل، رشدِ جوانههای رویشی بسیار بهتر از شرایطی است که تاج درخت شلوغ باشد. با باز شدن جوانههای رویشی، برگها در همه بخشهای درخت نور کافی را دریافت کرده و با فتوسنتز میتوانند مواد غذایی کافی برای رشد جوانههای گل و سپس میوهها را تولید کنند.
زمان هرس درختان
هرس یا تربیت درختان در دو زمان انجام میشود که یکی در زمستان و دیگری در بهار و تابستان است. بستگی به رقم و شرایط منطقه، هرس زمستانه درختان دانه دار مانند سیب و گلابی و به، به دلیل فرم رشدی و وزن بیشتر میوه ضروری است ولی در برخی هسته داران مانند آلبالو هرس خاصی طی زمستان انجام نمیشود مگر حذف شاخههای خشک و بیمار درخت که ضروری است. استثنا در مورد هسته دارانی مانند هلو وجود دارد و در هلو به دلیل رشد جوانه گل روی شاخه سال جاری باید هرس زمستانه انجام شود.
در درختان انگور و کیوی هرس زمستانه بسیار اهمیت دارد از این نظر که جوانههای زایشی این درختان بر روی شاخه همان سال تشکیل میشود و باید هرس قبل از شروع فصل رشد و به صورت سنگین انجام شود تا شاخههای جدید رشد کنند و جوانههای زایشی هم بر روی آنها رشد خواهند کرد.
هرس درختان در زمستان
در مناطق معتدله زمان هرس درختان خزان کننده، بحث مهمی است از این نظر که نباید با قطع شاخهها منجر به حساسیت درختان نسبت به سرما شوید. نکته آن هم این است که با انجام هرس و قطع شاخهها در واقع روی درخت زخم ایجاد میشود و همان محل بریده شده تبدیل به مکانی میشود که آسیب سرما براحتی به داخل درخت نفوذ کند و باعث تخریب بافتها شود. در واقع باید دما برای ترمیم این زخمها مناسب باشد و در صورتیکه پس از هرس، در منطقه دما به یخ زدگی برسد قطع به یقین درختان آسیب جدی میبینند. بنابراین زمان هرس باید بعد از تمام شدن یخبندان منطقه باشد که این زمان بسته به منطقه تاریخهای متفاوتی خواهد بود ولی معمولا در کشور ما یخبندانهای بسیاری مناطق تا اوایل بهمن ماه تمام میشود و اواسط بهمن تا اوایل اسفندماه زمان مناسبی برای هرس درختان است.
پیشنهاد میشود که برای جلوگیری از آسیب بعد از هرس، محلهای برش را با چسب پیوند یا مواد ضدعفونی کننده، به اصطلاح ببندید تا نفوذ عواملی مانند سرما و یا عوامل بیماریزا کاهش یابد.
آموزش
دستورالعمل فنی ارزیابی پهپادهای سمپاش منتشر شد
مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، نشریه فنی شماره ۶۹۱۹۱ را با عنوان «پهپاد سمپاش – آزمون پارامترهای فنی» منتشر کرد؛ دستورالعملی که برای اولین بار با استناد به استانداردهای ملی و بینالمللی، روش علمی ارزیابی سامانههای پهپادی سمپاشی را در اختیار سازندگان، آزمونگران و کشاورزان قرار میدهد.
پایگاه خبری داوان نیوز: با گسترش کاربرد پهپادها در مزارع و نیاز فزاینده به تأییدیه فنی این تجهیزات، دستورالعمل جامع آزمون پارامترهای فنی پهپادهای سمپاش توسط دکتر نیکروز باقری تألیف و توسط کمیته انتشارات موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی منتشر شد.
به گزارش خبرنگار داوان نیوز، دستورالعمل فنی پهپاد سمپاش (آزمون پارامترهای فنی) توسط دکتر نیکروز باقری، عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی تألیف و با تأیید کمیته انتشارات این مؤسسه منتشر شد. این دستورالعمل با هدف استانداردسازی ارزیابی سامانههای پهپادی سمپاشی و پاسخ به نیاز روزافزون بخش کشاورزی و صنعت تدوین شده است.
بر اساس این گزارش ، با گسترش کاربرد پهپادها در عملیات سمپاشی و محلولپاشی مزارع و استقبال کشاورزان از مزایایی نظیر کاهش مصرف آب و سم، کاهش هزینهها، افزایش بازده مزرعهای و ایمنی بیشتر برای کارور و محصول، ضرورت تدوین یک مرجع فنی برای ارزیابی این فناوری بیش از پیش احساس میشد.
در این نشریه فنی که با شماره ثبت ۶۹۱۹۱ در تاریخ ۶ اردیبهشتماه ۱۴۰۵ در مرکز فناوری اطلاعات و اطلاعرسانی کشاورزی سازمان تات (تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی) به ثبت رسیده است، افزون بر معرفی سامانهها و زیرسامانههای اصلی پهپاد سمپاش، مشخصات فنی تک تک اجزای آن تشریح شده است.
همچنین در این دستورالعمل، پارامترهای فنی مؤثر بر عملکرد پهپاد، روش اندازهگیری هر پارامتر منطبق با استانداردهای ملی و بینالمللی و نیز الزامات ایمنی و ارگونومی ارائه شده است.

مخاطبان این دستورالعمل چه کسانی هستند؟
بر اساس اعلام مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، این نشریه فنی برای گروههای زیر کاربرد دارد:
– سازندگان و ارائهدهندگان خدمات پهپاد سمپاش
– آزمونگران و ناظران مدیریت آزمون و کنترل کیفیت ماشینهای کشاورزی
– کارشناسان فنی و خریداران تجهیزات سمپاشی
گفتنی است که خریداران پهپادهای سمپاش نیز میتوانند با استفاده از اطلاعات فنی این دستورالعمل، تصمیمگیری آگاهانهتری برای انتخاب محصول مناسب از میان برندها و مدلهای مختلف داشته باشند.
دریافت فایل کامل:
علاقهمندان و فعالان بخش کشاورزی میتوانند محتوای کامل این نشریه فنی را از دو مسیر اصلی دریافت کنند:
۱. بخش انتشارات الکترونیکی سایت مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی
۲. تالار ترویج دانش و فنون کشاورزی (مرجع ملی انتشار دانش فنی در بخش کشاورزی)
آموزش
ترویج دانش، افزایش بهرهوری / گزارش میدانی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی
پایگاه خبری داوان نیوز: همزمان با فصل بهار و آغاز فعالیت آفات و بیماریهای کشاورزی، اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور در قالب کاروانهای ترویجی، نشستهای تخصصی و کارگاههای آموزشی در استانهای زنجان، آذربایجان غربی، گلستان، یزد، لرستان، البرز و جنوب کرمان، جدیدترین راهکارهای مدیریت هوشمند آفات و افزایش بهرهوری را به کشاورزان و کارشناسان ارائه کردند.
به گزارش خبرنگار داوان نیوز و بر اساس گزارش های روابط عمومی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، در ادامه سلسله فعالیتهای ترویجی و پژوهشی اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور و مراکز تابعه در استانهای مختلف، چندین رویداد علمی و آموزشی با هدف بهرهوری پایدار و انتقال یافتههای نوین به بهرهبرداران بخش کشاورزی برگزار شد.
آموزش
هشدار محقق گیاهپزشکی؛ ساعت طلایی برای نجات باغات از حمله شته سبز
سید حسن ملکشی، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، با اعلام «زنگ خطر قرمز» طغیان آفت شته سبز هلو در باغات هستهداران (هلو، آلو و گوجهسبز) در روزهای نخست بهار ۱۴۰۴، نسبت به خسارتهای سنگین ناشی از این آفت به باغداران هشدار داد و راهکارهای چهارگانه پیشگیری، مبارزه بیولوژیک، استفاده از صابونهای شتهکش و در نهایت سموم اختصاصی با دوره کارنس کوتاه را ارائه کرد.
پایگاه خبری داوان نیوز، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور هشدار داد: شرایط آبوهوایی بهار ۱۴۰۴، بستر را برای طغیان شته سبز هلو در باغات هلو، آلو و گوجهسبز فراهم کرده است. وی با اعلام ۴ نشانه خطر (پیچیدگی برگ، عسلک چسبناک، زردی درخت و ریزش میوه)، یک نقشه راه عملیاتی برای نجات باغات ارائه داد.
به گزارش داوان نیوز، سید حسن ملکشی، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، با اعلام «زنگ خطر قرمز» به باغداران، نسبت به طغیان این آفت در باغات هلو، آلو و گوجهسبز هشدار داد و تأکید کرد که غفلت از کنترل بهموقع شته، میتواند خسارتهای جبرانناپذیری به بار آورد.
شرایط آبوهوایی فعلی، بهترین بستر را برای تکثیر و طغیان شته سبز هلو فراهم کرده است. این آفت با تغذیه از شیره گیاهی، درختان را دچار ضعف شدید کرده و کیفیت محصول نهایی را به شدت کاهش میدهد.
۴ نشانه هشداردهنده از حمله شته به باغ شما:
باغداران محترم، در بازدیدهای روزانه خود از باغ، به این علائم توجه ویژه داشته باشید:
1. دفرمه شدن و پیچیدگی برگها: برگها حالت طبیعی خود را از دست داده و به سمت داخل یا پایین پیچ میخورند.
2. ترشحات چسبناک (عسلک): وجود لایهای براق و چسبناک روی برگها و شاخهها، نشانه قطعی فعالیت شته است.
3. زردی و خشکی تدریجی: درختانی که رمق خود را از دست داده و برگهایشان رو به زردی و خشکی میرود.
4. رشد ناقص میوه: میوههایی که رشد نمیکنند، ریز مانده و فاقد طعم و کیفیت مناسب هستند.
نقشه راه کنترل شته در باغات (از پیشگیری تا درمان)
این عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی، یک برنامه جامع و گامبهگام برای مدیریت این آفت ارائه کرده است:
گام اول – پیشگیری مکانیکی:
استفاده از روغنهای ولک (زمستانه) برای پوشانده شدن تخمهای زمستانگذران شته روی شاخهها. این کار باید قبل از باز شدن کامل جوانهها انجام شود.
گام دوم – مبارزه بیولوژیک (توصیه اولویتدار):
رهاسازی دشمنان طبیعی شته شامل لارو بالتوری و کفشدوزکهای شتهخوار. این روش، سازگار با طبیعت و پایدارترین راهکار کنترل است.
گام سوم – استفاده از ترکیبات کمخطر:
بهکارگیری صابونهای حشرهکش (شتهکش) که ضمن کنترل مؤثر آفت، کمترین آسیب را به دشمنان طبیعی و محیط زیست وارد میکنند.
گام چهارم – آخرین راهکار (کنترل شیمیایی هدفمند):
در صورت طغیان شدید و عدم موفقیت روشهای قبل، استفاده از سموم اختصاصی با دوره کارنس (بازه زمانی ممنوعیت برداشت) کوتاه مانند پریمور، چس، و هوستاکوییک ضروری است. تأکید میشود که از سموم غیراختصاصی و پرخطر پرهیز شود.
توصیه نهایی کارشناس:
«بازدید مداوم و هفتگی از باغ، کلید طلایی موفقیت در کنترل شته است.»
با شروع فصل بهار، هرگز تصور نکنید که باغتان خودبهخود سالم میماند. با رصد علائم اولیه، میتوانید قبل از تبدیل شدن به یک بحران، اقدامات کنترلی را آغاز کنید.
این هشدار را جدی بگیرید و به باغداران دیگر نیز اطلاع دهید.
-
دانستنی ها3 هفته پیشتغییر در نرم مبارزه؛ دستورالعمل فنی و اجرايي مبارزه با سن غلات
-
سرخط4 هفته پیشالگوی کشت محصولات گلخانه و محیط های کنترل شده تدوین شد
-
استان ها4 هفته پیشهزار جریبی: افزایش 50 درصدی تولید گندم، عدم ممنوعیت کشت برنج
-
آموزش4 هفته پیشکرم گلوگاه انار؛ مدیریت تلفیقی راهکاری مؤثر
-
خبرهای سازمانی3 هفته پیشسال 1405 در سازمان تات: سال آموزش و ترویج یافتهها و فناوریها
-
استان ها2 هفته پیشنشست فنی گیاهپزشکی مازندران؛ بیماریهای غلات و علفهای هرز کشت پاییزه بررسی شد
-
پرونده ویژه4 هفته پیشپژوهشهای حشرهشناسی، بیمهی آیندهی کشاورزی ایران
-
پرونده ویژه3 هفته پیشخروج از واکنش سنتی به سمت مدیریت هوشمند/ نوید رونمایی از لاین امیدبخش گندم

