گوناگون
کنوانسیون تهران/ ۲۱ مرداد روز ملی دریای خزر
پایگاه خبری DA1news: دریای خزر به عنوان بزرگترین دریاچه جهان، یکی از ارزشمندترین مواهب طبیعی و گنجینه ای در شمال کشور بشمار میرود.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی به نقل از روابط عمومی موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، بعد از اجرایی شدن کنوانسیون منطقه ای حفاظت از محیط زیست دریای خزر، روز ۲۱ مرداد (12 آگوست) توسط کشورهای حاشیه این دریا به نام روز دریای خزر نامگذاری شد. پیمان نامه مشترک کشورهای حاشیه دریای خزر که به عنوان “کنوانسیون تهران ” شناخته می شود در سال 1382 امضاء و از ۲۱ مرداد سال 1385 اجرایی گردید. هدف این کنوانسیون حفاظت از محيط زيست درياي خزر از كليه منابع آلوده كننده و حفاظت، نگهداري، احيا و استفاده منطقي و پايدار از منابع زنده آن ميباشد. پنج کشور ساحلی دریای خزر با آگاهی از اثرات مخرب آلودگی ناشی از منابع مختلف فعالیت های انسانی، تصمیم خود را برای حفظ منابع زنده دریای خزر گرفتند تا این گنجینه ارزشمند برای نسل های حاضر و آینده حفظ شود و ساکنان آینده این منطقه نیز از وجود آن بهره ببرند. هدف از برگزاری روز ملی دریای خزر بعنوان رویداد فرهنگی و اجتماعی، شناساندن ظرفیت های دریای خزر و مخاطرات تهدید کننده این دریا می باشد. در حال حاضر مهمترین تهدیدات دریای خزر کاهش ذخایر ماهیان، تخریب سواحل، خطر کاهش تنوع زیستی، کاهش کیفیت محیط زیست و گونه های بیگانه-مهاجم را می توان برشمرد.
دریای خزر به عنوان بزرگترین دریاچه جهان، یکی از ارزشمندترین مواهب طبیعی و گنجینه ای در شمال کشور بشمار میرود. این دریا در گذشته بخشی از دریای تتیس بود که اقیانوس آرام را به اقیانوس اطلس متصل میکرد. از حدود ۵۰ تا ۶۰ میلیون سال پیش به تدریج راه این دریا به اقیانوس آرام و سپس به اقیانوس اطلس بسته شد. دریای خزر در گذشته به نام هایی از قبیل خاواینسکی، دریای هیرکانیان، دریای جرجان (گرگان)، بحر مازندران، بحر آبسکون، بحر قانیا و کاسپین نامیده میشد. خزر نام دریاچهای با وسعت تقریبی 360 هزار کیلومتر مربع و 740 هزار حجم آبی کیلومترمکعب است که طول سواحل آن به ۷۰۰۰ کیلومتر میرسد. کشورهای ایران، روسیه، جمهوری آذربایجان، جمهوریهای ترکمنستان و قزاقستان این دریاچه را در برگرفته اند و همگی از مواهب آن استفاده میکنند. بیش از 130 رودخانه به دریای خزر وارد می شوند. سهم ورودی رودخانه ولگا 80.7 درصد، کورا 6.1 درصد، اورال 9.2 درصد، ترک 2.8 درصد و رودخانه های ایران تقریبا 5 درصد از سهم سایر رودخانه ها (13.3 درصد) هست.
آنچه که ارزش بسیاری به این بدنه آبی میبخشد حضور بیش از۴۰۰ گونه آبزی در آن می باشد. دریای خزر دارای گونههای ارزشمندی از ذخایر زیستی است که شاخصترین آنها ماهیان خاویاری و فوک خزری (سمبل دریای خزر) است، از اینرو سلامت این دریا مساوی است با سلامت آبزیان، و سلامت انسان که از نعمتهای آن بهرهمند میشود. در حال حاضر با توجه به تحقیقات اتحادیه بین المللی حفاظت از طبیعت-IUCN- شش درصد از ماهیان دریای خزر در طبقه به شدت در معرض انقراض و مابقی در طبقات آسیب پذیر(2 درصد)، در معرض خطر انقراض(6 درصد)، در معرض تهدید(8 درصد)، نیازمند حفاظت (21 درصد)، کمترین نگرانی (36 درصد) و اطلاعات ناکافی (21 درصد) تعلق دارند. بنابراین حفظ ذخایر ژنتیکی و تنوع زیستی (گیاهی و جانوری) این دریا جهت پایداری زیست محیطی و توان زیستی بسیار مهم و ضروری می باشد.
در دو دهه اخیر بدلیل عوامل موثر انسانی از قبیل فعالیتهای صیادی بی رویه و تغییرشرایط اقلیمی و زیست محیطی و ورود گونه های غیر بومی مانند شانه دار بر ساختار جمعیت ماهیان استخوانی و کیلکا ماهیان اثرات نامطلوب گذاشته است. بطوریکه فقط دو گونه ماهی سفید و کفال طلائی به تنهائی حدود 90-70 درصد صید ماهیان استخوانی ایران را در دریای خزر تشکیل می دهند. در حالی که پیش از آن، از 126 گونه ماهی که در دریای خزر زیست می کنند، حدود 16 گونه آن از ارزش اقتصادی بالایی برخوردار بوده و اشتغال بیش از 10 هزار صیاد جهت امرار و معاش بوده است. همچنین در سال های اخیر با کاهش شدید جمعیت دو گونه چشم درشت و آنچوی میزان صید کیلکا ماهیان از 95 هزار تن در سال 1378 به حدود 20 هزار تن گونه کیلکای معمولی کاهش یافت داشته است. خوشبختانه با تحقیقات انجام شده توسط کارشناسان موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور و تعیین سطح مطلوب برداشت از ذخایر، میزان صید کیلکای معمولی در سواحل ایران در ده سال اخیر بطور میانگین به 23000 تن رسیده است. چالش های متعددی از جمله صید غیر مجاز، صید بیش از حد، برداشت از ذخایر مولدین و گله های جوان، تخریب محل های تخمریزی (زیستگاه های طبیعی)، تغییر اقلیم و آلودگیهای زیست محیطی (فیزیکی،شیمیایی و زیستی) ذخایر ماهیان دریای خزر را تهدید می کند. برای حفظ گونه های اقتصادی دریای خزر راهکارها و راهبردها عبارتند از: برنامه کوتاه مدت: (جلوگیری از صید غیرمجاز، رعایت استاندارهای ادوات صید، رعایت زمان شروع و خاتمه صید و…) و برنامه بلند مدت: از آنجایی که 79 درصد از ماهیان دریای خزر رودکوچ هستند احیای رودخانه ها برای تکثیر طبیعی ماهیان رودکوچ نیاز است تا به توسعه پایدار شیلاتی در دریای خزر دست یابیم.
در دهه اخیر براساس برنامه های ششم توسعه دولت و اقتصاد مقاومتی، بهره برداری از منابع آبهای دریایی کشور به دلیل محدودیت استفاده از منابع آب شیرین مورد توجه دستگاههای ذی ربط قرار گرفته است. این رویکرد دارای اهداف توسعه آبزی پروری دریایی به منظور کاهش فشار بر صید و حفظ گونه های با ارزش اقتصادی، افزایش سرانه مصرف آبزیان در کشور، توسعه اکوتوریسم دریایی و اشتغالزایی بوده که اهمیت دریای خزر را در شمال کشور دوچندان کرده است. همچنین با توجه به تحقیقات انجام شده ظرفیتهای خوب و مطمئن از قبیل پرورش ماهیان خاویاری در نقاط ساحلی دریای خزر و پرورش میگو در نواحی ساحلی از دیگر زمینههای توسعه در نوار ساحلی این موهبت می باشد. بر اساس تحقیقات موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، در دریای خزر بیش از 400 گونه میکروجلبک ها شناسایی شدندکه برخی از آنها (اسپیرولینا، کلرلا و …..) میتوانند تبدیل به ثروت شود. با پیشرفت های اخیر، زمینه استفاده از میکروجلبک ها و رنگدانه های آنها با توجه به ویژگی های آنتی اکسیدانی، ضد میکروبی و ضد سرطانی در جهان مهیا شده است. بنابراین از این ظرفیت دریای خزر میتوان با همکاری شرکت های دانش بنیان و استارت آپ ها در جهت اشتغالزایی و همچنین تولید نوشیدنی ها بر پایه رنگدانه میکروجلبک ها بر سلامت جامعه گامی های موثری برداشت.
گوناگون
قاسمی: با آبیاری زیرسطحی به دنبال “حداکثر تولید با حداقل آب” هستیم
توسعه آبیاری قطرهای زیرسطحی در حالی به یکی از اولویتهای بخش کشاورزی تبدیل شده که چالشهای فنی نظیر نفوذ ریشه به لولهها و گرفتگی قطرهچکانها، دغدغه اصلی کشاورزان است. نشست نخبگانی که روز چهارشنبه به همت موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی برگزار شد، فرصتی شد تا محققان و شرکتهای دانشبنیان راهکارهای نوین خود را برای رفع این موانع ارائه دهند.
پایگاه خبری داوان نیوز: موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی در نشستی تخصصی با حضور اساتید دانشگاه، مدیران ارشد جهاد کشاورزی و با حضور دکتر آنجفی معاون امور زراعی وزیر، چالشها و فرصتهای پیش روی توسعه آبیاری قطرهای زیرسطحی در ایران را بررسی کرد.
به گزارش خبرنگار داوان نیوز، به همت موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، نشست تخصصی و نخبگانی با عنوان «آبیاری قطرهای زیرسطحی: چالشها، الزامات و فرصتهای توسعه در ایران» روز چهارشنبه (امروز) برگزار شد. این گردهمایی علمی که از مهمترین رویدادهای حوزه مدیریت آب کشاورزی به شمار میرفت، میزبان جمعی از اساتید برجسته دانشگاه، مدیران ارشد جهاد کشاورزی، نمایندگان سازمان برنامه و بودجه و فعالان شرکتهای دانشبنیان بود.
در این نشست، فناوری نوین آبیاری قطرهای زیرسطحی به عنوان محور اصلی بحث و تبادل نظر قرار گرفت. محورهای اصلی این رویداد علمی شامل سیاستگذاری و برنامههای توسعه این سامانهها در کشور، ملاحظات فنی و اقتصادی اجرا، چالشهای بهرهبرداری و نگهداری، و اثربخشی آن بر صرفهجویی واقعی و بهرهوری آب بود.

هوشمندسازی در دستور کار برنامه هفتم
دکتر فریبرز عباسی، مشاور وزیر جهاد کشاورزی، در این نشست با اشاره به جایگاه راهبردی هوشمندسازی شبکههای آبیاری در اسناد بالادستی، از اجرای موفق بیش از ۱۱۰ پایلوت تحقیقاتی-اجرایی در سراسر کشور خبر داد و گفت: نتایج این پایلوتها نویدبخش تحولی بزرگ در مدیریت مصرف آب است.
برتری علمی آبیاری زیرسطحی
اساتید حاضر از دانشگاههای تهران و تربیت مدرس نیز با ارائه آمار و ارقام میدانی، برتری قاطع روش آبیاری زیرسطحی نسبت به روشهای سنتی را تشریح کردند. بر اساس یافتههای ارائه شده، این فناوری با کاهش چشمگیر تبخیر سطحی، امکان افزایش بهرهوری آب تا چندین برابر را فراهم میکند.
رفع موانع فنی؛ دغدغه اصلی کشاورزان
در پنلهای تخصصی این رویداد، چالشهای اجرایی پیش روی کشاورزان از جمله مشکل گرفتگی قطرهچکانها و نفوذ ریشه به مسیر لولهها مورد بررسی قرار گرفت. شرکتهای دانشبنیان فعال در این حوزه، راهکارهای نوینی را برای رفع این موانع ارائه کرده و از آمادگی خود برای تجاریسازی این فناوریها خبر دادند.
حمایت مالی دولت از طرحهای نوین
نماینده سازمان برنامه و بودجه نیز با تأکید بر اولویت امنیت غذایی در تخصیص منابع، از اختصاص بستههای حمایتی و اعتباری ویژه برای توسعه طرحهای آبیاری نوین در کشور خبر داد.

آینده کشاورزی در گرو فناوریهای زیرسطحی است
دکتر محمد مهدی قاسمی، دبیر این نشست نخبگانی، در جمعبندی پایانی خود با تأکید بر لزوم تغییر نگرش در مدیریت منابع آب، اظهار داشت: کشاورزی ایران برای بقا و پایداری در شرایط کمآبی، چارهای جز حرکت به سمت فناوریهای هوشمند و زیرسطحی ندارد. هدف ما باید دستیابی به حداکثر تولید با حداقل مصرف آب باشد تا بتوانیم ضمن نجات کشاورزی از بحران کنونی، امنیت غذایی کشور را نیز تضمین کنیم.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، این نشست در محل سالن همایشهای موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر واقع برگزار شد.
گوناگون
سومین گردهمایی ملی نماتدشناسان ایران برگزار میشود
انجمن نماتدشناسی ایران با همکاری دانشگاه تربیت مدرس، سومین همایش ملی نماتدشناسی ایران را ۲۹ بهمنماه ۱۴۰۴ در دانشکده کشاورزی این دانشگاه برگزار میکند. این رویداد علمی با محوریت مدیریت آفات کشاورزی و تنوع ژنتیکی نماتدها، میزبان پژوهشگران و متخصصان این حوزه خواهد بود.
پایگاه خبری داوان نیوز: سومین همایش ملی نماتدشناسی ایران، ۲۹ بهمنماه ۱۴۰۴ به میزبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس برگزار خواهد شد. این رویداد علمی یکروزه که به همت انجمن نماتدشناسی ایران و با همکاری این دانشگاه ترتیب یافته، به صورت حضوری و مجازی پذیرای پژوهشگران و متخصصان این حوزه خواهد بود .
به گزارش خبرنگار داوان نیوز، محورهای اصلی این گردهمایی علمی شامل «سیستماتیک و تنوع ژنتیکی نماتدهای انگل گیاهی، آزاد و بیمارگر حشرات»، «پراکنش، زیستشناسی و بیماریزایی نماتدهای انگل گیاهی»، «کاربرد نماتدهای بیمارگر حشرات» و «مدیریت نماتدهای انگل گیاهی» است. این محورها با هدف ارتقای سطح دانش و تبادل آخرین یافتهها در زمینه نماتدشناسی کشاورزی و کاربردهای آن تعیین شدهاند .
دبیرخانه همایش همچنین از تمامی پژوهشگران، اعضای هیئت علمی، کارشناسان، دانشجویان تحصیلات تکمیلی و علاقهمندان به علم نماتدشناسی برای شرکت در این رویداد علمی دعوت به عمل آورده است. ضمناً از شرکتهایی که قصد مشارکت در برگزاری هرچه باشکوهتر این رویداد را دارند، دعوت شده است تا با دبیرخانه همایش همکاری کنند .
گفتنی است، نماتدها از جمله آفات مهم کشاورزی هستند و سالانه خسارت اقتصادی قابل توجهی به محصولات کشاورزی در سطح جهان وارد میکنند. برگزاری چنین همایشهایی میتواند گامی مؤثر در جهت شناسایی و مدیریت این آفات و کاهش خسارتهای ناشی از آن در کشور باشد. دومین دوره این رویداد نیز پیشتر در بهمنماه سال ۱۴۰۲ برگزار شده بود .
تجارت
انجماد سریع سبزیجات؛ صنعتی که تا ۲۰۳۰ به ۴.۷۵ میلیارد دلار میرسد
شرکت تحقیقات تجاری (TBRC) در جدیدترین گزارش خود که امروز منتشر شد، پیشبینی کرد بازار جهانی سبزیجات منجمد سریع (IQF) با نرخ رشد مرکب سالانه ۹.۷ درصد از ۳.۲۸ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۶ به ۴.۷۵ میلیارد دلار تا سال ۲۰۳۰ برسد؛ رشدی که عمدتاً ناشی از افزایش تقاضا برای غذاهای فرآورینشده (Clean Label) و رژیمهای غذایی گیاهی است.
پایگاه خبری داوان نیوز: فناوری انجماد سریع (IQF) که با تشکیل کریستالهای ریز یخ، طعم و بافت سبزیجات را مشابه نمونه تازه حفظ میکند، موتور محرکه رشد صنعت غذای منجمد در سالهای آینده خواهد بود. به گزارش یک مطالعه جدید، انتظار میرود بازار جهانی این محصولات با نرخ رشد مرکب سالانه ۹.۷ درصد به ۴.۷۵ میلیارد دلار تا سال ۲۰۳۰ برسد.
به گزارش خبرنگار داوان نیوز، جدیدترین گزارش منتشر شده توسط شرکت تحقیقات تجاری (The Business Research Company) با عنوان “گزارش بازار جهانی سبزیجات منجمد سریع (IQF) ۲۰۲۶”، از رشد قابل توجه این بخش در پاسخ به تغییر الگوی مصرف جهانی خبر میدهد. بر اساس این گزارش، ارزش بازار سبزیجات IQF از ۳.۰۳ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵ به ۳.۲۸ میلیارد دلار در سال جاری افزایش یافته است و پیشبینی میشود با نرخ رشد مرکب سالانه (CAGR) ۹.۷ درصدی، به ۴.۷۵ میلیارد دلار تا سال ۲۰۳۰ برسد.
گزارش مذکور که امروز منتشر شده است، نشان میدهد رشد ۸.۵ درصدی بازار در بازه ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶ عمدتاً ناشی از بهبود زیرساختهای زنجیره سرد، توسعه فناوریهای انجماد و افزایش تقاضا از سوی خانوارهای شهری و رستورانهای زنجیرهای بوده است. با این حال، کارشناسان پیشبینی میکنند موتور محرکه رشد در سالهای آینده، تغییر عمیقتر در اولویتهای مصرفکنندگان باشد.
چرا سبزیجات IQF؟
در فرآیند انجماد سریع (IQF)، هر قطعه سبزی به صورت جداگانه و در دمای بسیار پایین منجمد میشود. این روش با تشکیل کریستالهای ریز یخ، از آسیب به ساختار سلولی جلوگیری کرده و باعث حفظ طعم، بافت، رنگ و ارزش غذایی محصول تا حد امکان نزدیک به نمونه تازه میشود. این ویژگی، سبزیجات IQF را به گزینهای ایدهآل برای مصرفکنندگان آگاه از سلامت و همچنین صنعت خدمات غذایی تبدیل کرده است.
بر اساس یافتههای این گزارش، افزایش جهانی تقاضا برای محصولات غذایی منجمد یکی از ارکان اصلی این رشد است. به عنوان مثال، موسسه غذای منجمد آمریکا (American Frozen Food Institute) در ژوئیه ۲۰۲۴ از رشد ۸.۸ درصدی فروش واحدهای میوه منجمد خبر داد که نشاندهنده تمایل فزاینده مصرفکنندگان به جایگزینهای منجمد با کیفیت بالا است.
همچنین، عواملی مانند افزایش پذیرش رژیمهای غذایی گیاهی، همهگیر شدن خرید آنلاین مواد غذایی، سرمایهگذاری گسترده در لجستیک نگهداری سرد و نوآوری در فناوریهای انجماد پایدار، از دیگر محرکهای اصلی این بازار تا سال ۲۰۳۰ خواهند بود.
این گزارش به روندهای کلیدی زیر در دوره پیشبینی اشاره دارد:
– توسعه محصولات با برچسب پاک (Clean Label): افزایش تقاضا برای غذاهای منجمد با حداقل فرآوری و بدون افزودنیهای مصنوعی.
– رشد محصولات ارگانیک: استقبال روزافزون از گزینههای سبزیجات IQF ارگانیک در سراسر جهان.
– کاربرد روشهای پیشرفته انجماد: استفاده گستردهتر از فناوریهای نوین برای حفظ هرچه بیشتر کیفیت مواد مغذی.
– تمرکز بر بخش خدمات غذایی: افزایش مصرف این محصولات در رستورانها و کترینگها به دلیل سهولت استفاده و ثبات کیفیت.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، از نظر جغرافیایی، آمریکای شمالی همچنان بزرگترین بازار سبزیجات IQF در سال ۲۰۲۵ بوده است. با این حال، پیشبینی میشود منطقه آسیا و اقیانوسیه سریعترین نرخ رشد را در دوره پیشبینی تا سال ۲۰۳۰ به خود اختصاص دهد. تحلیل جامع این گزارش، مناطق کلیدی از جمله اروپای غربی و شرقی، آمریکای جنوبی و خاورمیانه و آفریقا را نیز پوشش میدهد و دیدگاهی کامل از فرصتهای سرمایهگذاری و توسعه در سطح بینالمللی ارائه میکند.
-
خبرهای سازمانی2 هفته پیشتوسعه متوازن؛ توزیع جغرافیایی پروژهها، عدالت منطقهای
-
گزارش3 هفته پیشبازار برنج ۱۴۰۵: از شوک هزینه تولید تا سناریوهای تنظیم بازار
-
آذربایجان شرقی4 هفته پیشبرگزیدگان نمونه ملی کشاورزی آذربایجان شرقی معرفی شدند
-
مقالات3 هفته پیشچالش قیمت روی میز گندم؛ حمایت از تولید یا مهار تورم؟
-
استان ها2 هفته پیشحمایت از تولیدات بانوان روستایی در قالب نمایشگاه تخصصی در مشهد
-
تجارت3 هفته پیشتولید زردچوبه با فناوری کشت بافت؛ مراقب زردچوبههای قاچاق باشید
-
پرونده ویژه3 هفته پیشپیوند تحقیقات و مزرعه، دستاورد ملی برای کشاورزی گیلان
-
تجارت3 هفته پیشنقشه تجارت جهانی: ایران و بازی بزرگ کریدورهای ترانزیت

