استان ها
مژدهی: اقتصاد دانشبنیان؛ نجات کشاورزی گیلان از چالشهای اقلیمی

پایگاه خبری داوان نیوز: رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، «پژوهش کاربردی» را کلید نجات کشاورزی از چالشهایی مانند تغییرات اقلیمی دانست و از معرفی ارقام پربازده، اجرای طرحهای گسترده آبخیزداری و جنگلکاری، و آمادهسازی برای برگزاری رویداد ملی «روز درهای باز کشاورزی» به عنوان گامهای بلند این مرکز در مسیر تحول خبر داد.
ناظم رامتین/ سردبیر داوان نیوز؛ دکتر محمدرضا عباسی مژدهی، رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان در گفت و گوی اختصاصی با پایگاه خبری داوان نیوز از دستاوردهای قابل توجه این مرکز در حوزههای تحقیقاتی، آموزشی و منابع طبیعی رونمایی و بر عزم این مرکز برای تبدیل چالشهای پیشِروی کشاورزی به فرصتهایی پایدار از مسیر پژوهشهای کاربردی و اقتصاد دانشبنیان تأکید کرد.
داوان نیوز: در آغاز، درباره مهمترین دستاوردهای مرکز گیلان در نیمه اول سال جاری توضیح بفرمایید.
دکتر عباسی مژدهی: ما در نخستین جلسه شورای پژوهشی سال، تحول و هماندیشی برای آیندهای پایدار را کلید زدیم. نقطه شروع ما، ارزیابی عملکرد سال گذشته و برنامهریزی برای ارتقای کیفی فعالیتها بود. یکی از محورهای اصلی ما، آمادهسازی برای برگزاری نخستین رویداد ملی «روز درهای باز کشاورزی» با شکوه هرچه تمامتر بود تا دستاوردهایمان را مستقیماً به دیده کشاورزان و ذینفعان برسانیم.
داوان نیوز: این دستاوردهای عینی که به آنها اشاره میفرمایید، در چه حوزههایی متمرکز بودهاند؟
دکتر عباسی مژدهی: دستاوردهای ما در چند محور کلیدی قابل دستهبندی است: در حوزه تولید و تحقیقات، موفق به معرفی ارقام جدید لوبیای محلی (پاچ باقلا) با عملکرد بالاتر نسبت به ارقام محلی و متحمل به خشکی و آفات و همچنین در سال های گذشته معرفی دو کلون صنوبر که دارای بازدهی بیشتر نسبت به کلون های محلی بودند. در بخش مدیریت آفات و بیماریها، تمرکز بر روی روشهای مدیریت تلفیقی یا IPM بوده تا مصرف سموم بهینه شود.
همچنین پژوهشهای کاربردی برای کنترل آفات کلیدی مانند پسیل زیتون و مگس میوه زیتون در اجرا شد کاربرد ترکیبات جدید برای مدیریت و کنترل راب ها که از عوامل خسارتزای اصلی در کشاورزی استان می باشند نیز از جمله مواردی بود که مورد مطالعه و پژوهش قرار گرفت.
در عرصه توسعه پایدار و منابع طبیعی، اجرای طرحهای آبخیزداری، مدیریت بهرهبرداری از جنگل، توسعه زراعت چوب با گونههای سریعالرشد مانند صنوبر و همچنین احیای جنگلها را پیگیری میکنیم. و بالاخره، انتقال یافتهها؛ که از طریق برگزاری دورههای آموزشی ترویجی، انتشار دستورالعملهای فنی و استفاده از ظرفیت رسانهها برای اتصال دانش به مزرعه انجام میشود.
در نظام نوین ترویج با برگزاری روز مزرعه، هفته انتقال یافته های کشاورزی و ایجاد مزارع نوآوری، دانش نوین کشاورزی وارد عرصه های کشاورزی گردید تا سبب افزایش بهره وری گردد.
داوان نیوز: با توجه به چالشهای پیچیدهای مانند تغییرات اقلیمی، راهبرد اصلی مرکز شما برای عبور از این شرایط چیست؟
دکتر عباسی مژدهی: به نظر بنده، کلید نجات کشاورزی از این چالشها، بدون شک، پژوهشهای کاربردی و حرکت به سمت اقتصاد دانشبنیان است. من به صراحت به همکاران محققمان تأکید کردهام که با بهرهگیری از ظرفیتهای ستاد توسعه اقتصاد دانشبنیان، پروژههای نوآورانه و مسئلهمحور را در دستور کار قرار دهند. ما باید پاسخهای عملی و قابل اجرا برای معضلات پیشروی کشاورزان ارائه دهیم.
داوان نیوز: جناب عالی به حوزه منابع طبیعی اشاره کردید. اولویتهای تحقیقاتی مرکز شما در این حوزه حیاتی چیست؟
دکتر عباسی مژدهی: فعالیتهای ما در حوزه منابع طبیعی کاملاً متمرکز و در قالب طرحهای تحقیقاتی مشخصی پیش میرود. برای مثال، در حوزه جنگل ۸ طرح پژوهشی، در صنوبر و درختان سریعالرشد ۵ طرح، و در گیاهشناسی ۶ طرح در دست اجرا داریم. این آمار به وضوح نشان میدهد که حفاظت از جنگلها، توسعه زراعت چوب و مطالعه پوشش گیاهی بومی در صدر اولویتهای ما قرار دارد. همچنین توجه به گیاهان دارویی به عنوان یک ظرفیت بالقوه استان، از برنامههای ماست.
داوان نیوز: آیا این مرکز به تنهایی این مأموریتهای سنگین را پیش میبرد یا از شبکه همکاری استفاده میکنید؟
دکتر عباسی مژدهی: قطعاً نه. ما باور داریم که پژوهش جزیرهای نتیجهبخش نیست. بنابراین با شبکه وسیعی از نهادها همکاری استراتژیک داریم؛ در داخل استان از همکاری با دانشگاه گیلان، پارک علم و فناوری گیلان، مراکز پژوهشی داخل استان و در سطح ملی، موسسات تحقیقاتی مادری نظیر موسسه تحقیقات جنگل و مرتع، موسسه تحقیقات گیاه پزشکی، موسسه تحقیقات علوم باغبانی و …. اشاره کرد. این همکاری ها در قالب پروژه های تحقیقاتی مشترک بوده و حتی با سایر مراکز تحقیقاتی استان های دیگر نیز پروژه های مشترک در دست اجرا وجود دارد.. علاوه بر این، از ایستگاه های تحقیقاتی مرکز نظیر ایستگاه تحقیقات صنوبر صفرابسته ، ایستگاه تحقیقات زیتون رودبار، ایستگاه گل و گیاهان زینتی لاهیجان، ایستگاه تحقیقات کیوی آستارا نیز به عنوان پایگاههای تحقیقاتی مورد استفاده قرار می گیرند.
داوان نیوز: در پایان، چه پیامی برای همکاران محقق و جامعه کشاورزی دارید؟
دکتر عباسی مژدهی: من بر عزم راسخ این مرکز برای تقویت هرچه بیشتر همکاریهای درونسازمانی و همچنین انعکاس دستاوردهای تحقیقاتی در سطح جامعه تأکید میکنم. از تمامی اعضای محترم شورا میخواهم تا با روابط عمومی مرکز برای انتشار این دستاوردها نهایت همکاری را به عمل آورند. هدف نهایی ما این است که دانش تولید شده، به ثروت و توسعه پایدار برای استان گیلان و کشاورزان زحمتکش آن تبدیل شود.

استان ها
روز مزرعه ذرت در نیشابور؛ انتقال دانش فنی در قالب شبکه ملی مزارع الگویی
مزرعه الگویی ابوالفضل شاه آبادی در روستای علی آباد تکه نیشابور میزبان جمعی از کارشناسان، محققان و بهره برداران شهرستانهای نیشابور، زبرخان و میان جلگه بود تا در قالب طرح شبکه ملی مزارع الگویی، آخرین یافته های تحقیقاتی درباره تغذیه، مبارزه با علف های هرز و مدیریت بیماری سیاهک ذرت، با تدریس سعید خاوری خراسانی از مرکز تحقیقات خراسان رضوی، به صورت عملی و چهره به چهره به کشاورزان انتقال یابد.

پایگاه خبری داواننیوز: در راستای اجرای طرح شبکه ملی مزارع الگویی و با هدف افزایش نفوذ دانش فنی در بخش کشاورزی، روز مزرعه ذرت در قطب تولید علوفه استان خراسان رضوی، یعنی شهرستان نیشابور، برگزار شد.
به گزارش خبرنگار ما، روز یکشنبه ۱۸ مردادماه ۱۴۰۵، رویداد ترویجی «روز مزرعه ذرت» با حضور جمعی از کارشناسان استانی و شهرستانی، محققان و کشاورزان شهرستانهای نیشابور، زبرخان و میانجلگه در مزرعه الگویی ابوالفضل شاهآبادی، واقع در روستای علیآباد تکه از توابع بخش مرکزی نیشابور برگزار شد.
این برنامه آموزشی در چارچوب طرح «شبکه ملی مزارع الگویی کشاورزی» و با همکاری معاونت امور هماهنگی ترویج سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی اجرا گردید. تدریس این دوره بر عهده سعید خاوری خراسانی، محقق برجسته ذرت و گیاهان علوفهای مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی بود.
اهداف طرح مزارع الگویی؛ ارتباط مستقیم کشاورز پیشرو با کارشناسان و محققان
در حاشیه این رویداد، حمیدرضا کبیریان، معاون هماهنگی ترویج سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی، با تشریح سازوکار طرح شبکه ملی مزارع الگویی اظهار داشت: در این طرح، یک کشاورز پیشرو و موفق به عنوان “کشاورز مرجع” انتخاب میشود که ارتباط مستقیمی با کارشناسان مروج پهنه جهاد کشاورزی دارد. این کارشناسان نیز به صورت شبکه ای با محققان و مراکز فناوری و دانشبنیان کشاورزی در تعامل هستند. در این ساختار، گروهی از کشاورزان تابعی از تجربیات و اقدامات عملی کشاورز مرجع بهرهمند شده و زمینه برای افزایش نفوذ دانش، ارتقای بهره وری و انتقال مؤثر یافته های تحقیقاتی به عرصه تولید فراهم میشود.»
ضرورت افزایش سطح زیر کشت ذرت دانهای در خراسان رضوی
سعید خاوری خراسانی، مدرس این روز مزرعه، با اشاره به وضعیت تولید ذرت دانهای در استان گفت: خراسان رضوی یکی از بزرگترین مصرفکنندگان ذرت دانهای در کشور است، در حالی که سطح زیر کشت این محصول در استان بسیار پایین است. با توجه به مزیت اقتصادی قابلتوجه ذرت دانهای و افزایش حدود ۴۰۰ درصدی قیمت آن در بازار، توسعه سطح کشت این محصول یک ضرورت اجتنابناپذیر محسوب میشود.
وی در ادامه به وضعیت کشت ذرت علوفهای اشاره کرد و افزود:سطح زیر کشت ذرت علوفهای در استان بین ۱۸ تا ۲۳ هزار هکتار در نوسان است که بسته به شرایط اقلیمی و اقتصادی سالانه تغییر میکند.
هشدار درباره حساسیت رقم پرمصرف ۷۰۴ به بیماری سیاهک
خاوری خراسانی با تأکید بر اهمیت انتخاب رقم مناسب، خاطرنشان کرد: رقم سینگل کراس ۷۰۴ از ارقام بسیار شناخته شده و پرطرفدار در کشت ذرت علوفه ای است، اما این رقم حساسیت بالایی به بیماری سیاهک دارد. چنانچه میزان آلودگی به سیاهک از ۵ درصد فراتر رود، این امر میتواند باعث بروز مشکلات جدی از جمله سقط جنین در دامهای سنگین شود؛ بنابراین پایش دقیق مزارع و مدیریت به موقع بیماری از اولویت های کلیدی تولید محسوب میشود.
در ادامه این برنامه، مدرس روز مزرعه بهصورت تعاملی و در قالب گفت وگوی دوسویه با کشاورزان، مباحث تخصصی درباره تغذیه بهینه ذرت، روشهای نوین مبارزه با علف های هرز و مراحل کلیدی داشت را ارائه داد و به پرسش های حاضران پاسخ داد.
نیشابور؛ قطب تولید ذرت علوفه ای استان با ۲۶۸۰ هکتار کشت
گفتنی است شهرستان نیشابور به عنوان قطب تولید ذرت علوفه ای خراسان رضوی، سطحی معادل ۲ هزار و ۶۸۰ هکتار از اراضی کشاورزی خود را به این محصول اختصاص داده است. در این رویداد آموزشی، مزرعه الگویی ابوالفضل شاه آبادی در سطح ۲۶ هکتار به عنوان مزرعه مرجع و ۱۹ کشاورز تابعی با مساحت تجمیعی ۵۷۱ هکتار تحت پوشش این طرح قرار گرفتند.
در پایان این روز مزرعه، شرکت کنندگان شامل کشاورزان، کارشناسان و محققان از بخش های مختلف مزرعه الگویی بازدید کرده و نکات فنی و تجربیات عملی خود را به صورت چهره به چهره و در فضایی تعاملی تبادل نظر کردند.
آذربایجان غربی
آذربایجان غربی صاحب انجمن صنفی نهالکاران شد / گامی بلند برای ساماندهی قطب تولید نهال کشور
تولید نهال استاندارد و عرضه شفاف آن، دغدغه دیرینه باغداران آذربایجان غربی بود که حالا با تشکیل انجمن صنفی نهالکاران و امضای تفاهمنامه سه جانبه با نهادهای ملی، به یک مطالبه رسمی تبدیل شده است؛ استانی که با این اقدام، جایگاه سوم کشور را در رسمیسازی تشکلهای نهالکاری به خود اختصاص داد.

پایگاه خبری داواننیوز: انجمن صنفی نهالکاران آذربایجان غربی با هدف ساماندهی تولید و نظارت بر عرضه نهال، گامی ساختاری در جهت شفافسازی این صنعت راهبردی برداشت. این انجمن که با حضور نمایندگان نهادهای نظارتی و پس از برگزاری انتخابات هیئت مدیره شکل گرفت، استان را به عنوان سومین قطب رسمی کشور پس از فارس و اصفهان در مسیر کیفیسازی تولیدات باغبانی قرار میدهد .
به گزارش خبرنگار ما، آذربایجان غربی به عنوان یکی از قطبهای اصلی تولید نهال کشور، گام بلندی در جهت ساماندهی و نظارت بر این صنعت حیاتی برداشت. با هدف ساماندهی تولیدات و نظارت بر عرضه نهال، انجمن صنفی نهالکاران این استان، با حضور نمایندگان اداره کار، رفاه اجتماعی و مدیریت باغبانی استان، تشکیل و اعضای هیئتمدیره آن در جلسهای در سازمان جهاد کشاورزی استان انتخاب شدند.
این رویداد در حالی رقم میخورد که مدیر باغبانی استان در این نشست بر جایگاه راهبردی آذربایجان غربی تأکید کرد و آن را قطب تولید نهال کشور دانست. وی همچنین از برنامهریزیهای جدی برای شناسایی و مدیریت نهالستانهای فاقد مجوز خبر داد و گفت: ساماندهی نهالستانهای غیرمجاز به عنوان یک اولویت اساسی در دستور کار مدیریت باغبانی قرار دارد.
یکی از محورهای کلیدی این نشست، تشریح تفاهمنامه همکاری سهجانبه میان معاونت باغبانی، مؤسسه بذر و نهال کشور و اتاق اصناف کشاورزی کشور بود که به عنوان چتری برای نظارت بر کیفیت تولید و عرضه نهال در نظر گرفته شده است. این تفاهمنامه، زمینهساز همافزایی بیشتر نهادهای متولی در راستای ارتقای استانداردهای تولید و تضمین سلامت نهالهای عرضهشده به باغداران خواهد بود.
مدیر باغبانی استان در ادامه از برنامههای آتی این مدیریت برای ساماندهی عرضه محصول خبر داد و به پیگیری راهاندازی نمایشگاه تخصصی عرضه نهال در شهرستان میاندوآب اشاره کرد. این نمایشگاه میتواند بستری برای ارتباط مستقیم تولیدکنندگان و بهرهبرداران و نیز فرصتی برای عرضه نهالهای استاندارد و شناسنامهدار فراهم آورد و گامی مؤثر در جهت شفافسازی و رقابت سالم در بازار نهال باشد.
شایان ذکر است که با تشکیل این انجمن، استان آذربایجان غربی پس از استانهای فارس و اصفهان، به عنوان سومین استانی شناخته میشود که موفق به رسمیسازی انجمن صنفی نهالکاران در سطح کشور شده است. این دستاورد، نشاندهنده عزم جدی مسئولان استانی برای ساماندهی یکی از مهمترین حلقههای زنجیره تولید محصولات باغی و حرکت به سمت یک نظام منسجم و قانونمند در این حوزه است.
آذربایجان شرقی
ارزیابی راهبردی انتقال آب ارس؛ محور نشست هماهنگی کارشناسان وزارت جهاد در مرند
دشت یکانات در آستانه تحول آبی؛ نشست هماهنگی برای ارزیابی میدانی پروژه انتقال آب از رودخانه مرزی ارس، با حضور رئیس مؤسسه پژوهشهای اقتصاد کشاورزی و معاون رئیس سازمان و مدیر جهاد کشاورزی شهرستان مرند برگزار شد تا ضمن تحلیل علمی بهرهوری، پیامدهای معیشتی این طرح بزرگ ملی بر جوامع محلی بررسی شود.

پایگاه خبری داواننیوز: در راستای سیاستهای ارزیابی راهبردی طرحهای کلان بخش کشاورزی، نشست هماهنگی تخصصی با محوریت بازدید میدانی از پروژه انتقال آب از رودخانه مرزی ارس به دشت یکانات، با حضور مقامات ارشد پژوهشی وزارت جهاد کشاورزی در شهرستان مرند برگزار شد.
به گزارش خبرنگار ما، این جلسه هماهنگی با حضور مجتبی پالوج، رئیس مؤسسه پژوهشهای برنامهریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، و ابراهیم جاودان، عضو هیئت علمی این مؤسسه، تشکیل شد. در این گردهمایی، هیئت کارشناسی به همراه الهیاری (معاون رئیس سازمان و مدیر جهاد کشاورزی شهرستان مرند)، معاون فنی و اجرایی، رئیس اداره فنی و زیربنایی، رئیس مرکز جهاد کشاورزی یکانات و مسئول روابط عمومی مدیریت، به بررسی ابعاد مختلف این طرح بزرگ پرداختند.
هدف اصلی از این نشست، همافزایی و تبادل نظر کارشناسی برای فراهمسازی بستر ارزیابی دقیق و همهجانبه از اثرات پیادهسازی پروژه آبرسانی در دشت یکانات اعلام شد.
محورهای راهبردی و تخصصی بازدید میدانی (تحلیل طرح):
بر اساس چارچوب تعیینشده در این نشست، ارزیابی میدانی پروژه حول چهار محور کلیدی زیر متمرکز خواهد بود که هر یک نقشی حیاتی در موفقیت طرح ایفا میکنند:
۱. تحلیل میدانی بهرهوری: بررسی اثرات مستقیم و فوری پروژه بر افزایش کمی و کیفی تولیدات کشاورزی و راندمان مصرف آب در مزارع منطقه.
۲. ارزیابی اقتصادی و معیشتی: سنجش پیامدهای اقتصادی طرح بر درآمد، ارزشافزوده و سطح رفاه خانوارهای بهرهبردار و کشاورزان محلی.
۳. پایداری اجتماعی و توسعه روستایی: پایش شاخصهای عدالت اجتماعی، مهاجرتزدایی و پایداری معیشت در جوامع روستایی دشت یکانات.
۴. مدلسازی و انطباق با سیاستهای کلان: تطبیق دادههای میدانی با راهبردهای کلان وزارت جهاد کشاورزی به منظور اصلاح فرآیندهای اجرایی و سیاستگذاریهای آتی.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، مسئولان تأکید کردند که این ارزیابی تخصصی با رویکردی علمی و فرادستگاهی، نهتنها به دنبال بهرهبرداری بهینه از ظرفیتهای ملی و منابع آبی مرزی است، بلکه گامی اساسی در جهت تقویت زیرساختهای توسعه پایدار کشاورزی در منطقه شمالغرب کشور محسوب میشود. نتایج این پایش علمی، مبنای تصمیمگیریهای آتی در حوزه امنیت غذایی و مدیریت منابع آب قرار خواهد گرفت.
آموزش4 هفته پیشانگورتان کشمشی نشود!؟ ۵ توصیه فوری برای باغداران انگور
خبرهای سازمانی2 هفته پیشدستورالعمل جدید پروانههای گلخانه به تمام استانها ابلاغ میشود
آموزش4 هفته پیشتشتک آبخور، یکی از ارکان مدیریت پایدار آب در باغهای مدرن
دانستنی ها4 هفته پیشبرنامه معاونت آموزش و ترویج کشاورزی برای بهینهسازی انرژی اعلام شد
خبرهای سازمانی4 هفته پیشسرمایه پنهان: آغاز برنامه ملی ثبت دانش بومی کشاورزان توسط سازمان تات
مقالات4 هفته پیشکشاورزیِ هوشمند در ایران؛ از آرمانِ «دادهمحوری» تا واقعیتِ «زیرساختگریز»
گزارش3 هفته پیشچالش گرانی، فرصت صادرات؛ صادرات ریگ دوسویه «کشت سبز طاها» به عراق و تاجیکستان
علوم و آموزش3 هفته پیشخیاری که میخواهد جای چیپس را بگیرد! پاپیتس هلندی وارد بازار شد

























