با ما همراه باشید

استان ها

خراسان رضوی؛ سومین قطب تولید کشاورزی ایران

خراسان رضوی با سطح زیرکشتی حدود ۸۷۰ هزار هکتار و سهمی ۷ درصدی از اراضی کشاورزی کشور، به عنوان سومین قطب تولید محصولات کشاورزی ایران، نقشی کلیدی در چرخه تأمین امنیت غذایی و اقتصاد ملی ایفا می‌کند. این استان که میزبان تولید بیش از ۸۰ نوع محصول است، نه تنها یک قدرت اقتصادی، که یک انبار استراتژیک غلات و محصولات اساسی برای ایران محسوب می‌شود.

منتشر شده

در

پایگاه خبری داوان نیوز: استان خراسان رضوی با دارا بودن حدود ۷ درصد از اراضی زیرکشت کشور، به عنوان سومین قطب تولید محصولات کشاورزی ایران شناخته می‌شود. این استان نه تنها نقش تعیین‌کننده‌ای در تأمین امنیت غذایی کشور دارد، بلکه با تولید سالانه میلیون‌ها تن محصول زراعی، باغی و دامی، سهم بسزایی در صادرات غیرنفتی و اقتصاد ملی ایفا می‌کند.

به گزارش خبرنگار ما، در اقتصاد کشاورزی ایران، استان خراسان رضوی جایگاهی ویژه و تعیین‌کننده دارد. این استان با وجود قرار گرفتن در منطقه‌ای با آب و هوای خشک و نیمه‌خشک، یکی از بزرگترین و مهمترین تولیدکنندگان محصولات کشاورزی کشور محسوب می‌شود. بر اساس اعلام مجید جعفری، رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی، این استان با سطح زیرکشت حدود ۸۷۰ هزار هکتار، سهمی ۷ درصدی از اراضی زیرکشت کشور را به خود اختصاص داده و رتبه سوم تولید محصولات کشاورزی ایران را داراست. گستره تنوع تولید بیش از ۸۰ نوع محصول کشاورزی در این استان، بیانگر ظرفیت بینظیر بخش کشاورزی خراسان رضوی است.

۱. جایگاه ملی خراسان رضوی در کشاورزی

۱.۱. رتبه‌های برتر در تولید
خراسان رضوی در حوزه تولیدات کشاورزی دارای جایگاهی ممتاز در سطح کشور است:
– رتبه سوم تولید محصولات کشاورزی کشور پس از استان‌های خوزستان و فارس
– رتبه نهم در تولید محصولات باغی با تولید بیش از یک میلیون و ۹۳ هزار تن
– سهم ۱۱ درصدی از تولید ناخالص داخلی بخش کشاورزی کشور، در حالی که تنها ۸ درصد جمعیت کشور را در خود جای داده است
– تولید ۶ تا ۷.۵ میلیون تن انواع محصولات کشاورزی در سال، معادل ۶ تا ۶.۵ درصد از کل تولیدات کشاورزی کشور

۱.۲. سهم از اراضی و باغات کشور
– سهم ۷.۴ درصدی از ۱۴ میلیون هکتار زمین‌های کشاورزی کشور (رتبه دوم)
– دارا بودن ۲۹۸ هزار و ۸۰۰ هکتار باغ که بیش از ۱۱ درصد باغات کشور را تشکیل می‌دهد
– ۷۳ درصد سطح کشت استان به کشت آبی تعلق دارد که معادل ۸ درصد کشتزارهای آبی کشور است

۲. ظرفیت‌ها و ویژگی‌های کم‌نظیر

۲.۱. تنوع گسترده محصولات
در حال حاضر بیش از ۸۰ نوع محصول کشاورزی مختلف در استان خراسان رضوی تولید می‌شود. این استان در تولید محصولات راهبردی و باارزشی همچون زعفران (با سطح زیرکشت ۸۲ هزار هکتار)، پسته (۸۶ هزار هکتار)، غلات، انواع میوه‌ها و محصولات جالیزی جایگاه ویژه‌ای دارد. شهرستان داورزن به تنهایی با دارا بودن بیش از ۱۱۵ هکتار باغ انار و برداشت سالانه حدود هزار تُن محصول، یکی از قطب‌های تولید این میوه ارزشمند در استان است.

۲.۲. توانمندی در تولیدات دامی
بخش دام و طیور خراسان رضوی از ظرفیت‌های ممتاز کشور محسوب می‌شود:
– میزبانی از ۱۰ درصد جمعیت دامی کشور به تعداد ۱۵ میلیون راس
– تولید سالانه ۷۶ هزار تن گوشت قرمز، ۱۵۳ هزار تن گوشت سفید و ۱۴۰ هزار تن تخم‌مرغ
– وجود ۱٬۴۰۰ واحد تولیدکننده مرغ گوشتی با ظرفیت تولید هر دوره ۲۶ میلیون قطعه
– تولید مازاد بر نیاز استان در بخش گوشت قرمز، تخم مرغ و شیر

۲.۳. نقش در صنایع تبدیلی و تکمیلی
استان خراسان رضوی ۲۵ درصد ظرفیت صنایع تبدیلی و فرآوری کشور را در اختیار دارد. این ظرفیت عظیم، امکان تبدیل محصولات خام به فرآورده‌های با ارزش افزوده بالا و توسعه صادرات غیرنفتی را فراهم کرده است. هرچند که به گفته مسئولان، بخشی از این ظرفیت‌ها به دلیل موانع صادراتی غیرفعال مانده‌اند.

۳. نقش کشاورزی در اقتصاد استان

بخش کشاورزی خراسان رضوی ۴۰ درصد از ارزش تولید ناخالص استان را به خود اختصاص داده و به عنوان یکی از پایه‌های اصلی اقتصادی این خطه محسوب می‌شود. درآمد سالانه این بخش بیش از ۱۴۰ هزار میلیارد ریال برآورد می‌شود. همچنین این بخش:
– ۲۸ درصد اشتغال استان را تأمین می‌کند
– ۳۰ درصد صادرات غیرنفتی استان را به خود اختصاص داده است
– منبع اصلی تأمین معیشت برای نیمی از جمعیت یک میلیون و ۷۰۰ هزار نفری روستایی استان است

۴. چالش‌ها و تهدیدهای پیشرو

۴.۱. بحران آب و فرونشست دشت‌ها
با وجود جایگاه ممتاز خراسان رضوی در کشاورزی، این استان با چالش‌های جدی مواجه است:
– ۸۵ درصد مساحت دشت مشهد دچار فرونشست است
– سدهای بزرگ منطقه در آستانه خشک شدن قرار دارند
– کاهش بی‌سابقه بارندگی و بحران کمبود آب در سال‌های اخیر

۴.۲. سنتی بودن روش‌های کشاورزی
به گفته رئیس سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، بیش از ۷۵ درصد کشاورزی این استان سنتی است و سهم دانش در این مزارع نزدیک به صفر است. این مسئله بهره‌وری و کارایی تولید را به شدت تحت تأثیر قرار داده است.

۴.۳. موانع صادراتی
اگرچه استان ظرفیت بالایی در صنایع تبدیلی دارد، اما موانعی چون تعرفه‌های گمرکی و تعهد ارزی باعث شده بخشی از این ظرفیت‌ها غیرفعال بماند.

۵. راهکارها و چشم‌انداز آینده

۵.۱. تغییر الگوی کشت و افزایش بهره‌وری
برنامه‌ریزی دقیق، بهره‌گیری از دانش فنی و اصلاح الگوی کشت سه محور اصلی توسعه پایدار تولیدات کشاورزی استان خواهد بود. حرکت به سمت کشت گیاهان خاص و افزایش بهره‌وری به جای انتقال بیرویه آب، از اولویت‌های اصلی است.

۵.۲. توسعه کشاورزی دانش‌بنیان
استفاده از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان و به کارگیری دانش نوین می‌تواند تحولی بزرگ در عرصه کشاورزی منطقه ایجاد کند. نمونه موفق این رویکرد، تجربه علی بابایی، دانشجوی دکتری مکانیزاسیون کشاورزی است که با حمایت کمیته امداد، پسماندهای کشاورزی را به گلدان‌های زیست‌تخریب‌پذیر تبدیل کرده و اشتغالزایی کرده است.

۵.۳. توسعه صنایع تکمیلی و برندسازی
توسعه صنایع تکمیلی و تبدیلی، برندسازی محصولات محلی و فرآوری محصولات از ضروریات توسعه کشاورزی استان است. این اقدامات می‌تواند به رونق اقتصادی و ایجاد اشتغال پایدار در منطقه کمک شایانی کند.

به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، خراسان رضوی با دارا بودن جایگاه سوم تولید محصولات کشاورزی کشور، نقشی حیاتی در تأمین امنیت غذایی ایران ایفا می‌کند. این استان با تولید سالانه میلیون‌ها تن محصول زراعی، باغی و دامی، نه تنها نیاز جمعیت nearly ۷ میلیونی خود را تأمین می‌کند، بلکه سهم قابل توجهی در تأمین مواد غذایی سایر استان‌ها و نیز صادرات غیرنفتی دارد. با این حال، حفظ و تداوم این جایگاه نیازمند عبور از چالش‌های بزرگی چون بحران آب، تغییر الگوی کشت و توسعه کشاورزی دانش‌بنیان است. با برنامه‌ریزی جامع، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و تقویت زنجیره ارزش تولید، می‌توان آینده‌ای پایدار و پررونق برای بخش کشاورزی این استان ترسیم کرد.

استان ها

پایان انتظار ۵۰ روزه؛ مجوز کشاورزی در خوزستان ۲۲ روزه صادر می‌شود

در راستای تسهیل سرمایه‌گذاری و حذف موانع تولید، استان خوزستان با میانگین ۲۲ روزه زمان صدور مجوزهای کشاورزی، به یکی از پیشگامان کشور در بهبود فضای کسب‌وکار تبدیل شد و مسیر را برای ورود سریع‌تر سرمایه‌گذاران به این بخش هموار کرد.

منتشر شده

در

پایگاه خبری داوان نیوز: بر اساس آخرین آمار عملکرد استانی در بهمن‌ماه ۱۴۰۴، استان خوزستان موفق به ثبت میانگین ۲۲ روزه در صدور مجوزهای بخش کشاورزی شده که این رقم در مقایسه با میانگین کشوری (۵۰ روز) کاهشی چشمگیر و بی‌سابقه را نشان می‌دهد.

به گزارش خبرنگار ما، آرش آقاپورزنگنه، رئیس این سازمان، با اعلام این خبر گفت: با برنامه‌ریزی‌های هدف‌مند برای حذف فرآیندهای زائد و الکترونیکی کردن استعلامات، اکنون خوزستان جزو استان‌های پیشتاز کشور در کاهش زمان صدور مجوزهای کشاورزی محسوب می‌شود.

وی با تأکید بر هوشمندسازی فرآیندها افزود: در حال حاضر، تمام مراحل صدور مجوز صرفاً از طریق درگاه ملی مجوزها پیگیری می‌شود و متقاضیان نیازی به مراجعه حضوری برای پیگیری درخواست خود ندارند. این رویکرد علاوه بر تسریع فرآیند، شفافیت و سلامت اداری را نیز به همراه داشته است.

آقاپورزنگنه کاهش زمان بری صدور مجوزها را عاملی کلیدی در تسهیل سرمایه‌گذاری و رونق فضای کسب‌وکار بخش کشاورزی دانست و تصریح کرد: این موفقیت نتیجه همکاری مؤثر کارگروه‌های تخصصی و پای کار آمدن مجموعه نظام مهندسی استان برای حذف موانع تولید بوده است.

لازم به ذکر است که استان خوزستان با دارا بودن ظرفیت‌های گسترده در تولید محصولات استراتژیک کشاورزی، اکنون با ایجاد پنجره واحد خدمات الکترونیک و تسریع در فرآیند مجوزدهی، مسیر را برای حضور سرمایه‌گذاران و بهره‌برداران بخش خصوصی هموارتر کرده است.

 

منبع: روابط عمومی سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

ادامه مطلب

آذربایجان غربی

آذربایجان‌غربی؛ از صیانت از دریاچه ارومیه تا جهش ۱۴ درصدی در تولید مرغ

رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان‌غربی از اجرای برنامه جامع اصلاح الگوی کشت در سطح ۱۰۰ هزار هکتار از اراضی حاشیۀ دریاچه ارومیه با هدف افزایش بهره‌وری آب خبر داد وی همچنین با اشاره به جوجه‌ریزی در واحدهای پرورش طیور استان اظهار داشت: جوجه‌ریزی در واحدهای پرورش طیور استان طی ۱۱ ماهه امسال با رشد قابل توجهی به بیش از ۵۹ میلیون قطعه رسید که تأمین‌کننده بخشی از نیاز کشور است.

منتشر شده

در

پایگاه خبری داوان نیوز: محمدرضا اصغری، رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان‌غربی، از برنامه‌ریزی برای اصلاح الگوی کشت در ۱۰۰ هزار هکتار از اراضی حوضه آبریز دریاچه ارومیه و رشد ۱۴ درصدی جوجه‌ریزی در استان خبر داد.

به گزارش خبرنگار داوان نیوز، محمدرضا اصغری، رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان‌غربی، از اجرای طرح جامع اصلاح الگوی کشت در ۱۰۰ هزار هکتار از اراضی حاشیه دریاچه ارومیه خبر داد و گفت: همزمان با این اقدام برای صیانت از منابع آب، تولید مرغ استان نیز با رشد ۱۴ درصدی جوجه‌ریزی در بهمن‌ماه، علاوه بر تأمین نیاز استان، سایر استان‌ها را نیز پوشش خواهد داد.

صیانت از منابع آبی؛ اصلاح الگوی کشت در ۱۰۰ هزار هکتار

محمدرضا اصغری روز پنجشنبه در حاشیه بازدید استاندار آذربایجان‌غربی از طرح‌های مقابله با بیابان‌زایی در منطقه «جبل‌کندی» ارومیه، با اعلام این خبر به خبرنگار ایرنا اظهار داشت: در راستای صیانت از منابع آب و پایداری کشاورزی در حوضه آبریز دریاچه ارومیه، اصلاح الگوی کشت در ۱۰۰ هزار هکتار از اراضی این منطقه در دستور کار قرار گرفته است.

وی با اشاره به محورهای اصلی این برنامه افزود: توسعه سامانه‌های نوین آبیاری، مرمت و بهسازی قنوات و کانال‌های درجه سه و چهار، ترویج کشت‌های کم‌آب‌بر و استفاده از ارقام مقاوم به خشکی، از مهم‌ترین راهکارها برای کاهش تلفات آب و افزایش بهره‌وری در مزارع است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان‌غربی با تأکید بر نقش بخش کشاورزی در کاهش فشار بر منابع آبی تصریح کرد: اجرای برنامه‌های ترویجی و آموزشی برای کشاورزان در جهت اصلاح الگوی مصرف آب در صدر فعالیت‌های سازمان قرار دارد. اصغری افزود: مدیریت علمی زمان آبیاری بر اساس نیاز واقعی گیاه و اجرای طرح‌های انتقال آب با لوله، به منظور جلوگیری از تبخیر و نفوذ عمقی، با جدیت دنبال می‌شود.

رشد ۱۴ درصدی جوجه‌ریزی؛ آذربایجان‌غربی در صدر زنجیره‌های تولید طیور

رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان‌غربی در بخش دیگری از سخنان خود به عملکرد چشمگیر استان در صنعت طیور اشاره کرد و گفت: از ابتدای سال جاری تا پایان بهمن‌ماه، ۵۹ میلیون و ۲۲۷ هزار قطعه جوجه‌ریزی در واحدهای پرورش نیمچه‌گوشتی استان انجام شده است. این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته (۵۸ میلیون و ۸۸۱ هزار قطعه) افزایشی قابل توجه را نشان می‌دهد.

اصغری با بیان اینکه تنها در بهمن‌ماه امسال پنج میلیون و ۲۸۲ هزار قطعه جوجه‌ریزی ثبت شده است، خاطرنشان کرد: این آمار نسبت به دی‌ماه ۱۴ درصد رشد داشته که حاصل آن تولید حداقل ۹ هزار تن گوشت مرغ خواهد بود. وی افزود: این تولید مازاد بر نیاز استان، بخشی از تقاضای سایر استان‌ها را نیز پوشش خواهد داد.

وی در پایان با اشاره به جایگاه ملی آذربایجان‌غربی در این حوزه تصریح کرد: استان با داشتن ۹ زنجیره کامل تولید، رتبه نخست کشور را به خود اختصاص داده است. همچنین در زمینه تولید جوجه یک‌روزه و تخم‌مرغ نطفه‌دار حائز رتبه سوم و در تولید گوشت مرغ در جایگاه هشتم کشور قرار دارد.

ادامه مطلب

استان ها

“طلای سبز” فارس در خطر است؛ هشدار رئیس اتاق شیراز درباره آینده گندم

رئیس اتاق بازرگانی شیراز با اشاره به اینکه استان فارس با تولید ۱۱.۲ درصد غذای کشور، طلایی‌ترین استان زراعی ایران محسوب می‌شود، نسبت به تداوم چالش‌های ساختاری در بخش گندم هشدار داد و گفت: تأخیر در ابلاغ قیمت‌های تضمینی، کمبود نهاده‌ها و فرسایش خاک، این استان را با خطر کاهش تولید و افت کیفیت محصول استراتژیک گندم مواجه کرده است.

منتشر شده

در

پایگاه خبری داوان نیوز: در صدمین جلسه شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی استان فارس، محمدصادق حمیدیان، رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی شیراز، با اشاره به جایگاه برتر استان در تولید محصولات کشاورزی، نسبت به تداوم چالش‌های ساختاری در بخش گندم هشدار داد و خواستار بازنگری فوری در سیاست‌های قیمت‌گذاری و حمایتی شد.

به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی شیراز، حمیدیان که در این نشست با حضور اعضای دولتی، نمایندگان مجلس و فعالان بخش خصوصی سخن می‌گفت، با تأکید بر ظرفیت‌های بالای استان اظهار داشت: استان فارس با تولید ۱۱.۲ درصد از مواد غذایی کشور و در اختیار داشتن رتبه دوم کشاورزی ایران، به عنوان طلایی‌ترین استان زراعی کشور محسوب می‌شود. این استان با تولید سالانه بیش از یک میلیون و ۱۰۰ هزار تن گندم، رتبه چهارم کشور را به خود اختصاص داده است.

وی با بیان اینکه نیاز مصرفی استان فارس در حوزه نان، صنف و صنعت ۶۰۰ هزار تن و نیاز کشور بالغ بر ۱۲ میلیون تن است، تصریح کرد: متأسفانه این طلای سبز امروز زیر سایه تلخ‌ترین چالش‌ها از جمله خشکسالی‌های بی‌امان، فرسایش خاک و ناپایداری بازار قرار گرفته است.

تأخیر در ابلاغ نرخ‌های تضمینی؛ آفت برنامه‌ریزی کشاورزان

رئیس اتاق شیراز مهمترین معضل حوزه کشاورزی را عدم قطعیت در سیاست‌گذاری‌ها دانست و گفت: کشاورزان برنامه کشت خود را بر اساس نرخ‌های خرید تضمینی تنظیم می‌کنند، اما تأخیر مکرر در اعلام این قیمت‌ها باعث سردرگمی آن‌ها، کاهش سطح زیر کشت و در نتیجه افت تولید گندم و جو شده است.

حمیدیان در ادامه به مشکلات زیرساختی و مالی کشاورزان اشاره کرد و افزود: عدم دسترسی به وام‌های کم‌بهره، نرخ بالای سود بانکی و فرآیندهای پیچیده اداری، موانعی جدی برای نوسازی ماشین‌آلات کشاورزی ایجاد کرده است. همچنین کمبود قطعات یدکی استاندارد به دلیل تحریم‌ها و نوسانات ارزی، کشاورزان را به استفاده از قطعات غیراستاندارد مجبور کرده که این امر عمر مفید تراکتورها را کاهش و هزینه‌های تعمیرات را افزایش داده است.

کاهش کیفیت و رسوب گندم‌های نامرغوب در چرخه تولید

وی با اشاره به معضلات کیفی در زنجیره تولید، خاطرنشان کرد: کاهش محسوس تولید به دلیل خشکسالی، افت کیفیت محصول در برخی مناطق، نبود مراکز استاندارد برای انبارداری و شناسایی گندم‌های کم‌کیفیت و همچنین ورود این محصولات از مسیرهای غیررسمی به چرخه آرد، از جمله مشکلات جدی این حوزه است. علاوه بر این، کمبود و توزیع ناعادلانه کودهای شیمیایی به دلیل عدم پرداخت به‌موقع یارانه‌ها توسط پتروشیمی‌ها، فشار بر تولیدکننده را دوچندان کرده است.

حمیدیان با هشدار جدی نسبت به تداوم این وضعیت، عنوان کرد: آنچه امروز در عرصه تولید گندم فارس رخ داده، یک مسأله مقطعی نیست؛ این زنگ خطری جدی برای بازنگری بنیادین در سیاست‌هاست. کاهش تولید و افت کیفیت در استانی که همواره قطب تولید گندم کشور بوده، نشان از چالش‌های عمیقی دارد که بدون اقدام هماهنگ و علمی، در سال‌های آینده ابعاد بحرانی‌تری پیدا خواهد کرد.

وی با تأکید بر لزوم بازنگری در سیاست‌های حمایتی، اصلاح و تعدیل قیمت گندم را اقدامی اجتناب‌ناپذیر برای پایداری تولید و تأمین امنیت غذایی کشور دانست و افزود: قیمت‌گذاری گندم باید به‌گونه‌ای باشد که ضمن حمایت از معیشت کشاورزان، انگیزه تولید را تقویت کند. در شرایط افزایش هزینه‌های تولید از جمله بذر، کود و دستمزد، تثبیت دستوری قیمت‌ها به زیان تولیدکنندگان و کاهش بهره‌وری منجر خواهد شد.

تصمیم‌گیری شجاعانه برای جلوگیری از واردات بی‌رویه

رئیس اتاق بازرگانی شیراز تصریح کرد: اصلاح قیمت گندم به معنای فشار بر مصرف‌کننده نیست، بلکه می‌تواند با سیاست‌های مکمل مانند هدفمندسازی یارانه‌ها و مدیریت زنجیره تأمین، به تعادل بازار و جلوگیری از واردات بی‌رویه کمک کند. حمایت هوشمندانه از تولید داخلی و تقویت خودکفایی، مستلزم تصمیمات شجاعانه و مبتنی بر منطق اقتصادی است که بازنگری در قیمت گندم یکی از گام‌های اساسی آن است.

مصوبات کلیدی شورای گفتگوی فارس برای نجات بخش کشاورزی

در پایان این نشست، اعضای شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی استان فارس مصوباتی را به شرح زیر به تصویب رساندند:
1. تشکیل کارگروه تخصصی گندم: مقرر شد ظرف مدت دو هفته، جلسه‌ای با محوریت سازمان جهاد کشاورزی فارس و با حضور دستگاه‌های ذیربط برای بررسی تولید پایدار گندم و تأمین نهاده‌ها برگزار شود.
2. پیگیری سطح ملی برای تعدیل قیمت: سازمان جهاد کشاورزی موظف شد با همکاری انجمن غلات، پیش‌نویس نامه‌ای خطاب به معاون اول رئیس‌جمهور در خصوص ضرورت تعدیل قیمت گندم تهیه کند.
3. پیگیری پروژه آزادراه شیراز-اصفهان: مقرر شد مشاور استاندار موضوع قطعه ۸ آزادراه شیراز-اصفهان را از طریق نهادهای نظارتی پیگیری نماید.
4. تأمین مصالح پروژه‌های عمرانی: انجمن تولیدکنندگان شن و ماسه استان موظف شد تناژ باقیمانده مصالح مورد نیاز برای تکمیل جاده فجر دوکوهک را به شهرداری تحویل دهد.
5. تکمیل جاده فجر دوکوهک: اداره راه و شهرسازی استان مکلف شد اقدامات لازم برای راه‌اندازی این محور تا پایان سال جاری را به انجام برساند.

ادامه مطلب
پیام ما

پرطرفدار

کلیه حقوق این پایگاه خبری متعلق به داوان‌نیوز است.