گفتگو
ارتقای امنیت غذایی کشور با ترویج کشاورزی هوشمند

پایگاه خبری Da1news: استادیار کشاورزی هوشمند دانشگاه محقق اردبیلی گفت: ترویج کشاورزی هوشمند نقش بسیار زیادی در ارتقای امنیت غذایی کشور ایفا می کند اما توسعه آن نیازمند تدوین برنامهها و سیاستهای بالادستی است.
علی روشنیان فرد اظهار کرد: در سال ۲۰۵۰ جمعیت جهان به ۹.۸ میلیارد نفر خواهد رسید و اگر بخواهیم آینده و امنیت غذایی انسانها را تامین و تضمین کنیم باید خروجی صنعت کشاورزی را صددرصد افزایش دهیم؛ یعنی هر چه کشت میکنیم دو برابر محصول داشته باشد.
این کارشناس و متخصص خودروهای خودران کشاورزی در تعریف کشاورزی هوشمند اظهار کرد: کشاورزی هوشمند، گام بعدی کشاورزی دقیق است و با استحصال و تحلیل دادههای حاصل از کشاورزی دقیق و ارائه دادهها به رباتها ، زمینه کشاورزی هوشمند ایجاد میشود.
فارغ التحصیل دانشگاه هوکایدو ژاپن و معاون فناوری و پشتیبانی پارک علم و فناوری استان اردبیل ادامه داد: فناوری ممکن است در کوتاه مدت به بیکاری دامن بزند، اما به دلیل اینکه پیش زمینهها را برای اشتغالزایی فراتر و بیشتر ایجاد میکند، بعد از سپری شدن یکی دو سال، باعث اشتغالزایی مضاعف میشود به عنوان مثال؛ وقتی اسنپ وارد بازار کار شد، خیلی از تاکسی تلفنیها از کار افتادند اما الان همان اسنپ اشتغال چند صدهزار نفری را ایجاد کرده است.
وی در تشریح نقش رباتها در کشاورزی هوشمند گفت: رباتها وقتی وارد این صنعت میشوند سبب افزایش بهره وری میشوند؛ تصور کنید یک نفر را در خط تولید یک فرآورده قرار دادهایم و آن فرد فقط یک پیچ را میبندد؛ اما اگر بتوانیم از بهره هوشی آن فرد در مدیریت و کارهای انسانی استفاده کنیم و کارهای سخت را به رباتها بسپاریم شاهد بهرهوری بیشتر خواهیم بود.
اتکا به درآمد نفت ما را از دوراندیشی بازداشته است
روشنیان فرد افزود: کشاورزی هوشمند مبحث جدیدی است که ژاپن در سال ۱۹۹۰ به حوزه کشاورزی هوشمند وارد شد اما ما همواره با مکث وارد این قبیل فضاها میشویم و دلیل آن وجود منابع مالی نفتی است و در واقع تا زمانی که نفت داریم و آن را فروخته و غذا وارد میکنیم کمتر احساس کمبود میکنیم.
استادیار کشاورزی هوشمند دانشگاه محقق اردبیلی ادامه داد: کشورهایی نظیر ژاپن که منابع ثروت آنها صفر یا نزدیک به صفر است، از قبل به فکر میافتند که چطور نسبت به تامین نیازها اقدام کنند و با ایجاد گلخانههای مدرن به افزایش بهره وری دست بزنند اما در کشور ما نه تنها جایگاه کشاورزی هوشمند به خوبی تبیین نشده است و باید چهار سال تلاش کنیم تا حداقلهای آن را اجرا کنیم.
روشنیان فرد اضافه کرد: وقتی با کشاورز صحبت میکنیم متوجه میشویم او تا زمانی که آب مورد نیاز را به راحتی به مزرعه خود جاری میسازد یا به کود لازم برای مزرعه دسترسی دارد و به عنوان مثال، طالبی بزرگ تری را استحصال کرده و آن را نه بر حسب کیفیت بلکه بر حسب وزن میفروشد، هرگز به فکر رواج کشاورزی هوشمند نخواهد بود.
تا زمانی که کشاورز آب مورد نیاز را به راحتی به مزرعه خود جاری میسازد یا به کود لازم برای مزرعه دسترسی دارد و به عنوان مثال، طالبی بزرگتری را استحصال کرده و آن را نه بر حسب کیفیت بلکه بر حسب وزن میفروشد، هرگز به فکر رواج کشاورزی هوشمند نخواهد بود.
تراکتور رباتیک بدون سرنشین وارد مزارع کشورهای پیشرفته شده است
معاون فناوری و پشتیبانی پارک علم و فناوری استان اردبیل ادامه داد: بعد از مدتها، آبیاریهای هوشمند وارد مزارع ما شده است اما این یکی از ارکان ساده کشاورزی هوشمند است در حالی که در کشورهای مدرن، سم پاشیها و مه پاشیها با استفاده از پهپادها رواج یافته است و برخی کمپانیها تراکتور رباتیک بدون سرنشین را وارد صنعت کشاورزی کرده اند و فقط این نیست، بلکه برای همبستگی چند رباط جهت انجام یک یا چند کار همزمان نیز اقدام کرده اند.
روشنایانفرد تصریح کرد: اگر بخواهیم از یک هکتار اراضی تحت کشت عدس، محصول برداشت کنیم، باید روزانه ۲۸ نفر در امر برداشت محصول کار کنند و اگر برای هر نفر روزانه سه میلیون ریال دستمزد پرداخت کنیم، کل سود حاصل صرف هزینهها خواهد شد.در صورتی که اگر همان کشاورز در چند نقطه ایران مزارع مختلفی داشته باشد، از طریق کشاورزی هوشمند در یک نقطه مستقر میشود و طبق برنامهای که به رباتها میدهد، از دور آنها را کنترل و برای عملیات برداشت گسیل میکند و در واقع یک نفر همه این کارها را انجام میدهد.
این محقق و استادیار دانشگاه محقق اردبیلی که متولد ۶۸ است، با همراهی و همکاری “سینا فیض الله زاده اردبیلی” کتابی درباره ادوات خودران کشاورزی تالیف کرده اند که راهنمای جامع رباتهای کشاورز است. این کتاب در یکی از معتبرترین انتشارات جهان به زبان انگلیسی و در ۱۰ فصل طی سه سال منتشر شده است.
منبع: ایرنا

چند رسانه ای
گلمحمدی: دستورالعمل تبادل منابع ژنتیکی تصویب شد
معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان تات از اجرایی شدن برنامه اعزام محققان جوان به چین و تصویب دستورالعمل تبادل منابع ژنتیکی خبر داد و تأکید کرد: علیرغم خروج نهادهای بینالمللی از ایران به دلیل تحریمها، توسعه همکاریهای علمی با کشورهای پیشرفته در اولویت این سازمان قرار دارد.

پایگاه خبری داواننیوز: غلامرضا گلمحمدی، معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات)، از برنامههای این سازمان برای توسعه همکاریهای بینالمللی در حوزه دانشبنیان کشاورزی و تبادل منابع ژنتیکی خبر داد.
به گزارش خبرنگار داواننیوز، گلمحمدی در پاسخ به سوال خبرنگار داوان نیوز، با تأکید بر رویکرد راهبردی سازمان متبوعش در حوزه بینالملل، به اهمیت تبادل دانش و ورود فناوریهای نوین به بخش کشاورزی کشور اشاره کرد و گفت: ما به موضوع همکاریهای بینالمللی اعتقاد راسخ داریم و آن را از چند جنبه، بهویژه برای ورود دانش روز و تبادل تجربیات، حیاتی میدانیم.
وی افزود: در این راستا، تبادلات خوبی با کشورهای همسایه و شرکای بینالمللی از جمله چین داشتهایم. سال گذشته در سفری که به چین داشتم، موفق به اخذ مجوز و انعقاد تفاهمنامهای شدیم که بر اساس آن، دانشمندان جوان ایرانی میتوانند به مدت یک سال در دورههای آموزشی این کشور شرکت کنند و با روشهای نوین اصلاح نباتات آشنا شوند. معاون وزیر جهاد با اشاره به اجرایی شدن این برنامه تصریح کرد: «خوشبختانه تاکنون ۶ نفر از محققان کشورمان برای فراگیری این روشهای پیشرفته به چین اعزام شده اند و هماکنون در این کشور مشغول به تحصیل هستند.
رئیس سازمان تات همچنین از پیگیری برای تبادل ارقام گیاهی پرمحصول خبر داد و اظهار داشت: علاوه بر چین، در سفر اخیر به بلاروس نیز مذاکراتی برای انتقال ارقام گیاهی جدید و سازگار با اقلیم کشور انجام داده ایم. این ارقام پس از بررسی های دقیق، در صورت احراز شرایط سازگاری، وارد چرخه تولید خواهند شد.
گلمحمدی به اقدامات تقنینی اخیر برای تسهیل این همکاریها اشاره کرد و گفت: بهتازگی دستورالعمل تبادل منابع ژنتیکی برای حوزه پژوهش در سطح بینالملل را مصوب کرده ایم تا بتوانیم از این ظرفیت ها برای ارتقای تحقیقات کشاورزی کشور استفاده کنیم.
معاون وزیر جهاد در بخش دیگری از سخنان خود به تأثیر تحریمها بر همکاریهای بینالمللی اشاره کرد و یادآور شد: از سال ۱۳۹۷ با تشدید تحریم ها، بسیاری از نهادهای بینالمللی همچون «سیمیت»، «ایکاردا» و «سی جی» فعالیت خود را در ایران متوقف کردند و در حال حاضر تنها سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) به همکاری خود ادامه داده است. با وجود این، ارتباطات خود را با این نهادها به طور کامل قطع نکرده ایم و در تلاشیم با استفاده از ظرفیت کشورهای ثالث و نیز تقویت بانک های ژن داخلی، این خلأ را جبران کنیم و برنامههای توسعه ای خود را پیش ببریم.
پرونده ویژه
تفاهمنامهای برای تحول بهرهوری / اتصال ۸۳ درصد ظرفیت علمی دانشگاه به مزارع کشور

پایگاه خبری داواننیوز: امضای تفاهمنامه میان مؤسسه آموزش و ترویج کشاورزی و انجمن علمی ترویج و آموزش کشاورزی، گامی برای بهکارگیری ظرفیت عظیم دانشگاهی (۸۳ درصد اعضای هیئت علمی) در نظام اجرایی کشور است. دکتر فرجی، رئیس مؤسسه، هدف این همکاری را تحقق برنامههای عملیاتی ۱۴۰۵، افزایش بهرهوری و تقویت امنیت غذایی با رویکردی دانشبنیان اعلام کرد.
به گزارش خبرنگار ما، دکتر ابوالفضل فرجی، رئیس مؤسسه آموزش و ترویج کشاورزی، در حاشیه نشست خبری معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات)، از انعقاد تفاهمنامه همکاری با انجمن علمی ترویج و آموزش کشاورزی ایران خبر داد و آن را عاملی کلیدی در تحول نظام دانشبنیان کشاورزی کشور توصیف کرد.
وی با اشاره به ظرفیت عظیم علمی موجود در مراکز دانشگاهی کشور اظهار داشت: بر اساس آمارها، حدود ۱۷ درصد از اعضای هیئت علمی بخش کشاورزی در سازمانهای اجرایی و مابقی یعنی ۸۳ درصد در دانشگاهها و دانشکدههای کشاورزی مشغول به فعالیت هستند. هدف اصلی از امضای این تفاهمنامه، بهرهگیری از این سرمایه عظیم علمی در راستای ارتقای فعالیتهای مؤسسه و پویاسازی نظام آموزش و ترویج کشاورزی است.
دکتر فرجی با تأکید بر رویکرد عملیاتی این همکاری افزود: برنامه داریم تا در سال جاری، در حوزههای مختلف و از طریق دفاتر تخصصی، از توانمندی اعضای هیئت علمی دانشگاهها برای پیشبرد مأموریتهای مؤسسه استفاده کنیم. این تعامل، بستری علمی برای ادامه مسیر فعالیتها فراهم میآورد و ما را در اجرای برنامههای ویژه، از جمله همکاری با نیروهای مسلح و مشارکت مؤثر کشاورزان در فرآیندهای آموزشی، یاری خواهد داد.
وی در تشریح چشمانداز اجرایی مؤسسه تصریح کرد: تمامی فعالیتهای مؤسسه آموزش و ترویج کشاورزی در قالب برنامه عملیاتی سال ۱۴۰۵، به تفکیک استان، شهرستان و دفاتر مرتبط، تدوین و تبیین شده است. این برنامه ها به استانها ابلاغ شده و همه آنها قابلیت پایش و ارزیابی دقیق را دارند. امیدواریم با پیگیری های مستمر، بخش عمدهای از این برنامه ها محقق شده و گامی مؤثر در جهت افزایش بهرهوری و ارتقاء تولید ملی برداشته شود.
رئیس مؤسسه آموزش و ترویج کشاورزی در ادامه، امضای این تفاهمنامه را فراتر از یک توافق اداری دانست و آن را اقدامی راهبردی در جهت پیوند سه حلقه کلیدی «پژوهش، آموزش و اجرا» توصیف کرد. دکتر فرجی خاطرنشان ساخت: این همکاری میتواند به شکلگیری الگویی نوین در نظام ترویج کشاورزی منجر شود که طی آن دانشگاه، نهادهای تخصصی، انجمنهای علمی، مروجان، کارشناسان و کشاورزان در یک زنجیره منسجم، هدفمند و نتیجهگرا قرار میگیرند.
وی اهمیت این تفاهمنامه را در چهار محور اساسی تبیین کرد:
۱. کاهش شکاف دانش و عمل: این همکاری میتواند فاصله تاریخی میان یافتههای علمی و کاربرد عملی آنها در مزرعه را کاهش داده و سازوکارهای انتقال دانش را کارآمدتر سازد.
۲. ارتقای بهرهوری ملی: هرگونه بهبود در نظام آموزش و ترویج، تأثیر مستقیمی بر کاهش هزینههای تولید، افزایش عملکرد در واحد سطح، بهینهسازی مصرف آب و نهادهها و کاهش ضایعات دارد و این تفاهمنامه در واقع نوعی سرمایهگذاری ملی محسوب میشود.
۳. تقویت امنیت غذایی: ترویج مؤثر، کشاورز را از یک دریافتکننده منفعل به کنشگری آگاه و تصمیمساز در عرصه تولید تبدیل میکند که این موضوع به پایداری تولید و تقویت امنیت غذایی در سطح کلان منجر خواهد شد.
۴. مردمیسازی دانش کشاورزی: از طریق این تفاهمنامه، دانش تخصصی و فنی به زبانی ساده، کاربردی و بومی به جامعه هدف انتقال یافته و کشاورزان، زنان روستایی، جوانان و بهرهبرداران محلی به طور فعال در چرخه توسعه مشارکت داده میشوند.
دکتر فرجی در پایان با ابراز امیدواری از تحقق اهداف این تفاهمنامه، تأکید کرد که مؤسسه آموزش و ترویج کشاورزی با پشتیبانی از ظرفیتهای علمی کشور، مصمم است تا گامی بلند در جهت تحول پایدار بخش کشاورزی و افزایش بهرهوری با رویکرد دانشبنیان بردارد.
چند رسانه ای
ارقام مقاوم و آبیاری هوشمند؛ عبور از سناریوی سخت کشاورزی
غلامرضا گلمحمدی با اشاره به سه سناریوی مطلوب، معمول و سخت برای آینده کشاورزی کشور، برنامه عملیاتی سازمان متبوع خود را مبتنی بر «جبران ۱۰ درصدی شکاف عملکرد بین کشاورزان پیشرو و خرد» عنوان کرد و گفت: این هدف، کلید تابآوری امنیت غذایی در شرایط چندبعدی بحران است.

پایگاه خبری داوان نیوز: غلامرضا گلمحمدی با اشاره به سه سناریوی مطلوب، معمول و سخت برای آینده کشاورزی کشور، برنامه عملیاتی سازمان متبوع خود را مبتنی بر «جبران ۱۰ درصدی شکاف عملکرد بین کشاورزان پیشرو و خرد» عنوان کرد و گفت: این هدف، کلید تابآوری امنیت غذایی در شرایط چندبعدی بحران است.
به گزارش خبرنگار ما، نشست خبری غلامرضا گلمحمدی، معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات)، با محوریت «نقش نظام دانشبنیان در تابآوری امنیت غذایی در شرایط چندبعدی بحران» برگزار شد. وی در این نشست، به تشریح سناریوهای آیندهپژوهی این سازمان برای بخش کشاورزی پرداخت و برنامههای عملیاتی مواجهه با سختترین شرایط پیشرو را تبیین کرد.
گلمحمدی در پاسخ به سؤال خبرنگار ما درباره مطالعات داخلی این سازمان که سه سناریوی مطلوب، معمول و سخت را برای آینده کشاورزی ترسیم کرده است، با اشاره به احتمال وقوع سناریوی سخت در دو حوزه کلیدی، اظهار داشت: سناریوی سخت عمدتاً در دو بُعد قابل تعریف است؛ نخست، بحران آب و تغییر اقلیم که بهعنوان ابرچالش اصلی بخش کشاورزی مطرح است و دوم، حوزه نهادی و هزینهها که در آن خوشبینتر عمل میکنیم و معتقدیم راهکارهای آن قابلحل است. اما در خصوص چالش اول، تمام برنامههای سازمان را بر مبنای مدیریت توأمان آب و تغییر اقلیم طراحی کردهایم و اجرای این سناریوی سخت را در چند محور عملیاتی دنبال میکنیم.
وی با تأکید بر اقدامات عینی در این زمینه، افزود: ارقام گیاهی معرفیشده توسط سازمان، همگی متحمل به تنشهای خشکی، شوری و نوسانات اقلیمی هستند. نمونه بارز آن، مدیریت موفق بیماری زنگ زرد گندم در استان گلستان بود؛ جایی که با وجود افزایش بارندگی امسال، اما با تکیه بر ارقام مقاوم، موفق شدیم با تنها یک نوبت سمپاشی، خسارت را کنترل کنیم؛ در حالی که در سالهای کمباران پیشین، گاهی تا دو یا سه نوبت سمپاشی نیز پاسخگو نبود.
رئیس سازمان تات در ادامه به راهبردهای افزایش بهرهوری آب اشاره کرد و گفت: در کنار توسعه ارقام مقاوم، برنامههای هوشمندسازی آبیاری، اصلاح الگوی کشت و بهرهگیری از دانشبنیانترین روشها را در دستور کار داریم. امسال با وجود اعلام اولیه وزارت نیرو مبنی بر تخصیص ۵۰ میلیارد مترمکعب آب، ما سال زراعی را با ۴۵ میلیارد مترمکعب بستیم و حتی پیشبینی کاهش بیشتر را نیز مدنظر قرار دادیم. رویکرد اصلی ما، جبران کمآبی از مسیر افزایش بهرهوری است؛ چراکه نه امکان توسعه سطح زیرکشت داریم و نه کیفیت آب و خاک مطلوب است.
گلمحمدی در پایان با اشاره به هدفگذاری پوشش ۱۰ درصدی شکاف عملکرد میان کشاورزان پیشرو و خُرد، خاطرنشان کرد: توسعه دانش و فناوری، محور اصلی جبران این خلاء است. اگر بتوانیم با انتقال یافتههای تحقیقاتی به مزارع کوچک، تنها ۱۰ درصد از این شکاف را کاهش دهیم، بسیاری از تنگناهای فعلی در حوزه تولید و امنیت غذایی مرتفع خواهد شد.
سنجش و تولید4 هفته پیشمدیرعامل مرغک: افق ۱۴۰۶ ما ارزشآفرینی منطقهای است / تورم متوقفمان نکرده است
بیمه4 هفته پیشبیمه گندمکاران: پوشش کامل، حق بیمه رایگان، غرامت ۱۵۰ درصدی
سنجش و تولید4 هفته پیشقیمت جدید شیر، ماست و پنیر اعلام شد / جدول نرخ مصوب چهار محصول لبنی پرمصرف
دانستنی ها2 هفته پیشمجموعۀ کامل ستون تغییر اقلیم نشریه طبیعت ایران منتشر شد
دانستنی ها3 هفته پیشهشدار سازمان حفظ نباتات: حذف قطعی علفکش «لینورون» از مزارع ایران
سردبیر4 هفته پیشپارادوکس تنباکوی ایران: تولیدکننده سوم خاورمیانه، واردکننده خالص جهان
سرخط4 هفته پیشتسهیلات تشویقی برای اجرای آییننامه بند «خ» ماده ۷۱ قانون برنامه هفتم
سردبیر2 هفته پیشمرکز آمار: رکورد تورم دستمزد و خدمات کشاورزی شکسته شد



























