پایگاه خبری داوان‌نیوز: مدیر آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی از اجرای طرح پایلوت «پزشک خاک» در سه شهرستان این استان خبر داد و گفت: نتایج اولیه این مطالعات خاکشناسی که با اعتبارات ملی انجام شده، میتواند کشاورزان را از توصیه‌های سلیقه‌ای خارج و با ارائه نسخه‌های فنی، ضمن افزایش عملکرد تولید، سرمایه‌گذاری در هر هکتار را بهینه کند.

به گزارش خبرنگار داوان‌نیوز، قاسم جعفروند، مدیر آب و خاک و امور فنی مهندسی سازمان جهاد کشاورزی استان آذربایجان شرقی، در حاشیه گردهمایی سراسری مدیران آب و خاک کشور، با اشاره به اهداف این نشست تخصصی، بر ضرورت تدوین راهبردهای عملیاتی برای ارتقای بهره‌وری آب در بخش کشاورزی تأکید کرد.

جعفروند با بیان اینکه حوزه آب و خاک با چالشهای متعددی روبه‌رو است، مهمترین معضل پیش روی بهره‌برداران و کشاورزان را عدم تخصیص به‌موقع آب عنوان کرد و گفت: اگر بتوانیم آب در دسترس را در زمان مناسب و به میزان کافی در اختیار کشاورزان قرار دهیم، به شرط رعایت اصول بهره‌وری در مصرف، میتوان گام مؤثری در افزایش تولید و صرفه‌جویی برداشت.

وی توسعه سامانه‌های نوین آبیاری از جمله آبیاری قطره‌ای، بارانی و انتقال آب با لوله را از راهکارهای اساسی در این زمینه دانست و افزود: با اجرای این طرحها، هم راندمان توزیع و کاربرد آب افزایش مییابد و هم عملکرد تولید بالا میرود.

مدیر آب و خاک آذربایجان شرقی در ادامه به چالشهای حوزه خاک نیز اشاره کرد و گفت: متأسفانه تاکنون مطالعات جامعی در زمینه خاکشناسی انجام نشده بود، اما خوشبختانه در دو سال اخیر با تزریق اعتبارات ملی از سوی معاونت آب و خاک وزارتخانه، تهیه نقشه‌های مدیریت‌پذیر خاک در استانها در دستور کار قرار گرفته است.

جعفروند با اشاره به اجرای طرح پایلوت «پزشک خاک» در سه شهرستان آذربایجان شرقی، اظهار امیدواری کرد که نتایج این مطالعات بتواند به ارائه توصیه‌های فنی و کارشناسی به کشاورزان کمک کرده و تأثیر مستقیمی بر افزایش عملکرد و بهره‌وری اقتصادی در واحد سطح داشته باشد.

وی در پاسخ به پرسشی درباره میزان پیشرفت استان در تجهیز اراضی به سامانه‌های نوین آبیاری، تصریح کرد: بر اساس مطالعات انجام‌شده، پتانسیل اجرای این سامانهها در استان حدود ۱۲۸ هزار هکتار اراضی آبی است که تاکنون ۷۲ هزار هکتار آن معادل بیش از نیمی از هدف، به این سیستم‌ها مجهز شده است.

جعفروند با بیان اینکه استقبال کشاورزان از این طرحها مطلوب بوده، اما محدودیتهای اعتباری در دو سال اخیر روند اجرا را کند کرده است، خاطرنشان کرد: اگرچه در قانون بودجه، پرداخت ۸۵ درصد یارانه دولتی برای سامانه‌های نوین پیش‌بینی شده، اما در عمل به دلیل کمبود اعتبار، این رقم به حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد کاهش یافته که این مسئله بر روند توسعه تأثیرگذار است.

وی در پایان با تأکید بر ضرورت حمایت بیشتر از کشاورزان در شرایط اقتصادی کنونی، ابراز امیدواری کرد که با برنامه‌ریزی مدون و تأمین منابع، بتوان در افق ۱۰ ساله تمامی اراضی مستعد استان را به سامانه‌های نوین آبیاری مجهز کرد.

پایگاه خبری داوان‌نیوز: مدیر امور اراضی و مدیر هماهنگی ترویج سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی در نشست مشترک، بر لزوم تقویت همکاری برای فرهنگ‌سازی حفاظت از اراضی تأکید کرده و اعلام کردند که آموزش قوانین به کشاورزان، معرفی گسترده سامانه ۱۳۱ و بهره‌گیری از ظرفیت کارشناسان پهنه، در اولویت برنامه‌های این سازمان قرار دارد.

به گزارش خبرنگار ما در شرایطی که امنیت غذایی به یکی از دغدغه‌های اصلی کشور تبدیل شده است، مدیریت پایدار اراضی کشاورزی نقشی کلیدی ایفا می‌کند. آنچه از نشست اخیر مسئولان سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی برمی‌آید، تأکید بر یک راهبرد دوگانه است: از یک سو توانمندسازی کشاورزان از طریق آموزش و ترویج و از سوی دیگر فعال‌سازی نظارت مردمی با بهره‌گیری از سامانه ۱۳۱. این گزارش تحلیلی به بررسی ابعاد این راهبرد و چالش‌های پیش رو می‌پردازد.

ارتقای آگاهی عمومی؛ اولین خط دفاعی در برابر تغییر کاربری اراضی

مجید احمدی مدیر امور اراضی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی، با اشاره به اینکه ناآگاهی بزرگترین مانع در مسیر حفاظت از اراضی حاصلخیز است، اعلام کرد: آموزش مستمر و اطلاع‌رسانی هدفمند، مؤثرترین ابزار برای پیشگیری از تغییر کاربری‌های غیرمجاز محسوب می‌شود. مجید احمدی در نشستی با تأکید بر هم‌افزایی میان مدیریت ترویج و روابط عمومی، تصریح کرد که بسیاری از تخلفات نظیر تفکیک‌های غیراصولی، ریشه در فقدان اطلاعات کافی بهره‌برداران از پیامدهای حقوقی و زیان‌بار این اقدامات دارد.

به گزارش روابط عمومی سازمان، مجید احمدی با آسیب‌شناسی وضعیت موجود، گفت: زمین بستر اصلی تولید و ضامن امنیت غذایی است و صیانت از آن بدون مشارکت همگانی و نهادینه‌سازی فرهنگ حفاظت میسر نیست.
وی بر لزوم حضور فعال‌تر امور اراضی در برنامه‌های رسانه‌ای و آموزشی برای اقناع سازی کشاورزان تأکید کرد.

یکپارچه‌سازی اراضی؛ راهکاری مغفول مانده یا نیازمند اقناع؟

مدیر امور اراضی در ادامه با طرح موضوع یکپارچه‌سازی اراضی کشاورزی، این اقدام را گامی اساسی در جهت کاهش هزینه‌ها، تسهیل مکانیزاسیون و بهره‌وری بهینه از منابع آب و خاک دانست. با این حال، او تحقق این هدف را منوط به تبیین علمی و قانع‌کننده برای کشاورزان عنوان کرد و گفت که بدون همراهی بهره‌برداران، حتی بهترین طرح‌های کلان نیز با شکست مواجه خواهند شد.

سامانه ۱۳۱؛ پل ارتباطی مردم و حفاظت از اراضی

یکی از محورهای کلیدی این نشست، معرفی سامانه ۱۳۱ به عنوان یک ابزار نظارتی کارآمد بود. احمدی با اشاره به نقش تعیین‌کننده این سامانه در مقابله با تغییر کاربری‌های غیرمجاز، خواستار معرفی گسترده آن از طریق رسانه‌های جمعی، شبکه‌های اجتماعی، دهیاری‌ها و شوراهای روستایی شد. وی تأکید کرد که گزارش تخلفات توسط مردم، یک مسئولیت ملی است که می‌تواند از تهدید امنیت غذایی استان و کشور جلوگیری کند.

ترویج؛ حلقه مفقوده انتقال دانش قوانین اراضی

در ادامه این نشست، مدیر هماهنگی ترویج کشاورزی استان، آیت‌الله عبادپور، با تأکید بر نقش محوری ترویج در توسعه پایدار، گفت: فعالیت‌های ترویجی قلب تپنده سازمان است و بدون آن، تحقق اهداف کشاورزی ناممکن خواهد بود.

عبادپور با ابراز نگرانی از وضعیت منابع خاکی استان، هشدار داد: «برخلاف آب، خاک سرمایه‌ای نیست که به‌سادگی قابل احیا باشد؛ تشکیل میلی‌مترها خاک حاصلخیز، میلیون‌ها سال زمان نیاز دارد.» به گفته وی، حفاظت از خاک باید به یک فرهنگ عمومی و مطالبه همگانی تبدیل شود.

وی بر تدوین برش‌های شهرستانی برنامه‌های ترویجی متناسب با نیاز هر منطقه تأکید کرد و افزود: شبکه گسترده کارشناسان پهنه، بهترین ظرفیت برای انتقال دانش و فناوری‌های نوین به کشاورزان هستند. عبادپور پیشنهاد داد که آخرین قوانین و دستورالعمل‌های امور اراضی در قالب اینفوگرافیک، بروشور و محتوای چندرسانه‌ای تهیه و در اختیار این کارشناسان قرار گیرد.

به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، آنچه از این نشست برمی‌آید، ضرورت تغییر رویکرد از برخورد صرفاً سلبی به رویکرد ایجابی و پیشگیرانه است. مدیران ارشد جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی به این باور رسیده‌اند که بدون توانمندسازی کشاورزان (از طریق آموزش)، مشارکت‌دهی مردم (از طریق سامانه ۱۳۱) و استفاده از ظرفیت کارشناسان پیشرو، نه‌تنها طرح یکپارچه‌سازی اراضی محقق نخواهد شد، بلکه امنیت غذایی استان با مخاطرات جدی‌تری مواجه خواهد شد. به نظر می‌رسد کلید موفقیت در این حوزه، تبدیل حفاظت از خاک و اراضی از یک وظیفه دولتی به یک دغدغه اجتماعی است.

پایگاه خبری داوان‌نیور: اسماعیل الهیاری، معاون رئیس سازمان و مدیر جهاد کشاورزی مرند، به همراه جمعی از مدیران و کارشناسان ادارات تابعه، با حضور در مناطق آسیب‌دیده از سیلاب‌های اخیر در بخش‌های یامچی و کشکسرای از توابع شهرستان ویژه مرند، از نزدیک در جریان روند بررسی خسارات وارده قرار گرفتند.

بر اساس این گزارش، تیم‌های تخصصی جهاد کشاورزی با استقرار در مناطق سیل‌زده، ارزیابی میدانی از میزان خسارات وارد شده به محصولات کشاورزی، باغات و زیرساخت‌های روستایی را آغاز کرده‌اند. اگرچه بارش شدید تگرگ و جاری شدن سیلاب در روزهای سوم و پنجم تیرماه، دغدغه‌هایی را برای فعالان این بخش ایجاد کرده بود، اما بررسی‌های اولیه حاکی از آن است که خوشبختانه بخش‌های حساس تولیدی نظیر دامداری‌ها و مرغداری‌های منطقه با آسیب جدی مواجه نشده‌اند .

با این حال، انباشت گل‌ولای ناشی از سیلاب در جاده‌های دسترسی روستاها، به عنوان اصلی‌ترین چالش فعلی مطرح است که تردد را با دشواری مواجه کرده است. مدیر جهاد کشاورزی استان با اشاره به اهمیت سرعت در جمع‌آوری اطلاعات دقیق، اعلام کرد که هم‌اکنون ۵ اکیپ کارشناسی در مناطق آسیب‌دیده مستقر هستند و پس از جمع‌بندی نتایج پایش‌ها، گزارش نهایی به منظور اتخاذ تصمیمات کلان و تخصصی به ستاد مدیریت بحران و حوادث غیرمترقبه فرمانداری ویژه مرند ارائه خواهد شد.

گفتنی است بر اساس اعلام فرماندار مرند، این سیلاب‌ها گرچه خسارت‌هایی به باغات و زیرساخت‌ها وارد کرده، اما خوشبختانه تلفات جانی در پی نداشته است.

منبع: باخیش خبر