پایگاه خبری داوان‌نیوز: مدیر فناوری اطلاعات موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور در یادداشتی تخصصی به مناسبت روز ملی فناوری اطلاعات، از نقش راهبردی داده‌ها، الگوریتم‌های یادگیری ماشین و سامانه‌های هشداردهنده در دفاع از امنیت غذایی می‌گوید و بر ضرورت عبور از نگاه پشتیبان به سمت شراکت راهبردی فناوری اطلاعات و پژوهش تأکید می‌کند.

به گزارش خبرنگار داوان‌نیوز، مهندس محبوبه افضل‌وطن مدیر فناوری اطلاعات موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور می‌گوید: در موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، مرزهای دانش با کدهای برنامه‌نویسی گره خورده و مبارزه با آفات، از مسیر میکروسکوپ به مسیر داده‌کاوی هدایت شده است.

در این یادداشت آمده است؛ در آستانه روز ملی فناوری اطلاعات، فرصتی مغتنم پیش روی ماست تا با نگاهی فراتر از کارکردهای مرسوم، به نقش بی‌بدیل این حوزه در بازتعریف بنیادین روش‌های پژوهش، پایش و مدیریت بهداشت گیاهان بپردازیم. موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، به عنوان یکی از مراجع علمی در این عرصه، دیگر در انحصار ابزارهای سنتی همچون میکروسکوپ و نمونه‌برداری میدانی باقی نمانده است؛ بلکه هم‌اکنون در عصری زیست می‌کنیم که داده‌های کلان، الگوریتم‌های پیش‌بینی‌کننده و اتصال هوشمندانه، خط مقدم دفاع ما را در برابر تهدیدات پنهان و آشکار علیه امنیت غذایی کشور شکل می‌دهند.

ما در موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، با قاطعیت اعلام می‌داریم که “تحول دیجیتال” در گیاهپزشکی، دیگر یک گزینه اختیاری یا ابزاری برای افزایش بهره‌وری نیست، بلکه ضرورتی راهبردی و انکارناپذیر برای بقا و کارآمدی نظام کشاورزی کشور محسوب می‌شود. امروز، فناوری اطلاعات بسترهای نوینی را فراروی ما گشوده است که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

– پایش هوشمندانه و پویا: به مدد بهره‌گیری هم‌زمان از فناوری‌های سنجش از دور (RS) و سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی (GIS)، امکان رصد الگوهای مکانی-زمانی گسترش جمعیت آفات و عوامل بیماری‌زا در پهنه کشور فراهم شده است. این قابلیت، ما را از واکنش‌های انفعالی به خسارت، به سمت صدور هشدارهای پیشگیرانه و مبتنی بر شواهد دقیق، پیش از وقوع بحران، رهنمون می‌سازد.

– تشخیص سریع و دقیق در محل: توسعه و بومی‌سازی سامانه‌های مبتنی بر یادگیری ماشین و بینایی ماشین، فرآیند شناسایی عوامل خسارت‌زا را که به طور سنتی زمان‌بر، هزینه‌بر و مستعد خطاهای انسانی بود، به طرز چشمگیری متحول ساخته است. امروز، تشخیص‌های آزمایشگاهی با دقتی نزدیک به خطاهای صفر، در بستر مزرعه و در کمترین زمان ممکن، به یاری کشاورزان و کارشناسان اجرایی آمده است.

– مدیریت یکپارچه دانش و تصمیم‌سازی: ایجاد پایگاه‌های داده جامع، ساختاریافته و مبتنی بر استانداردهای جهانی، به همراه توسعه سامانه‌های تصمیم‌یار (DSS)، امکان بهره‌مندی از دانش انباشته‌شده چندین دهه پژوهش در این موسسه را برای طیف وسیعی از مخاطبان فراهم آورده است. این سامانه‌ها، کشاورزان و کارشناسان را در انتخاب بهینه‌ترین راهکارهای مدیریت تلفیقی آفات (IPM) با در نظر گرفتن شرایط اکولوژیک و اقتصادی هر منطقه، یاری می‌رسانند.

با این حال، اذعان می‌داریم که مسیر تحقق کامل این چشم‌انداز، با چالش‌های جدی و ساختاری نیز همراه است. محدودیت‌های زیرساختی در پوشش اینترنت پرسرعت در مناطق کلیدی کشاورزی، نرخ پایین سواد دیجیتال در میان بخشی از بهره‌برداران و همچنین افزایش تهدیدات سایبری متوجه زیرساخت‌های حیاتی بخش کشاورزی، از جمله موانعی هستند که برای عبور از آن‌ها، نیازمند عزمی ملی، برنامه‌ریزی چندلایه و سرمایه‌گذاری هدفمند هستیم.

در افق سال جدید، استراتژی تیم فناوری اطلاعات موسسه بر سه محور کلیدی و عملیاتی استوار شده است:

۱. یکپارچه‌سازی و هم‌افزایی سامانه‌ها: اتصال پایگاه‌های داده تخصصی پژوهشگاهی به شبکه ملی اطلاعات کشاورزی و ایجاد درگاه‌های یکپارچه دسترسی، به منظور تسهیل تبادل داده و همکاری بین‌بخشی برای پژوهشگران و متخصصان.
۲. توانمندسازی سرمایه‌های انسانی: طراحی و برگزاری کارگاه‌های تخصصی کاربردی برای ارتقای سطح سواد داده‌محور و توانایی تحلیل دیجیتال در میان محققان و کارشناسان گیاهپزشکی، به منظور بهره‌گیری حداکثری از ابزارهای نوین تحلیلی.
۳. پیش‌بینی و هشدار هوشمند: توسعه و عملیاتی‌سازی سامانه‌های هشداردهنده مبتنی بر هوش مصنوعی و مدل‌های پیش‌بینی، با هدف شناسایی و هشدار در خصوص همه‌گیری‌های احتمالی عوامل بیماری‌زا و طغیان آفات در سال زراعی پیش‌رو.

در پایان، از کلیه همکاران گرانقدر خود در مجموعه موسسه و شبکه گسترده پژوهش و اجرای کشور تقاضا دارم که با رویکردی آینده‌نگرانه و نقادانه، فناوری اطلاعات را نه به مثابه یک واحد پشتیبانی صرف، بلکه به عنوان شریکی راهبردی و هم‌افزا در مسیر تحقیقات و ماموریت‌های خود بپذیرند. بی‌تردید، کلید گشایش مسائل پیچیده و چندوجهی پیش روی امنیت غذایی کشور، در همکاری تنگاتنگ، مستمر و دانش‌محور میان کارشناسان متخصص حوزه گیاهپزشکی و متخصصان خلاق فناوری اطلاعات نهفته است؛ همکاری که می‌تواند مرزهای دانش را جابجا کرده و کشاورزی هوشمند را از آرمان به واقعیت تبدیل نماید.

پایگاه خبری داوان‌نیوز: حمله موشکی بامداد پنجشنبه ۱۸ تیرماه به پل راه آهن «آق‌تکه‌خان» در شهرستان آق‌قلا، استان گلستان، را باید فراتر از یک اقدام نظامی صرف علیه یک زیرساخت عمرانی ارزیابی کرد. این حمله که با شلیک هفت فروند موشک کروز از سوی ارتش آمریکا انجام شد، در واقع پیکانی مستقیم به سوی قلب راهبرد جدید ترانزیتی ایران در شرایط محاصره دریایی بود .

به گزارش خبرنگار ما، آسیب به مسیر ریلی اینچه برون در جریان حملات اخیر، تنها یک حادثه زیرساختی نیست؛ به گفته عضو کمیسیون حمل ونقل اتاق ایران، این اقدام از سوی دشمن با هدف فشار حداکثری بر زنجیره واردات و ایجاد اختلال در کریدورهای جایگزین صورت گرفته است؛ کریدوری که در ماههای اخیر نقشی کلیدی در جبران کمبود مسیرهای دریایی ایفا میکرد و اکنون نگرانیها از افزایش زمان و هزینه ترانزیت را به دنبال داشته است.

اینچه‌برون؛ شریان حیاتی جایگزین در محاصره

بر اساس اظهارات محمود امتی، عضو کمیسیون حمل و نقل اتاق ایران، وابستگی ۷۷ درصدی واردات کشور به بنادر جنوبی که پیش از این با محدودیتهایی مواجه شدهاند، ضرورت یافتن مسیرهای جایگزین را دوچندان کرده بود. در این میان، کریدور ریلی اینچه‌برون که از مرز شمالشرقی وارد کشور میشود و از مسیر گرگان به شبکه سراسری ریلی متصل میگردد، به عنوان یکی از اصلیترین این مسیرهای جایگزین مطرح شد .

این کریدور که ایران را به شبکه ریلی ترکمنستان، قزاقستان و در نهایت روسیه متصل میکند، علاوه بر مزیت رقابتی عبور نکردن از برخی کشورهای آسیای میانه، از آبانماه سال گذشته نیز به مسیری کلیدی برای ارسال کالاهای روسیه به ایران تبدیل شده بود . آمارها نشان میدهد که پس از تشدید محاصره دریایی، ترافیک قطارهای باری چین از این مسیر تا سه برابر افزایش یافته و سال گذشته دستکم ۶۵ قطار از مبدأ چین از این مرز وارد کشور شدهاند .

هدف راهبردی دشمن: فلج‌سازی زنجیره تامین در بحران

با این توصیف، تحلیل امتی از هدف دشمن کاملاً بجا و هوشمندانه است. او با اشاره به انعطاف پذیری کمتر شبکه ریلی نسبت به جاده ای، بر این نکته تأکید دارد که هرگونه اختلال در این کریدور، به دلیل نیاز به هماهنگی با شبکه های ریلی کشورهای مختلف، تأثیر مستقیمی بر کل زنجیره حمل و نقل خواهد داشت. بنابراین، هدف اصلی از این حمله را باید در سه محور زیر جستوجو کرد:

1. افزایش فشار بر زنجیره واردات: آسیب به این مسیر، عملاً موجب افزایش زمان حمل، هزینه های لجستیکی و بروز مشکلات جدی برای صاحبان کالا خواهد شد. این اختلال، فشار مضاعفی را به کریدورهای جایگزین مانند مسیر سرخس وارد میکند و ظرفیت عملیاتی آنها را تحت الشعاع قرار میدهد.

2. خنث یسازی استراتژی جایگزین در دوران محاصره: انتخاب چنین هدفی در عمق خاک کشور و در فاصله صدها کیلومتری از میادین درگیری جنوب، یک پیام بازدارنده روشن دارد: «هیچ مسیر جایگزینی از تیررس واشنگتن دور نیست و حتی در صورت برقراری مجدد آتشبس، ایران نمیتواند با اتکا به این مسیرهای زمینی، از فشار محاصره دریایی بکاهد» .

3. تغییر قواعد درگیری: برخی تحلیلگران این اقدام را نقطه عطفی در تغییر راهبرد آمریکا از تمرکز بر اهداف نظامی در جنوب، به سمت اهداف زیرساختی اقتصادی در سراسر کشور میدانند. حمله به پلی در نزدیکی مرز ترکمنستان، نشان از عزم واشنگتن برای گسترش دامنه درگیری و هدف قرار دادن شریانهای حیاتی اقتصادی ایران دارد .

چالشها و افق پیشرو

با وجود تاکید امتی بر انجام هماهنگی ها برای جلوگیری از چالش در روند تامین کالا، واقعیت این است که بازسازی و ترمیم این پل ریلی، زمانبر بوده و نیازمند هماهنگی های پیچیده بین المللی است. هرچند ایران پیش از این در جنگهای اخیر توانسته بود زیرساختهای ریلی را در کمتر از ۹۶ ساعت بازسازی کند، اما این بار، ماهیت استراتژیک مسیر اینچه‌برون و حجم بالای باری که به آن اختصاص یافته بود، خسارت را فراتر از یک تعمیر محلی ارزیابی میکند .

برخی از کارشناسان بین المللی با زیر سوال بردن اهمیت اقتصادی این کریدور و سهم ناچیز آن در کل تجارت خارجی ایران، این اقدام را صرفاً یک اقدام نمادین و پیام رسان توصیف کرده اند . با این حال، واقعیت میدانی نشان میدهد که در شرایط فشار حداکثری و محاصره، هر شریان کوچکی برای بقای اقتصاد کشور حیاتی است و هدف قرار دادن آن، اقدامی حساب شده در راستای تشدید فشار روانی و اقتصادی بر کشور است.

در نهایت، حمله به پل آق‌تکه‌خان نشان داد که میدان نبرد از تنگه هرمز به نقشه ترانزیتی کشور گسترش یافته است و کریدورهای شرقی ایران که روزگاری به عنوان نقاط امن پشتیبان محسوب میشدند، اکنون در خط مقدم یک جنگ اقتصادی تمام‌عیار قرار گرفته‌اند.

پایگاه خبری داوان‌نیوز: دستورالعمل اجرایی نیازسنجی آموزشی سه‌ماهه پاییز ۱۴۰۵، با هدف ارتقای نظام‌مند مهارت‌های مدیران و کارکنان وزارت جهاد کشاورزی، از سوی مؤسسه آموزش و ترویج کشاورزی به تمامی واحدهای تابعه در سراسر کشور ابلاغ شد.

به گزارش خبرنگار ما، دکتر ابوالفضل فرجی، رئیس مؤسسه آموزش و ترویج کشاورزی و معاون آموزش و ترویج سازمان تات، طی اعلام رسمی، از ابلاغ این دستورالعمل به تمامی واحدهای ستادی، سازمان‌های تابعه، مؤسسات و شرکت‌های وابسته در سراسر کشور خبر داد. به گفته وی، اولویت کلیدی این طرح، گذار از نیازسنجی‌های مقطعی به سمت یک نظام برنامه‌ریزی آموزشی هدفمند و ساختاریافته است که بتواند با شناسایی دقیق شکاف‌های دانشی، بیشترین اثربخشی را در عملکرد سرمایه انسانی وزارتخانه به همراه داشته باشد.

با توجه به چالش‌های پیچیده پیش روی بخش کشاورزی، از تغییرات اقلیمی تا نیاز به روزآمدسازی فناوری‌ها، سرمایه‌گذاری بر روی «آموزش‌های هدفمند» به یک ضرورت انکارناپذیر تبدیل شده است. این دستورالعمل، با تأکید بر نظام‌مندسازی فرآیندها، به دنبال هماهنگ‌سازی توانمندی‌های کارکنان با اولویت‌های استراتژیک وزارتخانه است و از این حیث، یک اقدام پیشگیرانه برای جلوگیری از هدررفت منابع در دوره‌های آموزشی غیرمرتبط محسوب می‌شود.

زمان‌بندی اجرایی (جزئیات حیاتی برای کارکنان):
دکتر فرجی با تأکید بر دقت در اجرای این برنامه، جدول زمانی مشخصی را برای سه مرحله کلیدی ترسیم کرد که رعایت دقیق آن برای موفقیت طرح الزامی است:

۱. ایجاد کلاس‌ها در سامانه (مرحله مقدماتی): این فرآیند بر عهده مسئولان آموزش دستگاه‌ها بوده و از تاریخ ۲۴ تیرماه تا ۷ مردادماه ۱۴۰۵ انجام خواهد شد. این بازه، فرصت حیاتی برای بارگذاری ساختار دوره‌هاست.

۲. ثبت‌نام اولیه فراگیران توسط مسئولان: در این مرحله که از ۲۴ مردادماه تا ۴ شهریورماه ۱۴۰۵ ادامه دارد، مسئولان آموزش نسبت به ثبت‌نام گروهی یا هدایت کارکنان برای انتخاب دوره اقدام خواهند کرد.

۳. ثبت‌نام مستقیم و نهایی توسط کارکنان: در گام نهایی، خود کارکنان فرصت دارند از تاریخ ۲۲ شهریورماه ۱۴۰۵ تا یک روز پیش از شروع هر دوره، نسبت به ثبت‌نام قطعی خود اقدام نمایند.

دکتر فرجی در بخش پایانی سخنان خود با یک هشدار صریح، بر لزوم هوشیاری کامل تأکید کرد و گفت: با عنایت به این نکته که سامانه پس از آغاز کلاس‌ها هیچگونه ثبت‌نام جدیدی را نمی‌پذیرد، انتظار می‌رود تمامی مسئولان آموزش و کارکنان گرامی، برنامه‌ریزی دقیقی برای انجام اقدامات خود در بازه‌های تعیین‌شده داشته باشند تا از ایجاد هرگونه وقفه یا خلل در روند آموزشی جلوگیری به عمل آید.

به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، این دستورالعمل، فراتر از یک بخشنامه اداری، نشان‌دهنده عزم جدی مدیریت ارشد وزارت جهاد کشاورزی برای تحول در سیستم آموزشی کارکنان است. موفقیت این طرح، مستقیماً به انضباط سازمانی و مشارکت فعال همه سطوح در بازه‌های زمانی تعیین‌شده بستگی دارد. با اجرای دقیق این نیازسنجی، گامی مؤثر در جهت توانمندسازی نیروی کار متخصص و در نهایت، ارتقای بهره‌وری و امنیت غذایی کشور برداشته خواهد شد.