دانستنی ها
رقم های مقاوم و کتابهای راهنما: آینده کشاورزی در دستان «تات»

پایگاه خبری DA1news: سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات) به عنوان یکی از ارکان اصلی وزارت جهاد کشاورزی، نقش حیاتی در تولید و انتشار دانش کاربردی در حوزه کشاورزی ایفا میکند.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، کتابها و نشریات تحقیقاتی سازمان تات نه تنها به عنوان منابع معتبر علمی در دانشگاهها و مراکز پژوهشی مورد استفاده قرار میگیرند، بلکه در حل چالشهای عملی بخش کشاورزی نیز تأثیرگذارند. در این مقاله، به بررسی جایگاه این آثار در توسعه علمی و عملی کشاورزی پرداخته میشود.
1. نقش سازمان تات در تولید دانش کشاورزی
سازمان تات با دارا بودن ۲۱ مؤسسه و مرکز تحقیقاتی و ۳۴ مرکز استانی، یکی از پیشگامان تولید علم در حوزه کشاورزی است. بر اساس آمارها، ۳۰٪ از تولیدات علمی کشور در بخش کشاورزی متعلق به این سازمان است که شامل مقالات معتبر بین المللی، کتابها، دستنامه ها و نرم افزارهای کاربردی میشود . در سال ۲۰۲۴، بیش از ۱٬۱۳۱ مقاله در پایگاه اسکوپوس و ۶۰۲ مقاله در وب آو ساینس توسط محققان این سازمان ثبت شده است . این آمار نشاندهنده جایگاه رفیع تات در عرصه تحقیقات کشاورزی است.
2. کتابها و نشریات تات: پل ارتباطی بین پژوهش و اجرا
کتابهای منتشرشده توسط تات در قالبهای مختلفی مانند دستنامه های ترویجی، نشریات فنی، و کتابهای مرجع، دانش روز را به زنجیره تولید کشاورزی منتقل میکنند. به عنوان مثال، در ششمین دوره هفته ملی کتاب کشاورزی، ۱۳ اثر برتر از جمله کتابهای آموزشی و نرم افزارهای کاربردی معرفی شدند که نقش مستقیمی در بهبود بهره وری و مدیریت منابع آبی دارند .
– نمونه بارز: کتاب *”دستاوردهای آموزش رسمی وزارت جهاد کشاورزی”* که سیر تاریخی آموزش های مهارتی در هنرستانها و طرح های تولیدمحور را بررسی میکند، به عنوان یک ابزار آموزشی استاندارد در مراکز آموزشی استفاده میشود .
– تأثیرگذاری اجتماعی: کتابهایی مانند *”بهار خاموش”* (نوشته راسل کارسون) ، الهامبخش تغییر سیاستهای جهانی در استفاده از سموم شیمیایی بوده و نشان میدهد چگونه انتشارات علمی میتوانند تحولات اجتماعی ایجاد کنند .
3. همگرایی علم و فناوری در انتشارات تات
سازمان تات با راه اندازی دهکده های فناوری کشاورزی و همکاری با شرکتهای دانش بنیان، تلاش میکند تا یافته های پژوهشی را به فناوریهای قابل تجاری سازی تبدیل کند. در این راستا، کتابها و دستورالعملهای فنی منتشرشده، پایه توسعه فناوریهایی مانند ارقام مقاوم به خشکی یا روشهای مدیریت تلفیقی آفات هستند .
– نمونه موفق: معرفی ۸۹ رقم جدید گیاهی مقاوم به تنشهای محیطی در سال ۲۰۲۴، که حاصل پژوهش های مستمر و مستندشده در کتابها و مجلات تخصصی این سازمان است .
– حمایت از دانش بنیان ها: بیش از ۲٬۰۰۰ فناوری توسعه یافته توسط تات آماده انتقال به بخش خصوصی است، که بسیاری از این فناوریها مبتنی بر داده های منتشرشده در کتابهای تحقیقاتی هستند .
4. چالشها و راهکارها
با وجود دستاوردهای چشمگیر، چالشهایی مانند کمبود اطلاع رسانی گسترده و نیاز به نگارش آثار ساده تر برای مخاطبان غیرمتخصص وجود دارد. رئیس سازمان تات تأکید میکند که باید کتابهایی با زبان ساده تر برای کشاورزان و بهره برداران تولید شود تا ضریب نفوذ دانش افزایش یابد .
– تجاری سازی پژوهشها: برخی از فناوریهای توسعه یافته به دلیل نبود بازار هدف به مرحله تجاری سازی نمیرسند. راهکار پیشنهادی، همکاری نزدیکتر با نهادهایی مانند پارکهای علم و فناوری و شرکتهای دانشبنیان است .
5. آینده نگری: مرجعیت علمی و بینالمللی
سازمان تات با تمرکز بر مرجعیت علمی، برنامه هایی مانند برگزاری کرسیهای نظریه پردازی و توسعه همکاریهای بین المللی را در دستور کار دارد. این سازمان با انتشار کتابها و مجلات معتبر، در حال تبدیل شدن به مرجعی برای کشورهای منطقه در حوزه کشاورزی هوشمند و پایدار است .
– هدفگذاری: افزایش سهم تولیدات علمی به ۴۰٪ تا سال ۲۰۳۰ و توسعه همکاری با نهادهای دانشگاهی برای تبدیل پژوهشها به پروژه های کاربردی .
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، کتابها و نشریات تحقیقاتی سازمان تات نه تنها به عنوان منابع علمی معتبر در دانشگاهها و مراکز پژوهشی شناخته میشوند، بلکه نقش کلیدی در حل چالشهای عملی بخش کشاورزی ایفا میکنند. با توجه به برنامه های توسعه ای این سازمان، انتظار میرود در آینده نزدیک، ایران به عنوان قطب مرجع علمی کشاورزی در منطقه مطرح شود. برای تحقق این هدف، تقویت زیرساختهای نشر، افزایش همکاریهای بین رشته ای و تمرکز بر نیازهای بازار ضروری است.

دانستنی ها
تاریخچه دانشکده کشاورزی؛ از تربیت مدیران پیشین تا ساختار نوین یکپارچه

پایگاه خبری داواننیوز: دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران به عنوان قدیمیترین و بزرگترین دانشکده کشاورزی ایران، از سال ۱۲۷۹ هجری شمسی فعالیت رسمی خود را با رسالت آموزش و پژوهش در تمامی حوزههای امور کشاورزی آغاز کرده است.
این دانشکده نقشی کلیدی در تربیت نیروی متخصص بخش کشاورزی کشور ایفا کرده؛ به گونهای که بخش قابل توجهی از دانشآموختگان رشتههای مختلف کشاورزی از ابتدای تأسیس تاکنون، مدیریت و اجرای امور کشاورزی در سراسر ایران را بر عهده داشته و دارند.
بر اساس اسناد تاریخی، دانشکده کشاورزی در سال ۱۳۱۹ به شکل رسمی تشکیل شد و در سال ۱۳۲۸ از وزارت کشاورزی وقت منتزع و به عنوان یکی از دانشکدههای دانشگاه تهران مشغول به فعالیت گردید.
ساختار این نهاد علمی در سال ۱۳۸۴ دستخوش تغییرات شد و متعاقباً در سال ۱۳۸۸ سه دانشکده مجزا شامل علوم و مهندسی کشاورزی، مهندسی و فناوری کشاورزی و اقتصاد و توسعه کشاورزی شکل گرفتند. سرانجام در سال ۱۴۰۱، این سه دانشکده به صورت یکپارچه درآمدند و مجدداً تحت عنوان واحد «دانشکده کشاورزی» به فعالیت خود ادامه دادند.
دانستنی ها
مجموعۀ کامل ستون تغییر اقلیم نشریه طبیعت ایران منتشر شد
مجموعه کامل مقالات و مطالب ستون «تغییر اقلیم» از ۵۶ شماره نشریه علمی «طبیعت ایران» برای نخستین بار توسط مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور بازنشر شد تا دسترسی پژوهشگران، دانشجویان و فعالان محیط زیست به مباحث روز اقلیمی تسهیل یابد.

پایگاه خبری داواننیوز: مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور؛ مجموعه کاملی از مقالات و یادداشتهای مرتبط با تغییر اقلیم که طی سالهای اخیر در ۵۶ شماره از نشریه علمی‑تخصصی «طبیعت ایران» منتشر شده بود، برای نخستین بار در قالب یک مجموعه ارزشمند بازنشر شد.
به گزارش خبرنگار ما به نقل از گزارش روابط عمومی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، مصطفی جعفری، عضو کمیسیون هماهنگی تحقیقات، مجری تدوین استراتژیک برنامه کلان تحقیقات تغییر اقلیم و سرمؤلف ارزیابی جهانی تغییر اقلیم (IPCC)، در تشریح دلایل انتشار این مجموعه گفت: در نشریه “طبیعت ایران”، موضوعات چالشزا با نگاهی علمی و واقعبینانه بررسی و تحلیل میشوند. یکی از محورهای اصلی مورد تأکید در این نشریه، پدیده تغییر اقلیم است؛ موضوعی که آثار گسترده آن امروز به وضوح قابل مشاهده بوده و در سطوح جهانی، منطقهای، ملی و حتی محلی توجه همگان را به خود جلب کرده است. مسئولیت نگارش ستون تغییر اقلیم در هر شماره از این نشریه بر عهده بنده بوده است.
جعفری افزود: این مجموعه با عنوان “نکتهها و گفتهها” برگرفته از ۵۶ شماره نشریه “طبیعت ایران”، شامل طیف متنوعی از مطالب و عناوین روز مرتبط با تغییر اقلیم است. ضمن آنکه همبستگی منطقی مشخصی میان یادداشتها وجود دارد، هر ستون بهطور جداگانه نیز قابلیت بهرهبرداری مستقل را دارد.
گفتنی است این مجموعه میتواند به عنوان منبعی مرجع برای مطالعات اقلیمی، تدوین راهکارهای سازگاری و کاهش اثرات تغییر اقلیم، و نیز آموزش و پژوهش در این حوزه راهگشا باشد.
هدف از این گردآوری، تسهیل دسترسی سریع و یکپارچه پژوهشگران، دانشجویان، کارشناسان محیط زیست، فعالان این حوزه و تمامی علاقهمندان به مباحث روز اقلیمی به تمامی مطالب ستون «تغییر اقلیم» این نشریه اعلام شده است.
دانستنی ها
هشدار قرمز به باغداران پسته؛ شیوع آفت زنجره در بخش اعظم باغات پسته دامغان
دوره طلایی مبارزه با زنجره پسته در دامغان آغاز شد: این آفت که با تغذیه از شیره درخت، میوهها را لهیده و خشک میکند، اکنون بیشتر باغات منطقه را آلوده کرده؛ تنها راه کنترل مؤثر، سمپاشی به هنگام ظهور پورهها، در صبح زود یا عصر، با دوز ۱ تا ۱.۵ لیتر سم در هزار لیتر آب است.

پایگاه خبری داوان نیوز: باغداران پسته دامغان از حضور گسترده آفت خطرناک زنجره پسته در بخش اعظم باغات این منطقه خبر میدهند. این آفت که یکی از تهدیدات جدی برای باغات پستهخیز کشور محسوب میشود، در صورت عدم مهار به موقع، خسارات جبرانناپذیری به محصول وارد میکند.
به گزارش خبرنگار ما، شیوع آفت زنجره در بخش اعظم باغات پسته دامغان، باغداران این منطقه را به حالت آماده باش درآورد؛ کارشناسان تأکید دارند که سمپاشی همزمان با ظهور پورهها در ساعات خنک روز و با دوز ۱ تا ۱.۵ لیتر در هزار لیتر آب، تنها راهکار مؤثر برای جلوگیری از لهشدگی و خشک شدن میوهها است.
آشنایی با آفت و نحوه خسارت
زنجرهها با تغذیه از شیره درختان پسته، ضمن تضعیف درخت، عامل اصلی لهشدگی، چروکیدگی و خشک شدن میوهها هستند. این آفت بهطور ویژه در مناطق عمده پستهکاری کشور از جمله کرمان، یزد، دامغان و کاشان شایع بوده و در صورت غفلت، میتواند تا ۸۰ درصد محصول یک باغ را نابود کند.
زمان طلایی مبارزه: همزمان با ظهور پورهها
کارشناسان کشاورزی تأکید میکنند که مهمترین مرحله برای کنترل زنجره، اوایل بهار و همزمان با خروج پورهها از تخم است. در این زمان، آفت هنوز قدرت جابجایی و پنهانشدن ندارد و سمپاشی بیشترین تأثیر را خواهد داشت.
دستورالعمل عملی سمپاشی مؤثر:
۱. انتخاب سم مناسب
استفاده از حشرهکشهای توصیهشده توسط سازمان حفظ نباتات (مانند دیازینون، اتیون یا فنیتروتیون) با نظر کارشناس منطقه.
۲. دوز مصرفی استاندارد
معمولاً ۱ تا ۱.۵ لیتر سم در هزار لیتر آب کافی است. از افزایش خودسرانه غلظت خودداری کنید.
۳. زمان مناسب سمپاشی
سمپاشی حتماً در ساعات خنک روز انجام شود:
– صبح زود (قبل از طلوع آفتاب تا ساعت ۸ صبح)
– عصرها (از ساعت ۱۷ به بعد تا غروب)
این کار از تبخیر سریع سم و آسیب به زنبورهای گردهافشان جلوگیری میکند.
۴. تجهیزات و ایمنی
از سمپاشهای قابل تنظیم با نازل مناسب برای پوشش کامل شاخهها استفاده کنید. حتما از دستکش، ماسک و لباس کار استفاده نمایید.
توصیه پایانی
باغداران دامغان و سایر مناطق پستهخیز باید در اسرع وقت نسبت به بازدید روزانه از باغات خود اقدام کرده و با مشاهده اولین علائم آلودگی (نقاط سیاه روی شاخهها، میوههای لهیده و تراوش شیره) عملیات سمپاشی را آغاز کنند. به تأخیر انداختن مبارزه با زنجره، خسارت جبرانناپذیری به همراه خواهد داشت.
پرونده ویژه3 هفته پیشهمگرایی پژوهش، پایش و حکمرانی در شبکه ملی گیاهپزشکی
پرونده ویژه4 هفته پیشپایان دوران مزرعه نمایشی؛ شبکه ملی مزارع الگویی فراگیر میشود
اقتصاد4 هفته پیشفتحی: یارانه کود مستقیماً به حساب کشاورزان واریز میشود
استان ها4 هفته پیشاجرای طرحهای آب و خاک گلستان در مسیر خصوصیسازی قرار گرفت
بین الملل4 هفته پیشرشد هزینههای تحقیقات کشاورزی در آسیای مرکزی؛ کاهش در اروپای جنوبی
بین الملل4 هفته پیشتعلیق صادرات مرکبات ایران به خلیج فارس، فرصتی طلایی برای مصر
بیمه3 هفته پیشبیمه گندمکاران: پوشش کامل، حق بیمه رایگان، غرامت ۱۵۰ درصدی
پرونده ویژه4 هفته پیشاز سویای تپور تا کلزای پربازده؛ گام بلند «شرکت جاهد» برای امنیت غذایی


























