علوم و آموزش
روش نوین بیوچار، پسماند کشاورزی را به دارایی کربنی تبدیل کرد
روش شناسی جدید بیوچار که در ژانویه ۲۰۲۶ توسط ابتکار «ساتویاما میس» تصویب شده است، مسیری کم هزینه و در دسترس برای کشاورزان فراهم میکند تا با تبدیل بقایای کشاورزی به بیوچار، ضمن بهبود سلامت خاک و حفاظت از مناظر فرهنگی، به بازارهای بین المللی اعتبار کربن دست یابند.

پایگاه خبری داواننیوز: روششناسی جدید بیوچار، کشاورزان را قادر میسازد تا با تبدیل بقایای کشاورزی به بیوچار، ضمن بهبود سلامت خاک و افزایش مواد آلی، گام مؤثری در ذخیرهسازی بلندمدت کربن بردارند.
به گزارش خبرنگار ما، بیوچار حاصل از پسماندهای کشاورزی میتواند به خاک بازگردانده شده و افزون بر ارتقای حاصلخیزی زمین، بستری برای دستیابی کشاورزان به اعتبارات کربن فراهم آورد. این رویکرد، ضمن حفظ مناظر فرهنگی، به تنوع زیستی نیز کمک میکند.
ابتکار «ساتویاما میس» (Satoyama Mace) با هدف تلفیق ذخیرهسازی کربن، حفاظت از مناظر و فرهنگهای بومی و محلی طراحی شده است. این برنامه، با بهرهگیری از نظارت، گزارشدهی و تأیید استاندارد (MRV)، شیوههای بیوچار، دادههای تنوع زیستی و حسابداری کربن را به بازارهای بینالمللی کربن متصل میکند.
از پسماند تا دارایی کربنی قابل اندازهگیری
این چارچوب به کشاورزان امکان میدهد پسماندهای کشاورزی را به داراییهای کربنی تبدیل کرده و همزمان از سلامت خاک، تنوع زیستی و تابآوری روستایی حمایت کنند. روششناسی مذکور با عنوان «روششناسیهای تنوع زیستی برای استفاده از بیوچار در کاربردهای خاکی و غیرخاکی»، چارچوبی عملی برای تبدیل پسماند به بیوچار، استفاده از آن در زمینهای کشاورزی یا سایر کاربردهای پایدار و مستندسازی مزایای اقلیمی و تنوعزیستی ارائه میدهد.
این روششناسی در ۵ ژانویه ۲۰۲۶ تصویب شده و در مجموعه «روششناسیهای کاهش کربن همسو با چارچوب جهانی تنوع زیستی (KMGBF)» تحت ابتکار ساتویاما میس منتشر شده است.
پاسخی به چالش تأمین مالی اقلیمی
این رویکرد به یک مشکل اساسی در تأمین مالی اقلیمی پاسخ میدهد: بسیاری از کشاورزان و جوامع روستایی هماینک زمین را به شیوههایی مدیریت میکنند که از مناظر حفاظت، زیستتوده را بازیافت و اکوسیستمهای محلی را حفظ میکنند، اما این اقدامات روزمره به ندرت به ارزش کربن شناختهشده تبدیل میشوند. روششناسی بیوچار برای پر کردن این شکاف طراحی شده است.
بیوچار مادهای غنی از کربن است که از حرارت دادن پسماندهای زیستتوده در شرایط کنترلشده تولید میشود. کشاورزان میتوانند از بقایایی مانند کاه، کلش، ضایعات هرس، پوسته یا سایر زیستتودههای محلی استفاده کنند.
فناوری در دسترس و کمهزینه
برخلاف بسیاری از فناوریهای اقلیمی که نیازمند زیرساختهای پیچیده یا تخصص بالا هستند، بیوچار با دانش فنی ساده، تجهیزات کمهزینه و مواد اولیه در دسترس محلی قابل اجراست. این ویژگی، بیوچار را به یکی از در دسترسترین مسیرهای ترسیب کربن برای کشاورزان، به ویژه در مناطقی با پسماند زیستتوده فراوان و پیوند عمیق شیوههای سنتی با زندگی محلی، تبدیل کرده است.
این روش بدون آنکه کشاورزان را به ترک شیوه زندگی خود ملزم کند، به مدیریت پایدار زمین پاداش میدهد. در چارچوب یادشده، کشاورزان میتوانند شیوههای مرسوم خود را ادامه دهند و همزمان لایهای از حسابداری کربن، پایش تنوع زیستی و ارزش بالقوه اعتبار کربن را اضافه کنند.
اظهارنظر متخصص
پروفسور شو-می وانگ از دانشگاه ملی تایوان، توسعهدهنده این روش، گفت: تأمین مالی کربن نباید کشاورزان را ملزم به ترک کشاورزی کند. ارزش این روش در آن است که بر پایه دانستههای جوامع روستایی بنا شده: مدیریت زمین، بازیافت منابع، مراقبت از خاک و حفظ مناظری که معیشت آنها را پشتیبانی میکنند. بیوچار یک مخزن کربن قابل اندازهگیری و یک مسیر درآمدی جدید احتمالی به شیوههای موجود اضافه میکند.
گسترش مفهوم ارزش کربن
برنامههای متعارف کربن اغلب تنها بر میزان کاهش، اجتناب یا حذف کربن تمرکز دارند، اما چارچوب ساتویاما میس این نگاه را با تلفیق کاهش کربن با تنوع زیستی، مناظر فرهنگی، معیشت محلی و مدیریت زمین مبتنی بر جامعه گسترش میدهد. این رویکرد به اعتبارات کربنی امکان میدهد که مزایای اقلیمی تأییدشده را همراه با مزایای مشترک بومشناختی و اجتماعی ارائه کنند.
این تمایز برای مردم بومی، کشاورزان و جوامع محلی که مدیریت زمین آنها همواره به سلامت اکوسیستم کمک کرده اما اغلب خارج از نظامهای رسمی تأمین مالی اقلیمی باقی مانده، اهمیت حیاتی دارد.
قابلیت اجرا در سراسر جهان
این روش در تمام مناطق کشاورزی جهان قابل اجراست و میتواند در اکوسیستمهای کشاورزی، شهری و حومه شهری مورد استفاده قرار گیرد. در کاربردهای خاکی، بیوچار به مزارع بازگردانده شده و شرایط خاک و ذخیره کربن را بهبود میبخشد. در کاربردهای غیرخاکی، بیوچار میتواند در محصولات یا مواد بادوامی به کار رود که ذخیرهسازی بلندمدت کربن در آنها قابل اثبات است.
دسترسی به بازارهای بینالمللی
ابتکار ساتویاما میس مسیری بینالمللی برای ارزشگذاری کربن مثبت از نظر تنوع زیستی فراهم کرده است. این ابتکار، توسعه اعتبار کربن را با بازارهای داوطلبانه جهانی نظیر AirCarbon Exchange و Climate Impact X در سنگاپور مرتبط کرده و مسیری شفاف برای جوامع و توسعهدهندگان پروژه به منظور دستیابی به شناسایی و نقدینگی بینالمللی ایجاد نموده است.
این روش، درآمد کربن را جایگزین کشاورزی نمیداند، بلکه آن را به عنوان مزیتی اضافی در کنار احیای خاک، کاهش پسماند، حفاظت از تنوع زیستی و تابآوری روستایی قرار میدهد.
درباره ابتکار ساتویاما میس:
این ابتکار یک پلتفرم بینالمللی است که حفاظت از تنوع زیستی، بازارهای کربن و حاکمیت مبتنی بر جامعه را در مناظر تولید اجتماعی-بومشناختی پیوند میدهد. این ابتکار ریشه در مفهوم «ساتویاما» (همزیستی جوامع با طبیعت) داشته و از نظامهای کربن با یکپارچگی بالا پشتیبانی میکند که نتایج اقلیمی قابل اندازهگیری را با ارزشهای فرهنگی، دانش سنتی بومشناختی، حفاظت از تنوع زیستی و تقسیم عادلانه منافع تلفیق مینماید.

دانستنی ها
مجموعۀ کامل ستون تغییر اقلیم نشریه طبیعت ایران منتشر شد
مجموعه کامل مقالات و مطالب ستون «تغییر اقلیم» از ۵۶ شماره نشریه علمی «طبیعت ایران» برای نخستین بار توسط مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور بازنشر شد تا دسترسی پژوهشگران، دانشجویان و فعالان محیط زیست به مباحث روز اقلیمی تسهیل یابد.

پایگاه خبری داواننیوز: مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور؛ مجموعه کاملی از مقالات و یادداشتهای مرتبط با تغییر اقلیم که طی سالهای اخیر در ۵۶ شماره از نشریه علمی‑تخصصی «طبیعت ایران» منتشر شده بود، برای نخستین بار در قالب یک مجموعه ارزشمند بازنشر شد.
به گزارش خبرنگار ما به نقل از گزارش روابط عمومی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، مصطفی جعفری، عضو کمیسیون هماهنگی تحقیقات، مجری تدوین استراتژیک برنامه کلان تحقیقات تغییر اقلیم و سرمؤلف ارزیابی جهانی تغییر اقلیم (IPCC)، در تشریح دلایل انتشار این مجموعه گفت: در نشریه “طبیعت ایران”، موضوعات چالشزا با نگاهی علمی و واقعبینانه بررسی و تحلیل میشوند. یکی از محورهای اصلی مورد تأکید در این نشریه، پدیده تغییر اقلیم است؛ موضوعی که آثار گسترده آن امروز به وضوح قابل مشاهده بوده و در سطوح جهانی، منطقهای، ملی و حتی محلی توجه همگان را به خود جلب کرده است. مسئولیت نگارش ستون تغییر اقلیم در هر شماره از این نشریه بر عهده بنده بوده است.
جعفری افزود: این مجموعه با عنوان “نکتهها و گفتهها” برگرفته از ۵۶ شماره نشریه “طبیعت ایران”، شامل طیف متنوعی از مطالب و عناوین روز مرتبط با تغییر اقلیم است. ضمن آنکه همبستگی منطقی مشخصی میان یادداشتها وجود دارد، هر ستون بهطور جداگانه نیز قابلیت بهرهبرداری مستقل را دارد.
گفتنی است این مجموعه میتواند به عنوان منبعی مرجع برای مطالعات اقلیمی، تدوین راهکارهای سازگاری و کاهش اثرات تغییر اقلیم، و نیز آموزش و پژوهش در این حوزه راهگشا باشد.
هدف از این گردآوری، تسهیل دسترسی سریع و یکپارچه پژوهشگران، دانشجویان، کارشناسان محیط زیست، فعالان این حوزه و تمامی علاقهمندان به مباحث روز اقلیمی به تمامی مطالب ستون «تغییر اقلیم» این نشریه اعلام شده است.
علوم و آموزش
از لجن فاضلاب تا بیوگاز و کود کشاورزی؛ مدل «آکوالیا» برای اقتصاد چرخشی در صنعت آب
با تشدید بحران آب و ظهور آلایندههای ماندگاری مانند PFAS، آکوالیا در کنفرانس IWA Leading Edge 2026 هوستون راهکارهایی مبتنی بر طبیعت و بدون نیاز به انرژی برای تغذیه آبخوانها، تصفیه غیرمتمرکز فاضلاب با انرژی خورشیدی و بازیابی منابع از لجن فاضلاب ارائه کرد و بر لزوم گذار به تصفیهخانههای با بیطرفی انرژی تأکید نمود.

پایگاه خبری داواننیوز: آکوالیا، رهبر جهانی در راهکارهای نوآورانه آب، با حضور در بیستمین کنفرانس بینالمللی Leading Edge فناوریهای آب و فاضلاب (IWA LET 2026) در دانشگاه رایس، از فناوریهای پیشرفته خود برای تصفیه پایدار، حذف آلایندههای نوظهور (PFAS) و تغذیه آبخوانها رونمایی کرد و همکاریهای استراتژیک خود را با نهادهای علمی و صنعتی تقویت نمود.
به گزارش خبرنگار ما، شرکت آکوالیا (Aqualia)، رهبر جهانی در ارائه راهکارهای نوآورانه و پایدار آب، با حضور فعال در بیستمین کنفرانس بینالمللی Leading Edge فناوریهای آب و فاضلاب (LET 2026) که توسط انجمن بینالمللی آب (IWA) و از ۱ تا ۵ ژوئن در دانشگاه رایس هوستون برگزار شد، جایگاه خود را در خط مقدم تحولات این صنعت تثبیت کرد.
این رویداد معتبر، بستری برای گردهمایی پژوهشگران برجسته، شرکتهای آب و برق، ارائهدهندگان فناوری، نهادهای دانشگاهی و متخصصان صنعت بود تا درباره مهمترین چالشهای بخش آب از جمله تابآوری آبی، بازیابی منابع، بهرهوری انرژی و سازگاری با تغییرات اقلیمی تبادل نظر کنند.
نمایش فناوریهای نوآورانه و پایدار
آکوالیا در این کنفرانس، مجموعهای از فناوریهای پیشرفته خود را با هدف حمایت از گذار به سمت زیرساختهای آبی مقاومتر، کارآمدتر و سازگار با محیط زیست به نمایش گذاشت:
۱. سامانه «آنفورا» (Anfora): تصفیه پایدار فاضلاب برای جوامع کوچک و متوسط
این فناوری ثبتشده، ویژه جوامع با جمعیت حداکثر ۲۰,۰۰۰ نفر طراحی شده است. آنفورا که کاملاً با انرژی خورشیدی کار میکند، راهکاری کمهزینه و پایدار ارائه میدهد که ضمن بهبود خدمات بهداشتی، هزینههای عملیاتی و اثرات زیستمحیطی را کاهش میدهد. اجرای موفق این فناوری در پروژههای اسپانیا، مقیاسپذیری و کارایی آن را در تصفیه غیرمتمرکز فاضلاب به اثبات رسانده است.
۲. سامانه «کاملیا» (Camelia): تبدیل لجن فاضلاب به منابع ارزشمند
کاملیا با تولید بیوگاز تجدیدپذیر و جامدات زیستی با کیفیت بالا برای مصارف کشاورزی، لجن فاضلاب را به محصولی باارزش تبدیل میکند. این فناوری ضمن حمایت از اصول اقتصاد چرخشی، به شرکتهای آب و برق در کاهش انتشار گازهای گلخانهای، تولید انرژی پاک و بهبود پایداری عملیاتی کمک میکند.
حذف آلایندههای نوظهور و PFAS
در راستای تعهد آکوالیا به حفاظت از سلامت عمومی و ارتقای کیفیت آب آشامیدنی، این شرکت همکاری خود را با NX Filtration برای توسعه راهکارهای پیشرفته تصفیه به منظور حذف آلایندههای نوظهور، از جمله مواد شیمیایی دائمی (PFAS)، اعلام کرد. این فناوریها به شرکتهای آب و برق امکان میدهند تا کیفیت آب را افزایش داده، به الزامات نظارتی در حال تحول پاسخ دهند و از منابع آب آشامیدنی جوامع محافظت کنند.
تغذیه مدیریتشده آبخوانها با راهکارهای طبیعتمحور
آکوالیا تجربه موفق خود را در روش تغذیه مدیریتشده آبخوانها (MAR) با استفاده از فاضلاب تصفیهشده از طریق راهکارهای مبتنی بر طبیعت به اشتراک گذاشت. پروژهای در اسپانیا با بیش از سه سال سابقه عملیاتی موفق نشان داد که این روش بدون نیاز به فرآیندهای انرژیبر یا مواد شیمیایی، امنیت آب را تقویت، منابع آب زیرزمینی را احیا و تابآوری اقلیمی را افزایش میدهد.
پیشبرد تصفیهخانههای بدون نیاز به انرژی
آکوالیا در نشست تخصصی با محوریت «مدیریت پیشرفته جامدات و فاضلاب برای تصفیهخانههای بدون نیاز به انرژی» حضور یافت و به تبادل دانش و بهترین شیوهها با شرکتهای آب و برق، پژوهشگران و رهبران صنعت از سراسر جهان پرداخت. این گفتگوها بر اهمیت روزافزون توسعه تأسیسات تصفیه فاضلابی که به سمت بیطرفی انرژی حرکت میکنند، تأکید داشت.
تحکیم همکاریهای استراتژیک در سطح بینالمللی
در حاشیه این کنفرانس، آکوالیا با نمایندگانی از دانشگاه رایس از جمله پروفسور پدرو آلوارز (مدیر مؤسسه آب رایس)، پروفسور مناخم الیملچ (استاد شیمی محیط زیست و آب)، و مارتینا دل سرو (مدیر نوآوری مهندسی و اتحادهای صنعتی) دیدار کرد. طرفین بر تقویت همکاری در زمینه تحقیق، نوآوری و انتقال فناوری برای تسریع توسعه راهکارهای پیشرفته در مقابله با چالشهای جهانی آب توافق کردند.
تعهد به آیندهای پایدار در حوزه آب
حضور آکوالیا در IWA LET 2026 نشاندهنده تعهد مستمر این شرکت به نوآوری، پایداری و همکاری بینالمللی به عنوان محرکهای کلیدی برای پاسخگویی به نیازهای رو به رشد آب در جهان است. آکوالیا از طریق توسعه و اجرای فناوریهای پیشرفته، مشارکتهای استراتژیک و ابتکارات اشتراکگذاری دانش، به ارائه راهکارهایی ادامه میدهد که تابآوری آبی را افزایش داده، از اهداف اقتصاد چرخشی حمایت کرده و برای جوامع و محیط زیست ارزش بلندمدت ایجاد میکند.
درباره آکوالیا
آکوالیا یکی از شرکتهای پیشرو جهانی در مدیریت یکپارچه چرخه آب است که با فعالیت در چندین کشور، راهکارهای نوآورانه و پایدار را برای مدیریت کارآمد منابع آب و حمایت از جوامع تابآور توسعه و ارائه میدهد.
درباره MDS آکوالیا
MDS پلتفرم رشد آکوالیا در ایالات متحده است که بر ارائه راهکارهای نوآورانه آب به شهرداریها، شرکتهای آب و برق و جوامع متمرکز میباشد. این پلتفرم از طریق مشارکتهای استراتژیک و انتقال فناوری، به ارائه راهکارهای پایدار و کارآمد مدیریت آب به بازار ایالات متحده کمک میکند.
دانستنی ها
هشدار قرمز به باغداران پسته؛ شیوع آفت زنجره در بخش اعظم باغات پسته دامغان
دوره طلایی مبارزه با زنجره پسته در دامغان آغاز شد: این آفت که با تغذیه از شیره درخت، میوهها را لهیده و خشک میکند، اکنون بیشتر باغات منطقه را آلوده کرده؛ تنها راه کنترل مؤثر، سمپاشی به هنگام ظهور پورهها، در صبح زود یا عصر، با دوز ۱ تا ۱.۵ لیتر سم در هزار لیتر آب است.

پایگاه خبری داوان نیوز: باغداران پسته دامغان از حضور گسترده آفت خطرناک زنجره پسته در بخش اعظم باغات این منطقه خبر میدهند. این آفت که یکی از تهدیدات جدی برای باغات پستهخیز کشور محسوب میشود، در صورت عدم مهار به موقع، خسارات جبرانناپذیری به محصول وارد میکند.
به گزارش خبرنگار ما، شیوع آفت زنجره در بخش اعظم باغات پسته دامغان، باغداران این منطقه را به حالت آماده باش درآورد؛ کارشناسان تأکید دارند که سمپاشی همزمان با ظهور پورهها در ساعات خنک روز و با دوز ۱ تا ۱.۵ لیتر در هزار لیتر آب، تنها راهکار مؤثر برای جلوگیری از لهشدگی و خشک شدن میوهها است.
آشنایی با آفت و نحوه خسارت
زنجرهها با تغذیه از شیره درختان پسته، ضمن تضعیف درخت، عامل اصلی لهشدگی، چروکیدگی و خشک شدن میوهها هستند. این آفت بهطور ویژه در مناطق عمده پستهکاری کشور از جمله کرمان، یزد، دامغان و کاشان شایع بوده و در صورت غفلت، میتواند تا ۸۰ درصد محصول یک باغ را نابود کند.
زمان طلایی مبارزه: همزمان با ظهور پورهها
کارشناسان کشاورزی تأکید میکنند که مهمترین مرحله برای کنترل زنجره، اوایل بهار و همزمان با خروج پورهها از تخم است. در این زمان، آفت هنوز قدرت جابجایی و پنهانشدن ندارد و سمپاشی بیشترین تأثیر را خواهد داشت.
دستورالعمل عملی سمپاشی مؤثر:
۱. انتخاب سم مناسب
استفاده از حشرهکشهای توصیهشده توسط سازمان حفظ نباتات (مانند دیازینون، اتیون یا فنیتروتیون) با نظر کارشناس منطقه.
۲. دوز مصرفی استاندارد
معمولاً ۱ تا ۱.۵ لیتر سم در هزار لیتر آب کافی است. از افزایش خودسرانه غلظت خودداری کنید.
۳. زمان مناسب سمپاشی
سمپاشی حتماً در ساعات خنک روز انجام شود:
– صبح زود (قبل از طلوع آفتاب تا ساعت ۸ صبح)
– عصرها (از ساعت ۱۷ به بعد تا غروب)
این کار از تبخیر سریع سم و آسیب به زنبورهای گردهافشان جلوگیری میکند.
۴. تجهیزات و ایمنی
از سمپاشهای قابل تنظیم با نازل مناسب برای پوشش کامل شاخهها استفاده کنید. حتما از دستکش، ماسک و لباس کار استفاده نمایید.
توصیه پایانی
باغداران دامغان و سایر مناطق پستهخیز باید در اسرع وقت نسبت به بازدید روزانه از باغات خود اقدام کرده و با مشاهده اولین علائم آلودگی (نقاط سیاه روی شاخهها، میوههای لهیده و تراوش شیره) عملیات سمپاشی را آغاز کنند. به تأخیر انداختن مبارزه با زنجره، خسارت جبرانناپذیری به همراه خواهد داشت.
تجارت4 هفته پیشراهنمای کامل ثبت درخواست اینترنت بینالمللی برای اعضای اتاق بازرگانی
دانستنی ها4 هفته پیشکانال تخصصی شناسایی گیاهان بومی ایران در «ایتا» راهاندازی شد
استان ها4 هفته پیشممنوعیت قطعی گاوآهن برگرداندار در اراضی دیم از سال ۱۴۰۵-۱۴۰۶
خبرهای سازمانی4 هفته پیشتعاونیهای روستایی جایگزین مداخله دولت در بازار کشاورزی میشوند
دانستنی ها4 هفته پیشتکمیل چرخه سلامت واحد با ثبت «روز گیاهپزشک» در تقویم کشور
چند رسانه ای4 هفته پیشگرانی ۱۰ برابری گاز و بوروکراسی؛ تولید گل و گیاه در ایران در آستانه تعطیلی
گزارش4 هفته پیشتولیدگرایی توأم با عدالت توزیعی؛ سیاست دوگانه وزارت جهاد در بحران
بین الملل4 هفته پیشانقلاب دیجیتال در بذر: ERP ابری مایکروسافت رونمایی شد





















